Và hoạt động kinh doanh càng gặp khó khăn hơn khi từ đầu năm đến nay, do thực hiện chính sách tiền tệ chặt chẽ và thận trọng theo Nghị quyết 11/CP, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam kiểm soát hạn mức tăng tín dụng đã gây không ít trở ngại cho các ngân hàng thương mại...

Theo phân tích của lãnh đạo một số ngân hàng thương mại (NHTM) và ngân hàng chính sách xã hội (NHCSXH) trên địa bàn tỉnh, thì trong những năm gần đây, chưa khi nào hoạt động tín dụng ngân hàng lại gặp khó khăn như từ đầu năm đến nay. Trước đây (từ giữa năm 2008 đến cuối năm 2009) do khủng hoảng tài chính và suy giảm kinh tế, các NHTM và NHCSXH cũng gặp nhiều “sóng gió”, nhưng thời điểm đó, Nhà nước không khống chế chặt và hạ hạn mức tăng trưởng xuống thấp, ngược lại còn ban hành chính sách kích cầu để khuyến khích doanh nghiệp, các thành phần kinh tế vay vốn phục vụ sản xuất kinh doanh. Với Ngân hàng Nông nghiệp - PTNT Việt Nam, hạn mức tăng trưởng quy định chung không quá 25%/năm, nhưng do điều kiện đặc thù, Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp - PTNT Điện Biên được phép “nới lỏng” tăng đến 46%/năm. Còn hiện nay, do thực hiện Nghị quyết 11/CP của Chính phủ về kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội, các NHTM và NHCSXH đều phải thực hiện một số quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về kiểm soát tốc độ tăng trưởng không quá 20%/năm, kèm theo đó là các quy định hạn chế cho vay phi sản xuất: bất động sản, chứng khoán, tiêu dùng... nên các ngân hàng buộc phải tính toán, ban hành các giải pháp phát triển phù hợp điều kiện thực tế địa phương.

Trong bối cảnh kinh tế lạm phát, đồng tiền mất giá, việc huy động vốn nhàn rỗi trong dân và các thành phần kinh tế không dễ. Để có nguồn vốn huy động cao, từng bước đáp ứng nhu cầu vay của khách hàng, các NHTM đã thực hiện nhiều chính sách khuyến mãi với mức lãi suất hấp dẫn phù hợp quan hệ cung - cầu của thị trường; cùng đó là đa dạng thời hạn đối với các loại tiền gửi, tập trung chỉ đạo công tác huy động vốn... nên tốc độ tăng trưởng cơ bản đạt yêu cầu đề ra. Dự nợ tín dụng đến hết tháng 6 của các NHTM và NHCSXH đạt 5.190 tỷ đồng, tăng 8,08% so với đầu năm và tăng 25,21% so với cùng kỳ năm trước. Ngân hàng Nông nghiệp - PTNT là đơn vị có tổng dự nợ lớn nhất trong hệ thống các NHTM và NHCSXH trên địa bàn tỉnh. Đến hết tháng 6/2011, tổng dự nợ của Chi nhánh (bao gồm ngoại tệ đã quy đổi) là 2.752 tỷ đồng, tăng 157 tỷ đồng so với đầu năm. Mặc dù tổng dư nợ cao, nhưng tổng nguồn vốn huy động chỉ đạt 1.652 tỷ đồng (tương đương 60%), số tiền còn lại khoảng 1.100 tỷ đồng, Chi nhánh phải đi vay các tổ chức tín dụng khác hoặc ngân hàng cấp trên phân bổ để hoạt động.

Nhu cầu vay vốn của khách hàng cao, trong khi lượng tiền của các NHTM và NHCSXH có hạn, chính vì vậy, đã có lúc, có thời điểm ngân hàng thực sự “khan” vốn cho vay. Lãnh đạo Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp - PTNT tỉnh Điện Biên, cho biết: Đứng trước thực trạng đó, đơn vị buộc phải “kén chọn khách hàng”, sàng lọc, lựa chọn dự án có đảm bảo an toàn trong quá trình cho vay vốn hay không mới tiến hành giải ngân. Xuất phát từ nguyên nhân này mà một số khách hàng không hiểu, không cảm thông đã cho rằng Chi nhánh tìm cách gây khó khăn, phiền hà, sách nhiễu để vòi vỉnh. Chúng tôi được biết năm 2007 trở về trước, khi nền kinh tế gặp khó khăn, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng khống chế hạn mức tăng trưởng, nhưng do chưa áp dụng tin học hoá vào quản lý chương trình giải ngân, kiểm soát vốn, các giám đốc NHTM và NHCSXH cam kết bằng văn bản báo cáo cấp trên và có thể “châm chước” cho vay “vượt trần” đến vài chục tỷ cũng không sao. Còn hiện nay, nếu tốc độ tăng trưởng vượt mức cho phép dù chỉ một đồng, hệ thống quản trị mạng tự động sập, các ngân hàng không thể giải ngân.

