Thực hiện tốt công tác DS - KHHGĐ là giải pháp cơ bản để nâng cao chất lượng cuộc sống của cá nhân, gia đình và xã hội. Những năm qua, UBND tỉnh luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo hệ thống DS - KHHGĐ triển khai có hiệu quả các mục tiêu của chương trình. Trên cơ sở hướng dẫn của các bộ, ngành TW, UBND tỉnh đã chỉ đạo và ổn định tổ chức hệ thống DS - KHHGĐ thống nhất từ tỉnh đến cơ sở, đồng thời phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng cấp, ngành; kiện toàn ban chỉ đạo về công tác dân số các cấp. Qua việc tổ chức triển khai, quán triệt chương trình hành động thực hiện nghị quyết của Bộ Chính trị, chỉ thị của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về công tác DS - KHHGĐ đã tạo được nhận thức đúng đắn về chính sách DS - KHHGĐ của cấp ủy Đảng, chính quyền, MTTQ và các ban, ngành, đoàn thể từ tỉnh đến cơ sở, góp phần đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống. Từ nhận thức này, quan niệm về hôn nhân và sinh đẻ của nhân dân đã có chuyển biến tích cực theo hướng ngày càng nhiều người kết hôn muộn, sinh thưa, sinh ít để nuôi con khỏe, dạy con ngoan, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho gia đình và xã hội.

Từ sự chỉ đạo sâu sát của các cấp ủy Đảng, chính quyền và sự phối hợp công tác của các ban ngành, đoàn thể, nỗ lực của đội ngũ cán bộ làm công tác DS - KHHGĐ, những năm qua, công tác DS - KHHGĐ đã đạt những kết quả quan trọng. Đặc biệt là trong giai đoạn 2005 - 2010. Cụ thể như: Tỷ lệ sinh giảm từ 25,9%o năm 2005 xuống 22,88%o năm 2010 (bình quân mỗi năm giảm 0,61%o); tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên giảm trung bình mỗi năm 0,64%; tổng tỷ suất sinh năm 2005 là 3,45 con/bà mẹ, đến năm 2010 giảm xuống còn 2,5 con/mẹ...

Tuy vậy, công tác DS - KHHGĐ vẫn còn những hạn chế. Hạn chế lớn nhất là chất lượng dân số trên địa bàn tỉnh thấp. Cụ thể là tỷ lệ tử vong mẹ và tử vong trẻ em dưới 5 tuổi trên địa bàn còn cao. Đáng chú ý là tình hình lây nhiễm HIV/AIDS đang có chiều hướng tăng mạnh, tập trung chủ yếu ở lứa tuổi lao động chính là từ 20 - 39 - lứa tuổi có sức lao động và sáng tạo dồi dào nhất (chiếm 85,7% số người lây nhiễm HIV). Cơ cấu dân số cũng có biểu hiện mất cân đối: Tỷ lệ dân số trẻ tăng, tỷ lệ phụ nữ trong độ tuổi 15 - 49 tuổi cũng tăng nhanh, tiềm ẩn nguy cơ tăng tỷ lệ sinh. Đặc biệt, tỷ số giới tính khi sinh đang ở mức báo động. Thống kê của Chi cục DS - KHHGĐ, tỷ số giới tính khi sinh năm 2010 là 115 nam/100 nữ, quý I/2011 tăng lên 129 nam/100 nữ. Mới đây, UBND tỉnh và quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (Unicef) công bố báo cáo phân tích tình hình trẻ em Điện Biên đến năm 2010. Theo đó, Điện Biên là một trong những tỉnh có tỷ lệ trẻ sơ sinh và thấp còi cao nhất nước. Ước tính 1.000 trẻ sinh ra thì có 33 trẻ tử vong trong năm đầu tiên. Trong 100 trẻ, có 35 trẻ bị thấp còi. Điện Biên cũng là tỉnh có có tỷ lệ trẻ nhập học cấp trung học thấp nhất trong cả nước, với số học sinh theo học bậc trung học đạt 70 - 84%...

