Thế nhưng, từ khi triển khai đến nay, việc trồng và phát triển diện tích cao su ở một số địa bàn trong tỉnh gặp nhiều khó khăn: sự hợp tác giữa công ty với chính quyền chưa chặt chẽ, người dân chưa đồng tình.

Vì lẽ đó, cũng không ít người tỏ ý hoài nghi về chủ trương phát triển cây cao su trên địa bàn có phù hợp?! Song, một số hộ dân ở bản Nậm Là, xã Mường Nhé, huyện Mường Nhé đã tự bỏ tiền triệu đầu tư mua giống cao su từ miền Nam về trồng, chăm sóc, sau 2 năm cây phát triển tốt đang mở ra hướng mới trong chuyển đổi cây trồng.

Cách làm ở Nậm Là

Thời gian qua, ở bản Nậm Là, xã Mường Nhé có 7 hộ đồng bào Mông tự tìm tòi, học hỏi và mạnh dạn mua giống cao su về trồng. Sau gần 2 năm, 8ha cây cao su của người dân bản Nậm Là đều phát triển tốt: chiều cao trung bình đạt 3m, đường kính thân cây từ 3 – 4cm.

Tới thăm những vườn cao su xanh tốt ở bản Nậm Là, chúng tôi không khỏi thán phục cách làm mạnh dạn, suy nghĩ mới trong phát triển kinh tế của những hộ dân ở đây. Dẫn chúng tôi đi thăm vườn cao su của gia đình, anh Sùng A Hử, cho biết: Để có được vườn cao su như hiện nay, chúng tôi đã phải bỏ rất nhiều công sức và vốn liếng, do vốn đầu tư trồng cây cao su rất cao. Được biết, người tiên phong trong phát triển cao su ở Nậm Là là gia đình anh Sùng A Lồng. Anh Lồng cho biết: Do diện tích nương của gia đình mấy năm gần đây bạc màu, năng suất lúa, ngô thấp nên anh mạnh dạn tìm mua giống cây cao su về trồng. Đến nay, gia đình đã trồng được hơn 1.500 cây trên diện tích 2ha. Tuy nhiên, cao su là cây trồng mới, người dân chưa quen với đặc điểm sinh trưởng, thích nghi của cây nên việc tiên phong đưa loại cây mới vào trồng ban đầu cũng gặp không ít khó khăn. Anh Lồng tâm sự: Thời gian đầu, trồng cây cao su tôi phải tìm hiểu, học hỏi kinh nghiệm qua những công nhân tham gia trồng cây tại Nông trường cao su Hoa Ban, Mường Nhé. Sau khi trồng thử, thấy loại cây này rất phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương, tôi đã mạnh dạn bán đàn gia súc được hơn 40 triệu đồng đặt mua cây giống ở miền Nam. Thấy cây cao su của gia đình tôi lên xanh tốt, một số hộ xung quanh cũng đến học hỏi và làm theo. Hộ trồng ít từ 300 - 400 cây, với diện tích 0,5ha, hộ trồng nhiều từ 1,5 - 2ha như gia đình anh Sùng A Hử, Lầu A Dế...

Nhìn vườn cao su đang xanh tốt, những hộ dân ở Nậm Là cũng khấp khởi vui mừng với thành quả lao động của mình. Nhưng điều họ không khỏi lo lắng là diện tích cao su họ trồng không thuộc vùng quy hoạch trồng cao su của huyện và họ cũng không ký hợp đồng góp cổ phần với Công ty Cổ phần cao su Điện Biên nên việc khai thác và tiêu thụ sản phẩm sau này sẽ ra sao?

Cần liên kết người dân – doanh nghiệp

Thực tế, việc đầu tư phát triển cao su trên địa bàn tỉnh là một lĩnh vực hoàn toàn mới khi lần đầu tiên cây cao su được đưa về trồng ở khu vực Tây Bắc. Trong khi đó, cây cao su phải trồng 6 – 7 năm mới được khai thác, cho sản phẩm nên việc thấy ngay hiệu quả để khuyến khích người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng là rất khó.

Hầu hết những hộ dân ở Nậm Là trồng cao su với mong muốn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, thay thế những loại cây kém hiệu quả, từng bước mang lại thu nhập ổn định cho gia đình. Tiên phong trồng loại cây mới và cũng phù hợp với chủ trương phát triển cây cao su của tỉnh nhưng người dân Nậm Là lại phát triển cao su tiểu điền trong khi cây cao su cần phát triển theo hình thức đại điền thì mới thuận lợi trong khai thác, tiêu thụ sản phẩm. Bởi mủ cao su không thể gùi đi bán như hàng ngày vẫn gùi thóc, ngô xuống núi được, mà cần có điều kiện bảo quản và vận chuyển kịp thời sau khi khai thác. Vì thế, vừa chăm sóc vườn cao su, người dân Nậm Là vừa băn khoăn, lo lắng về quy trình khai thác, chất lượng và đầu ra cho sản phẩm.

Ông Trần Trung Kiên, Trưởng phòng Nông nghiệp - PTNT huyện Mường Nhé, cho biết: Việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng ở xã Mường Nhé trong điều kiện trình độ canh tác của đồng bào còn hạn chế, đời sống kinh tế chưa thật ổn định là một bài toán khó. Nhưng điều rất đáng quý là đồng bào Mông nơi đây đã quyết tâm đi theo cách làm mới, phát triển một loại cây có giá trị kinh tế cao. Song trước khi đưa vào trồng loại cây mới này, người dân rất cần được hướng dẫn về quy hoạch, kỹ thuật trồng và việc lựa chọn cây giống đảm bảo chất lượng để không mạo hiểm với công sức và tiền của đầu tư.

Chấp nhận bán cả “đầu cơ nghiệp” (trâu, bò, lợn, gà), những người dân ở bản Nậm Là đã quyết tâm chuyển đổi cây trồng mới và có được kết quả bước đầu khá tốt. Nhưng việc khai thác, tiêu thụ sản phẩm sau này rất cần có sự liên kết của doanh nghiệp. Trong khi Công ty Cổ phần cao su Điện Biên đang gặp không ít khó khăn, thách thức trong việc bảo vệ và chăm sóc diện tích cao su đã trồng thì những hộ dân ở Nậm Là lại rất yên tâm với vấn đề bảo vệ vườn cây. Qua thống kê, trong năm 2010 đã có trên 70 vụ xâm hại diện tích cao su đã trồng của Công ty Cổ phần cao su Điện Biên; trong đó có vụ người dân di cư ở Mường Nhé đã phá trắng gần 90ha cao su. Điều đó cho thấy, chủ trương chỉ thành công khi người dân nhận thức và chủ động phối hợp thực hiện. Từ cách làm của người dân Nậm Là, nên chăng cần sự liên kết của doanh nghiệp trong vấn đề hướng dẫn kỹ thuật, lựa chọn cây giống và bao tiêu sản phẩm cho người dân?

Theo www.baodienbienphu.com.vn