Kinh tế thị trường, việc huy động vốn nhàn rỗi trong dân cũng như cho vay vốn, các ngân hàng không được phép lựa chọn kỳ hạn mà phụ thuộc vào khách hàng. Thông thường, với lãi suất tiền gửi, khách hàng và các tổ chức tín dụng chủ yếu gửi dưới 12 tháng để hưởng lãi suất cao. Có những khách hàng chỉ gửi 2 - 3 tháng, sau đó thấy ngân hàng nào đưa ra mức lãi suất huy động hấp dẫn, có thêm phiếu dự thưởng thì lập tức rút vốn đi gửi nơi khác. Còn với lĩnh vực cho vay, đa số khách hàng (chủ yếu là doanh nghiệp) lại chọn dư nợ trung và dài hạn. Vốn cho vay dài hạn sẽ dẫn tới việc quay vòng vốn chậm, hệ số rủi ro cao, dễ mất khả năng thanh khoản, giá trị sinh lời hạn chế, nhất là trong thời điểm rất nhiều các dự án đang bị cắt giảm, đình hoãn, giãn tiến độ thi công.

Một trong những nội dung của Nghị quyết 11/CP yêu cầu các NHTM phải thực hiện nghiêm đó là giảm tỷ lệ cho vay vốn phi sản xuất, bất động sản ở mức 22% vào ngày 31/6 và tiếp tục giảm xuống còn 16% trên tổng dự nợ đến cuối năm 2011. Thực hiện chủ trương trên, Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Điện Biên đã và đang chỉ đạo các NHTM cân nhắc, lựa chọn các hợp đồng tín dụng cho vay thiên về lĩnh vực nông nghiệp nông thôn hoặc xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội. Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Điện Biên thì đến nay dư nợ cho vay lĩnh vực phi sản xuất, bất động sản là 963 tỷ đồng (giảm 4,97% so với ngày 31/12/2010) và chiếm 18,03% tổng dư nợ. Với đặc thù tỉnh miền núi kém phát triển như Điện Biên, việc ngày càng giảm cho vay vốn phi sản xuất theo Nghị quyết 11/CP cơ bản thuận lợi, do đa số người dân sống dựa vào sản xuất nông nghiệp. Hàng năm, nguồn vốn các NHTM và NHCSXH cho vay chủ yếu phục vụ sản xuất nông nghiệp, nông dân và nông thôn. Ông Lê Thanh Bình, Trưởng phòng Kinh doanh, Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp - PTNT tỉnh Điện Biên, cho biết: Không riêng năm 2011 mà nhiều năm trước đó, tiêu chí hàng đầu của Chi nhánh vẫn hướng tới đối tượng khách hàng là hộ nông nghiệp, nông thôn. Trong mọi điều kiện, hoàn cảnh, kể cả khi hạn mức tăng trưởng sắp “kịch trần” thì Chi nhánh vẫn dành lượng vốn đủ lớn để đáp ứng nhu cầu vay phục vụ sản xuất nông nghiệp. 6 tháng đầu năm, Chi nhánh cho vay tái cấp vốn 210 tỷ đồng cho lĩnh vực nông nghiệp. Năm 2010, khi nông dân vùng lòng chảo huyện Điện Biên bước vào sản xuất vụ chiêm xuân, bà con làm hợp đồng vay vốn lớn, trong khi nguồn đã cạn và “vượt sàn”, Chi nhánh đã tham mưu UBND tỉnh làm tờ trình gửi Ngân hàng Nông nghiệp - PTNT Việt Nam xin được bổ sung nguồn. Kết quả là ngân hàng cấp trên đã “rót” về 16 tỷ đồng, đủ cho đơn vị giải ngân giúp bà con nông dân có vốn sản xuất trong lúc khó khăn nhất.

Sau hơn 4 tháng thực hiện Nghị quyết 11/CP của Chính phủ, ngành Ngân hàng tỉnh Điện Biên gặp phải một số khó khăn, nhưng theo đánh giá thì đây là khó khăn chung của cả nền kinh tế. Tuy vậy, nhờ chủ động đề ra kế hoạch, bảo vệ tốt kế hoạch kinh doanh hợp với từng đơn vị ngân hàng, nên hoạt động tài chính, tín dụng vẫn ổn định và đạt mức tăng trưởng khá.

Theo baodienbienphu.com.vn