Một đề án “hàng khủng” theo cách nói thời thượng trên báo chí hiện nay vừa được Bộ GD&ĐT đưa ra lấy ý kiến của Liên hiệp hội Khoa học kỹ thuật Việt Nam. Đó là đề án đổi mới chương trình sách giáo khoa phổ thông, một mục tiêu được Bộ GD&ĐT dự trù kinh phí lên tới 70.000 tỷ đồng.

70.000 tỷ đồng là một số tiền rất lớn. Lớn đến mức mà người ta khó có thể lập tức hình dung số tiền đó có thể mang lại bao nhiêu lợi ích cho đất nước. Có lẽ, để hình dung về sự khổng lồ của số tiền ấy một cách dễ nhất, chúng ta có thể so sánh đề án đổi mới sách giáo khoa với tổng số nợ của Vinashin. 80.000 tỷ đồng là khoản nợ đủ để làm sụp đổ cả một tập đoàn kinh tế hùng mạnh. Số tiền đủ để làm đau đầu các thành viên Chính phủ, và gây chấn động nền kinh tế đất nước.

70.000 tỷ đồng cho một bộ sách giáo khoa. Nếu như đề án này được phê duyệt, chúng ta sẽ có một bộ sách giáo khoa đắt giá nhất trong lịch sử, tương đương 3,5 tỷ USD. Khi nhìn thấy con số này trên báo Tuổi Trẻ, thiếu chút nữa một đồng nghiệp của tôi đã nhảy cẫng lên vì mừng. Sao mừng? Mừng vì tưởng cuối cùng thì Bộ GD& ĐT đã nhận thấy nguyên nhân sự xuống cấp của nền giáo dục hiện nay và quyết tâm đổ tiền vào để chấn hưng.

Nhưng, một bộ sách giáo khoa có tạo nên sự phục hưng ? Những yếu kém của nền giáo dục hiện nay có phải chỉ vì bộ sách giáo khoa hay không? Dĩ nhiên cuốn sách không phải tất cả yếu tố để tạo nên tri thức. Và dĩ nhiên, cũng không cần phải bàn về sự đầu tư vô lối này. Điều đáng bàn là vì sao người ta có thể đưa ra cái ý tưởng sử dụng đồng tiền của nhân dân một cách dễ dàng đến như thế.

Là một nhà giáo, một con người tâm huyết với giáo dục, song giáo sư Văn Như Cương cũng phải nhăn trán để lưu ý bạn đọc rằng số tiền ấy là một con số với 13 số 0 đứng đằng sau. Ông bình luận rằng đó là một số tiền quá lớn, và nó có thể làm được biết bao điều hữu ích đối với nền giáo dục. Ông ví dụ: nếu tôi có quyền thì tôi sẽ dùng số tiền ấy đồng thời vào 3 việc: một là xây 1.000 ngôi trường mới (mỗi cái 30 tỉ), hai là phát không SGK cho tất cả mọi học sinh trong 5 năm tới, ba là tăng lương cho thầy cô giáo (mỗi người một năm thêm 10 triệu) trong 4 năm tới!!!

Đó là nếu giáo sư Văn Như Cương có quyền. Tất nhiên, ông không có cái quyền để quyết định việc chi tiêu 70.000 tỷ đồng của nhân dân vào những việc có ích như thế. Ông chỉ có quyền tham gia cuộc hội thảo để góp ý cho dự án, và tất cả quyền hạn của ông là phát biểu trong 7 phút và lĩnh 450.000 đồng, tiền bồi dưỡng. Như thế, ông cũng đã tham gia vào dự án rồi, và cho dù cái dự án ấy chưa được Quốc hội thông qua như luật định, song ít ra người ta cũng đã chi ra vài chục triệu đồng cho việc lấy ý kiến. So với con số 70.000 tỷ đồng, mấy chục triệu đó chẳng đáng kể gì. Tóm lại, việc tiêu tiền ngân sách xem ra thật đơn giản.

Vì sao việc tiêu tiền ngân sách trong các dự án là điều ít khi phải đắn đo, dẫu cho đó là một số tiền khổng lồ? Đó là một câu hỏi mà những người dân đóng thuế nuôi ngân sách cần được trả lời. Bởi vì trong hàng triệu hộ dân đang hàng ngày đóng thuế để Bộ GD&ĐT có thể dự trù 70.000 tỷ đồng biên soạn sách giáo khoa, có những người không thể có tiền để con mình tới trường Đại học, nhiều người phải nhịn ăn, nhịn mặc để có tiền mua sách cho con khi năm học mới bắt đầu.

Chương trình đổi mới sách giáo khoa tốn kém trên có thể sẽ không được Quốc hội thông qua để thực hiện. Song, chỉ riêng cái việc đề xuất ý tưởng đó đã đủ khiến những nhà giáo có lương tâm như thầy Văn Như Cương phải cảm thấy xót xa. Nỗi xót xa khi phải chứng kiến đồng nghiệp của mình lạnh lùng, vô cảm với sự nghiệp giáo dục khi đưa ra ý tưởng như thế.

Theo vov.vn