Quốc hội thảo luận các báo cáo của Chính phủ về phòng ngừa tội phạm : Giảm số án, nhưng tăng về tính chất nghiêm trọng
Ngày 5-11, Quốc hội (QH) đã nghe và thảo luận các báo cáo của Chính phủ, Chánh án TAND Tối cao, Viện trưởng VKSND Tối cao về công tác phòng ngừa, chống vi phạm pháp luật và tội phạm; về công tác của Viện trưởng VKSND Tối cao, Chánh án TAND Tối cao; công tác thi hành án và công tác đặc xá... Quan tâm đến vấn đề phòng ngừa tội phạm, bảo đảm TTATXH, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội, các đại biểu đã đi sâu "mổ xẻ" nguyên nhân, qua đó đề xuất một số giải pháp ngăn ngừa tội phạm, tệ nạn xã hội.
Số án giảm nhưng chưa thể mừng
Báo cáo trước QH về công tác phòng ngừa, chống vi phạm pháp luật và tội phạm năm qua, Viện trưởng VKSND Tối cao Trần Quốc Vượng cho hay, năm 2010, số vụ án khởi tố có ít hơn năm 2009 nhưng tính chất phức tạp, nghiêm trọng hơn. Thay mặt Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lê Hồng Anh báo cáo, nhìn chung tội phạm, tệ nạn được kiềm chế, song vi phạm pháp luật vẫn diễn biến phức tạp: hơn 60% số vụ án hình sự do băng nhóm gây ra; hơn 50% số vụ cướp có sử dụng vũ khí, hung khí; số vụ giết người do nguyên nhân xã hội, giết người thân trong gia đình tăng, nhiều vụ có tính chất dã man. Tội phạm học đường, tội phạm vị thành niên, tội phạm nước ngoài, xuyên quốc gia tăng, trong đó có loại nhức nhối như tội phạm buôn bán người, chống người thi hành công vụ, hủy hoại tài sản tăng.
Bên cạnh đó, tội phạm kinh tế vẫn diễn biến phức tạp. Tình trạng tham nhũng trong công tác giải phóng mặt bằng, liên quan đến đất đai gây nhức nhối... Tội phạm công nghệ cao tăng, thể hiện theo hình thức trộm cắp thông tin thẻ tín dụng, xâm phạm mạng máy tính cơ quan, tổ chức, lừa đảo tín dụng, mua bán qua mạng. Tội phạm môi trường phổ biến vẫn là vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm, nhập khẩu thực phẩm không bảo đảm chất lượng từ nước ngoài.
Ngoài ra, do công tác điều tra, xét xử còn khiếm khuyết nên chưa loại trừ hoàn toàn được các trường hợp oan sai trong tố tụng. Đại biểu Trần Thị Hằng nêu thực tế là số vụ phải tái thẩm, giám đốc thẩm ngày càng nhiều, tăng 1,2% so với năm 2009, cho thấy chất lượng xét xử thấp...
Cần giải pháp đồng bộ và nỗ lực của toàn xã hội
Đánh giá cao nỗ lực của các cơ quan hành pháp, song bà Lê Thị Thu Ba (Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của QH) chỉ rõ, tình hình phòng chống tội phạm chưa có chuyển biến rõ nét so với năm 2009. Các ĐB Nguyễn Thanh Toàn (Thừa Thiên Huế), Trần Tiến Dũng (Hà Tĩnh) cho rằng, tình hình ANTT vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố có thể gây mất ổn định, phát sinh tội phạm.
Nguyên nhân khiến cho tội phạm chưa giảm cơ bản được các ĐB nhấn mạnh là do môi trường xã hội còn nhiều yếu tố dễ phát sinh tội phạm. Có nơi, việc phòng chống tội phạm chỉ do ngành CA quán xuyến. Nhiều loại tội phạm nảy sinh do đạo đức gia đình, xã hội có nơi xuống cấp; ảnh hưởng từ việc quản lý game online; việc ngăn chặn phim ảnh đồi trụy, bạo lực còn lỏng lẻo. Vì vậy, để phòng ngừa tội phạm, cả xã hội phải vào cuộc và như ĐB Vũ Quang Hải (Hưng Yên), Ngô Thị Minh (Quảng Ninh), Trần Thị Quốc Khánh (Hà Nội) chỉ rõ, việc phòng ngừa phải bắt đầu từ gia đình, sau đó là vai trò của nhà trường, các đoàn thể thanh, thiếu niên. ĐB Phạm Xuân Thường (Thái Bình), Trần Tiến Dũng (Hà Tĩnh), Trịnh Thị Thanh Bình (Bến Tre) chỉ ra một nguyên nhân khác cũng dẫn đến vi phạm pháp luật và phạm tội là pháp luật về xử lý hành chính chưa nghiêm, chưa có tác dụng răn đe, dẫn đến ý thức chấp hành pháp luật thấp. Viện trưởng VKSND Tối cao cũng cho biết, trong tố tụng, trình độ của kiểm sát viên còn nhiều bất cập. ĐB Lê Văn Trường (An Giang) nêu thực trạng là trong sử dụng vũ khí để trấn áp tội phạm, cán bộ làm nhiệm vụ thường lúng túng, mất tự tin... Vì vậy, các ĐB đặt vấn đề cần tiếp tục sửa đổi hành lang pháp lý, tạo điều kiện để người thi hành công vụ thuận lợi trong công tác phòng chống, tấn công tội phạm. ĐB Nguyễn Đình Xuân (Tây Ninh) yêu cầu cần nhanh chóng xem xét, nâng cao mức độ đãi ngộ, tăng cường cơ sở vật chất cho cơ quan tố tụng từ cấp huyện trở lên. Để quá trình tố tụng hoàn thiện hơn, ĐB Lê Thị Nga (Thái Nguyên) đề nghị rà soát hệ thống pháp luật và cả đội ngũ thực thi để tránh tình trạng hình sự hóa các vấn đề hành chính, dân sự và ngược lại, dễ dẫn đến oan sai hoặc bỏ lọt tội phạm.
Theo baodienbienphu.info.vn