Chất lượng dân số thấp do nhiều nguyên nhân. Như đánh giá của Chi cục DS - KHHGĐ, do những năm qua, đặc biệt qua 10 năm thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về DS - KHHGĐ, các cấp, ngành tập trung chủ yếu vào mục tiêu giảm sinh mà chưa đầu tư nhiều cho việc nâng cao chất lượng dân số. Về khách quan, do xuất phát điểm KT   XH của tỉnh thấp, trình độ dân trí hạn chế, thu nhập của người dân chưa cao, dịch vụ xã hội phát triển chậm, tỷ lệ dân số sống ở khu vực nông thôn cao cùng với tỷ lệ tử vong trẻ dưới 1 tuổi, trẻ suy dinh dưỡng cao nên người dân chưa có niềm tin để chấp nhận mô hình gia đình có từ 1 - 2 con. Cùng với đó, quan niệm muốn đông con và sinh con trai để nối dõi tông đường còn nặng nề. Cơ cấu dân số trẻ và số phụ nữ bước vào tuổi sinh đẻ hàng năm lớn cũng là nguyên nhân phức tạp và lâu dài trong việc thực hiện mục tiêu mỗi cặp vợ chồng chỉ có 1 hoặc 2 con, bảo đảm cân bằng giới tính và nâng cao chất lượng dân số. Về chủ quan, do đội ngũ cán bộ làm dịch vụ KHHGĐ ở tuyến cơ sở còn mỏng. Những năm qua, lực lượng này đã được bổ sung về số lượng song chất lượng còn hạn chế. Hiện nay, toàn tỉnh mới có 44/112 xã thực hiện được dịch vụ KHHGĐ thường xuyên. Thiếu bác sỹ sản khoa ở các huyện vùng sâu, vùng xa nên việc phẫu thuật triệt sản tại huyện và giải quyết các vấn đề cấp cứu sản khoa găp nhiều khó khăn. Trong việc xây dựng và thực hiện chính sách về DS - KHHGĐ, chưa hình thành được cái nhìn toàn diện về dân số và phát triển; trong quá trình triển khai thực hiện chính sách về DS - KHHGĐ, tỉnh chưa phát huy được sức mạnh tổng hợp, nguồn kinh phí đầu tư cho hoạt động công tác DS - KHHGĐ hạn chế.

Để phát triển bền vững, nâng cao chất lượng dân số là đòi hỏi bức thiết. Giai đoạn từ nay đến 2015, tỉnh Điện Biên được hỗ trợ từ chương trình đề án Nâng cao chất lượng dân số giai đoạn 2007 - 2020. Các giải pháp nâng cao chất lượng dân số được UBND tỉnh xây dựng. Trong đó, nhóm giải pháp hoạt động truyền thông giáo dục, chuyển đổi hành vi để tạo sự cam kết ủng hộ của các cấp uỷ đảng, chính quyền, các tổ chức xã hội về chương trình nâng cao chất lượng dân số được đặc biệt quan tâm. Cùng với đó là tăng cường tuyên truyền tư vấn, hỗ trợ nâng cao sức khoẻ, thể chất, trí tuệ và tinh thần cho các nhóm đối tượng đặc biệt; triển khai các mô hình cung cấp dịch vụ và vận động để tăng sự chấp nhận sàng lọc sơ sinh tại cộng đồng... Việc xây dựng và nâng cao đời sống văn hóa và tinh thần, tăng cường các dịch vụ xã hội chủ yếu có ảnh hưởng tới chất lượng dân số cũng là các giải pháp được quan tâm. Mục tiêu là vậy song nguồn lực thực hiện trong điều kiện của tỉnh còn hạn chế. Do vậy, rất cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị đồng lòng nâng cao chất lượng dân số để phát triển bền vững.

Theo baodienbienphu.com.vn