Đã có nhiều bất cập trong thực hiện chính sách Bảo hiểm y tế (BHYT) được chỉ ra tại hội nghị tổng kết 2 năm thực hiện Luật BHYT do Bộ Y tế và BHXH Việt Nam phối hợp tổ chức ngày 17/10 tại Hà Nội...

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, cả nước hiện có hơn 53,5 triệu người có BHYT, chiếm khoảng 60% dân số và năm 2010 đã có trên 100 triệu lượt người được khám, chữa bệnh (KCB). Tuy nhiên, việc phát triển đối tượng tham gia BHYT rất khó khăn, khi có tới 40% dân số chưa có BHYT và số người tham gia BHYT tự nguyện thấp, chỉ đạt 18%, mà đa số là có bệnh nan y mới tham gia để hưởng lợi.

Theo bà Tống Thị Song Hương, Vụ trưởng Vụ BHYT - Bộ Y tế, nhiều doanh nghiệp không đóng hoặc trốn đóng BHYT cho người lao động, vì lợi ích của họ, nhưng cũng do nhiều người lao động thiếu hiểu biết về quyền lợi của mình nên phó mặc. Việc bàn giao danh sách trẻ dưới 6 tuổi giữa Sở LĐ-TB&XH với cơ quan BHYT còn chậm, chưa thống nhất được qui trình cấp thẻ BHYT tại địa phương, khiến các cháu bé đi khám bệnh không có thẻ BHYT, phải sử dụng giấy khai sinh vẫn phổ biến.

Trong khi có nhiều loại bảo hiểm thương mại cạnh tranh, mức đóng BHYT của sinh viên và học sinh tăng thì giữa Sở GD&ĐT và cơ quan BHYT chưa có sự phối hợp chặt chẽ, nên số học sinh, sinh viên có BHYT còn thấp. Nhiều địa phương chưa lập được danh sách hộ cận nghèo, trong khi đây là nhóm đối tượng đời sống khó khăn, không có điều kiện tham gia BHYT, dù đã được Nhà nước hỗ trợ 50% hay 80%.

Bộ Y tế cũng không phủ nhận là hiện nay, chất lượng KCB cho người có BHYT chưa đáp ứng yêu cầu, nhất là tuyến cơ sở và các tỉnh miền núi, khi trang thiết bị và năng lực chuyên môn còn hạn chế. Việc quá tải phổ biến ở hầu hết các bệnh viện tuyến TW đang khiến người dân không hài lòng vì thủ tục KCB và mất thời gian chờ đợi. Một vấn đề được đặc biệt quan tâm là tình trạng lạm dụng BHYT khá phổ biến, nhất là ở những cơ sở y tế liên kết với tư nhân, trong khi rất ít bệnh viện có chương trình kiểm soát, bảo đảm chất lượng dịch vụ.

Nhiều ý kiến cũng chỉ ra rằng, nhiều qui định của BHYT còn gây phiền hà cho người bệnh như: thủ tục thanh toán KCB BHYT, phô-tô giấy chuyển viện của tuyến trước khi chuyển lên tuyến trên, kê khai quá nhiều biểu mẫu v.v… Việc không thống nhất giữa Bộ Y tế và BHXH Việt Nam trong sử dụng thẻ, giấy chuyển viện, đấu thầu thuốc, đã khiến người dân kêu ca, thiếu tin tưởng vào chính sách.

Một thực tế vẫn kéo dài nhiều năm, ảnh hưởng đến quyền lợi của người có BHYT là việc lập danh sách, cấp phát thẻ BHYT chậm chạp, nhiều khi gần hết cả năm người dân vẫn chưa được nhận thẻ BHYT, như báo chí từng phản ảnh, hay những vướng mắc chưa được giải quyết kịp thời.

Ông Lê Bạch Hồng, Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam cho rằng, hiện chỉ có 53,4% lao động trong các doanh nghiệp có BHYT, là vì chủ sử dụng lao động trốn đóng, nhưng lại chưa có chế tài xử phạt hành vi vi phạm pháp luật về BHYT, còn cơ quan BHXH không có chức năng thanh tra, xử lý, nên không ngăn chặn được.

Hiện nay, người tham gia BHYT vẫn phải chấp nhận chờ đợi lâu khi đi KCB và nằm chung giường ở các bệnh viện tỉnh và TW. Quy định về thủ tục thanh toán chi phí KCB tai nạn giao thông chưa rõ ràng trong việc xác định tình trạng có vi phạm Luật Giao thông hay không để được hưởng quyền lợi, đã gây khó cho người dân. Đặc biệt là do thiếu các quy định về xã hội hóa, tự chủ tài chính, dẫn tới tình trạng lạm dụng trang thiết bị y tế do bệnh viện huy động từ nguồn xã hội hóa, gây lãng phí và còn ảnh hưởng sức khỏe người dân khi các bác sĩ chỉ định thực hiện các dịch vụ kỹ thuật sử dụng máy móc thiết bị quá mức cần thiết với tình trạng bệnh lý.

Thực tế này còn dẫn tới sự mất cân bằng mới là người nghèo đóng góp cho người giàu hưởng, vì số bà con ở vùng sâu, vùng xa ít có điều kiện đi KCB, trong khi ở thành thị lại có điều kiện hơn: nhiều người đóng BHYT chỉ khoảng 500.000 đồng/năm, nhưng được thanh toán tới 400 triệu đồng, cá biệt có người gần 1 tỷ… ở nhiều nơi, việc phê duyệt bảng giá dịch vụ kỹ thuật không căn cứ vào cơ cấu giá, thống kê số lượng dịch vụ nhiều hơn số lượng thực tế chỉ định, tính sai giá thuốc, dịch vụ kỹ thuật, vật tư tiêu hao v.v…

Một thiệt thòi nữa cho người có BHYT là, cơ chế quản lý giá thuốc ở Việt Nam chưa chặt chẽ, khiến giá thuốc luôn cao hơn các nước trong khu vực và giá thuốc trong bệnh viện lại cao hơn giá thị trường, càng tạo gánh nặng cho người dân.

Các đại biểu đã đưa ra các ý kiến để làm sao đảm bảo quyền lợi của cả người tham gia BHYT, bệnh viện và BHXH Việt Nam. Bộ Y tế cho biết sẽ trình Chính phủ ban hành Nghị định về xử phạt trong lĩnh vực BHYT, xây dựng Thông tư về thanh toán trong trường hợp bị TNGT; sửa đổi, bổ sung các Thông tư hướng dẫn thực hiện BHYT, đấu thầu cung ứng thuốc, quản lý giá thuốc. Bộ cũng sẽ đề nghị Nhà nước hỗ trợ từ 50% lên 70% mức đóng BHYT để mở rộng đối tượng cận nghèo, học sinh, sinh viên tham gia.

Theo www.cand.com.vn