Căn nguyên "cơn bão" buồn

Điều nghiệt ngã nhất tại bản Mé những năm qua là số người chết trẻ do ma túy, HIV/AIDS có số lượng lớn so với những cụ già quy tiên. Điều đó, được nhìn thấy rõ nhất trong nghĩa trang bản Mé, cả nghĩa trang có trên 30 ngôi mộ, thì có tới 28 ngôi mộ là các "cụ tóc xanh", phần lớn dưới 30 tuổi, trong đó, có trường hợp mới 17 tuổi.

Ông Lò Văn Ánh, Trưởng bản Mé cho biết: "cơn bão" ma túy hoành hành bản Mé từ những năm đầu thế kỷ 21. Thời điểm này, thanh niên trong bản gác chuyện đồng áng lại, thoát ly làm thuê cho các doanh nghiệp xây dựng trong và ngoài tỉnh. Khi họ về nhà nghỉ tết hoặc công trình tạm dừng thi công trong mùa mưa, tiền bạc chẳng thấy đâu mà phần lớn trong số họ đã mắc nghiện ma túy. Và cũng chỉ trong thời gian chưa đầy 2 năm sau, phần lớn các thanh niên thoát ly sức khỏe suy sụp vì mắc nghiện ma túy hoặc đã nhiễm HIV/AIDS. Và khi người nghiện ma túy trên địa bàn tăng lên nhanh chóng thì trong bản những tụ điểm bán lẻ ma túy cũng ngày càng xuất hiện nhiều hơn. Vì siêu lợi nhuận nên một số gia đình trong bản bất chấp luật pháp, sẵn sàng cung cấp ma túy cho các đối tượng nghiện không kể ngày, đêm để rồi thành viên trong gia đình họ cũng rơi vào cảnh nghiện ngập ma túy và sự trừng phạt của pháp luật. Bên cạnh đó, việc bản Mé nằm cạnh những điểm “nóng" ma túy nổi tiếng: Hồng Lếch Cuông (xã Thanh Hưng) hay đội 9, đội 10 khu vực Thanh Hồng (xã Thanh Chăn) là nguyên nhân trực tiếp của vấn nạn ma túy trên địa bàn.

Và những hệ lụy đau lòng

Chứng kiến cảnh vợ chồng ông bà Lả - Mấng, ở cái tuổi “thất thập cổ lai hy” nhưng vẫn là lao động chính trong gia đình, hàng ngày phải oằn mình lao động để nuôi bản thân và 2 đứa con trai nghiện ma túy mà lòng cảm thấy xót xa. Ông Lả tâm sự: trước đây dân bản thường có quan niệm “đông con hơn lắm của” nên ông động viên vợ cố đẻ cho nhiều để sau này lấy chỗ nương tựa tuổi già. Nhưng ước nguyện ấy của vợ chồng ông Lả đã không trở thành hiện thực bởi năm 2007, "cơn bão" ma túy đã cướp đi sinh mạng của 3 đứa con trai. Hiện nay, gia đình ông còn 2 con trai là Lò Văn Hồng (SN 1983); Lò Văn Tiên (SN 1988), nhưng cả 2 đều nghiện ma túy. Trong đó, Lò Văn Tiên đã nhiễm HIV. Cùng cảnh với gia đình ông Lả là gia đình ông bà Pản – Khỏ. Ông Pản có 6 người con (2 nam, 4 nữ), cũng lý do nghiện ma túy sau đó nhiễm HIV/AIDS, cả 2 con trai ông đã qua đời. Hiện nay, ông Pản đã 80 tuổi, bà Khỏ 71 tuổi cùng cô con gái út ngoài 20 tuổi hàng ngày lam lũ với với ruộng đồng rau cháo nuôi nhau. Có lẽ ở bản Mé hiện nay, thương cảm hơn cả là số phận các cháu: Lò Thị Hiền (SN 2000), Lò Thị Trang (SN 2002), Lò Tuấn Anh (SN 2008), cả 3 cháu là con của anh Lò Văn Hồng (SN 1977) và chị Lù Thị Ích (SN 1982). Cũng vì lý do nghiện ma túy sau đó nhiễm HIV/AIDS, anh Hồng đã qua đời năm 2010, còn chị Ích vì phạm tội buôn bán "cái chết trắng" nên hiện nay đang phải chấp hành án phạt tù tại tỉnh Sơn La. Các cháu Hiền, Trang, Tuấn Anh được ông bà nội (cùng bản) đón về nuôi nhưng tương lai các cháu sẽ ra sao thì không ai đoán được bởi ông nội của Hiền, Trang, Tuấn Anh là Lò Văn Pánh một “trùm” bán lẻ ma túy trên địa bàn. Từ năm 2005 đến nay, gia đình ông Pánh có tới 4 người bị công an bắt quả tang khi bán lẻ ma túy. Riêng ông Pánh bị bắt quả tang tới 2 lần và tháng 8/2011 ông Pánh mới mãn hạn tù lần 2…

Nỗ lực để đoạn tuyệt với ma túy

Trước diễn biến phức tạp của vấn nạn ma túy tại địa bàn bản Mé, năm 2006, Đảng ủy xã Thanh Hưng xây dựng và ban hành Nghị quyết chuyên đề Phòng chống ma túy tại bản Mé. Nòng cốt là chi bộ bản Mé và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị cơ sở, việc phòng chống ma túy tại bản Mé đã thu được những kết quả tích cực. Chỉ tính 6 tháng cuối năm 2006, ban văn hóa, đoàn thanh niên xã đã tổ chức trên 20 buổi tuyên truyền tới nhân dân trong bản nội dung cơ bản của Luật Phòng chống ma túy; tác hại của ma túy; HIV/AIDS đối với cá nhân, gia đình và cộng đồng và cách phòng chống các tệ nạn xã hội… Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh xã hỗ trợ hàng trăm ngày công giúp những gia đình có lao động chính chết vì HIV/AIDS tu sửa nhà cửa, cấy cày và thu hoạch lúa. Bên cạnh đó, hàng năm cấp ủy, chính quyền xã Thanh Hưng phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng: Công an huyện, Bộ đội Biên phòng mở các đợt truy quét tội phạm. Với quyết tâm triệt tận gốc các tụ điểm bán lẻ ma túy, từ năm 2005 đến nay, các cơ quan chức năng đã bắt quả tang 12 vụ, 13 lượt đối tượng bán lẻ ma túy trong bản. Hiện nay, 100% số hộ có người liên quan đến ma túy thường xuyên được cán bộ, đảng viên chi bộ cơ sở động viên hướng dẫn tháo gỡ những khó khăn trong cuộc sống. Mỗi năm, bản gửi 5 - 6 lượt người nghiện ma túy đi cai nghiện tại Trạm Y tế xã, Trung tâm Giáo dục - chữa bệnh và lao động xã hội tỉnh. Từ đầu năm 2011, bản Mé thành lập và duy trì hoạt động đội tự quản. Đội có chức năng kiểm soát những con đường dẫn tới bản, những người không có lý do chính đáng đều không được vào bản.

Thực hiện đồng bộ các biện pháp bài trừ ma túy, HIV/AIDS, từ năm 2006 đến nay, bản Mé không phát sinh đối tượng nghiện ma túy (có hồ sơ quản lý). Trong bản hiện còn 4 đối tượng nghiện ma túy, giảm 60% so với năm 2007. Trưởng bản Lò Văn Ánh cho biết: Bản Mé đề ra mục tiêu đến năm 2015, bản sẽ không còn người nghiện ma túy; không còn hộ nghèo.

Theo baodienbienphu.com.vn