Chẳng biết có phải cơ duyên hay không, nhưng với chúng tôi thì chuyến đi ngày 27 tháng 5 này quả đúng là dịp may nghề nghiệp. Không phân biệt báo chí trong nước hay báo chí nước ngoài; cũng chẳng phân biệt báo chí trung ương hay báo, đài địa phương, chúng tôi đi cùng nhau bởi một lẽ, nhà báo - Người sở hữu những tấm thẻ nhà báo mang dòng chữ: AFP (Pháp), Kyodo New (Nhật Bản), Tân Hoa xã (Trung Quốc)... đều đem theo trong hành trang tinh thần khám phá sự thật về Huổi Khon...

Huổi Khon - Khe nước nhỏ bên triền đồi lớn

Hăm hở lên đường, nóng lòng về đích là niềm thúc giục làm chúng tôi có cảm giác như chặng đường 200 cây số từ thành phố Điện Biên Phủ về xã Nậm Kè hôm ấy như gần hơn nhiều. Suốt đường đi, tôi cố gắng ngắm thật kỹ các bản người Mông ở Mường Chà, Si Pa Phìn, Chà Cang để khi đến Huổi Khon còn so sánh sự khác biệt, để lý giải cho câu hỏi vì sao người ta nói Huổi Khon là “miền đất hứa”. Còn các bạn đồng nghiệp Tân Hoa Xã, Kyodo New, Wirter mải mê chụp ảnh, quay hình...để làm tư liệu cho sự so sánh ấy. Dù mọi người không nói, nhưng cảm nhận nghề nghiệp mách bảo tôi như thế. Chẳng vậy mà, ngay khi vừa đặt chân đến đỉnh dốc đầu bản Huổi Khon, nhiều phóng viên đã không thể kìm lòng mà thốt lên rằng “Khung cảnh bình yên quá”.

Nằm giữa hai triền đồi thoai thoải, con đường dẫn vào bản Huổi Khon khá bằng phẳng và rộng rãi. Cứ cách một quãng, hai bên đường lại có vài ngôi nhà sát vách nhau vẻ nương nhờ, quây quần ấm cúng. Xa hơn một chút, bản Huổi Khon quần tụ vài chục nếp nhà - nơi ấy là trung tâm bản Huổi Khon.

Huổi Khon theo tiếng người địa phương được hiểu là khe nước nhỏ bên triền đồi lớn. Hỏi thêm vì sao lại chọn nghĩa ấy đặt tên bản, người cao tuổi như ông Lý A Tính cắt nghĩa rằng: “Huổi Khon là gọi theo tiếng dân tộc Thái. Khoảng những năm 90 của thế kỷ trước, khi người Mông từ Lào Cai di cư đến thấy đất Huổi Khon mênh mông màu mỡ, rừng già nhiều và cũng có nhiều khe nước nhỏ nên nghe lời người già, đoàn người Mông di cư dừng lại Huổi Khon. Từ bấy đến nay, gần hai chục năm trôi qua, người Mông di cư đến Huổi Khon luôn nhận được sự quan tâm giúp đỡ mọi mặt của chính quyền địa phương cũng như người bản địa. Không tranh chấp, không giành giật, người Huổi Khon sống trong bình yên, hạnh phúc. Vậy mà...”! Nói đến đó, giọng ông Lý A Tính nghèn nghẹn. Biết ông xúc động, không ai hỏi thêm nữa, nhưng chúng tôi hiểu, bản thân ông Tính cũng không thể ngờ rằng vì “khe nước nhỏ bên triền đồi lớn” mà một vài người đã đang tâm xuyên tạc, làm xáo trộn cuộc sống người dân bản Huổi Khon, để đến nỗi bản Huổi Khon nhỏ nhoi trở thành tâm điểm của đa luồng thông tin như thế.

Sau một hồi quan sát tỉ mỉ, phỏng vấn nhiều người, ông Lý Kình, Trưởng phân xã Tân Hoa Xã tại Việt Nam, chủ động chia sẻ với chúng tôi: “Đến đây rồi tôi như hiểu thêm cái ý nghĩa sâu xa trong câu thành ngữ của người Việt “mắt thấy tai nghe” quan trọng nhường nào. Nếu so sánh giữa thông tin đăng tải trên mạng của một số hãng với với thực tại Huổi Khon, quả là khập khiễng; giống như phép so sánh giữa có và không”. Ông Lý Kình còn cho biết, sau chuyến đi này, ông sẽ có thêm câu chuyện về bản làng vùng cao bình yên của Việt Nam kể cho người quê hương ông nghe. Như Huổi Khon đây dẫu còn nhiều gian khó nhưng người với người có nghĩa có tình, biết chia sẻ cảm thông, biết bảo ban nhau cần cù chịu khó thì đất sẽ không phụ công người, người không phải lo cái đói cái nghèo...

Còn tôi, sau những quan sát, lắng nghe và trải nghiệm, tôi nghĩ chẳng dễ gì có được lời giải cho câu hỏi “Vì sao người ta muốn đặt tên cho Huổi Khon là miền đất hứa?”. Có chăng chỉ là lòng tham vô độ, âm mưu đen tối của một thế lực muốn lợi dụng cái vị trí đắc địa của Huổi Khon là giáp ranh với 2 xã cùng huyện (Pá Mỳ và Mường Toong) và niềm tin khờ khạo của số ít người để phục vụ cái tâm không đẹp của họ mà thôi... Thật may là, người Huổi Khon không dễ tin những lời như thế.

...Niềm tin lớn!

Giờ về đã lùi cả tiếng đồng hồ so với lịch trình dự kiến, nhưng dường như vẫn chưa đủ để các nhà báo nước ngoài - những người lần đầu đến Huổi Khon, sáng tác. Người ghi hình, người phỏng vấn, người chụp ảnh được phân công rõ ràng đâu vào đấy như Kyodo New (Nhật Bản) mà khi ra về vẫn nói lời nuối tiếc. Thay vì trả lời câu hỏi “cảm nhận của ông thế nào về Huổi Khon, về Mường Nhé, về người Điện Biên”, ông Kazuhisa Miyake, Trưởng đại diện Kyodo New tại Hà Nội cứ nhắc đi nhắc lại từ “tiếc”. Sau đó, ông mới nói một câu tiếng Nhật rất dài với cô phiên dịch, để cô dịch lại cho tôi. Được biết, đây là lần thứ 2 ông Kazuhisa Miyake về Điện Biên nhưng là lần đầu về Huổi Khon của Mường Nhé. Huổi Khon ông được chiêm ngưỡng hôm nay là Huổi Khon yên bình chứ không như thông tin trên một vài báo đề cập. Người Huổi Khon thật thà, mến khách, biết lẽ phải, đúng sai.

Dường như nghe hết câu chuyện giữa chúng tôi, ông Nguyễn Văn Vinh, đại diện Thomson Retures góp lời dí dỏm “Tiếc để nhớ! Lần này về còn nhớ Điện Biên thì lần khác nhất định trở lại. Như tôi đây, lên Điện Biên nhiều không biết bao lần mà kể, nhưng mỗi lần đi là một lần nhớ, nên khi về vẫn nặng lòng nỗi nhớ Điện Biên...”.

Cùng chung cảm nhận và chia sẻ với phóng viên các báo nước ngoài, chúng tôi hiểu nhiều người trong đoàn đi hôm ấy mang về niềm tiếc nuối. Điều ấy thật dễ hiểu và rất đáng được cảm thông, nhưng vấn đề ở đây là, chúng ta vì lịch trình chung, vì hoạt động chung của cả đoàn với mục đích về tận nơi, gặp được người sống ở Huổi Khon để có cái nhìn khách quan, chính xác trước những thông tin sai trái đâu đó. Cứ như ý kiến của bà Lò Thị Thu, Phó giám đốc Sở Ngoại vụ - đơn vị được giao phục vụ đoàn về Huổi Khon, thì, đó là một chuyến đi tốt đẹp. Không chỉ minh chứng cho những thông tin mà lãnh đạo UBND tỉnh Điện Biên cung cấp, chuyến đi thực tế còn góp phần để các nhà báo nước người hiểu thêm về chính sách nhất quán của Đảng, Nhà nước Việt Nam là đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân; quyền tự do tín ngưỡng và sự bình đẳng của cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Hiện nay, đồng bào các dân tộc ở huyện Mường Nhé được thụ hưởng nhiều chương trình, dự án hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội, được chăm lo để đời sống vật chất, tinh thần ngày càng tốt hơn, các dân tộc bình đẳng, đoàn kết. Cũng trong chuyến đi đầy khó khăn, vất vả, các nhà báo nước ngoài sẽ hiểu hơn tinh thần trách nhiệm, tấm lòng mến khách của người Điện Biên; trong quy định cho phép, với khả năng có thể, người Điện Biên luôn và sẽ tạo mọi điều kiện tốt nhất để đón bạn về thăm.

Chuyện giản đơn như cỏ cây sông núi biên cương, chỉ tiếc là có một số người muốn làm nó “phức tạp” hơn ra. Tuy nhiên, dù ai nói ngả nói nghiêng thì Huổi Khon vẫn là Huổi Khon - Một Huổi Khon có dòng suối nhỏ chung thủy như lòng người, băng băng chảy trong niềm tin lớn...

Theo baodienbienphu.com.vn