Mùa trồng rừng 2010 ở xã Thanh Nưa, huyện Điện Biên Khó cả trồng lẫn giữ
Đã nhiều lần chính quyền địa phương, các tổ chức hội, đoàn thể xuống bản Nậm Ty 1, Nậm Ty 2, xã Thanh Nưa (huyện Điện Biên) vận động nhân dân trồng rừng, nhưng dường như việc làm đó không hề đem lại hiệu quả.
Không những chẳng thay đổi nhận thức mà nhiều người còn phản đối quyết liệt việc trồng rừng. Bằng chứng là trung tuần tháng 7 vừa qua nhiều diện tích rừng thông ba lá tại khoảnh 2, tiểu khu 700 mới trồng bị phá nhổ không thương tiếc, khiến người bỏ công trồng rừng ngậm ngùi, xót xa...
Tiếc của, tiếc công
Vượt nhiều đoạn đường khúc khuỷu, nhầy nhụa sau những trận mưa lớn trung tuần tháng 8, chúng tôi đến được khu vực bản Nậm Ty, xã Thanh Nưa - nơi được thiết kế trồng rừng phòng hộ chủ yếu theo kế hoạch của chính quyền địa phương. Bên cạnh những cây thông ba lá còn sót lại đang tràn trề sức sống được trồng từ đầu tháng 7 vừa qua là những chiếc hố trống trơn, dù lớp đất trên hố vẫn còn như mới. Ông Lò Văn Đôi, Phó Chủ tịch UBND xã Thanh Nưa, cho biết: “Tháng trước, những hố này đều được bà con trồng thông đủ rồi đấy. Thông ba lá thích hợp với thổ nhưỡng nên sau khi trồng cây phát triển nhanh, lá xanh mỡ màng. Vậy mà giờ chỉ còn là những chiếc hố trống không”.
Chúng tôi nhìn theo hướng tay ông Đôi chỉ, cạnh bìa rừng, sườn đồi có độ dốc vừa phải, nhiều cây thông ba lá cao khoảng 20cm - 30cm lá héo rũ, bị vứt chỏng chơ. Đi tiếp vào sâu phía trong các sườn núi, hàng chục héc ta đất rừng dù đã được phát dọn thực bì, đào hố nhưng vẫn để không. Ông Đôi cho biết: Toàn bộ số diện tích trên khoảng 30ha đều thuộc quy hoạch thiết kế trồng rừng phòng hộ. Năm 2009, chính quyền địa phương phối hợp với cơ quan chức năng thiết kế 40ha, nhưng dân bản Nậm Ty 2 giữ đất không cho trồng rừng, vì cho rằng đó là diện tích nương luân canh. Nếu trồng rừng, dân không còn đất để sản xuất lương thực. Ông Giàng A Dủa, trưởng bản Nậm Ty 2 cho rằng: Bà con dân bản không nhận trồng rừng và cũng không đồng ý cho dân ở các bản khác đến trồng. Bao đời nay, dân bản Nậm Ty bám đất, bám rừng để mưu sinh thì nay đất là của dân, dân muốn để trồng lương thực…
Thực hiện kế hoạch trồng rừng năm 2010, xã Thanh Nưa được giao trồng 150ha; trong đó, 73ha rừng phòng hộ tại bản Nậm Ty và gần 80ha rừng sản xuất tại bản Hạ Thanh, Hua Ná. Trong khi dân ở các bản đều nhất trí trồng rừng thì dân bản Nậm Ty lại quyết liệt phản đối. Mâu thuẫn, tranh chấp đất đai lên tới đỉnh điểm khi đầu tháng 7 vừa qua, chính quyền địa phương huy động nhân dân 22 thôn, đội trong xã lên Nậm Ty phát dọn thực bì, đào hố trồng rừng thì bị dân bản Nậm Ty ngăn cản. Trưởng bản Nậm Ty 2, Giàng A Dủa còn thách thức: “Nếu xã tiếp tục cho dân nơi khác đến đây trồng rừng thì cán bộ xã gói theo cơm mà trông coi bảo vệ rừng”.
Thấy tình hình căng thẳng, người tham gia trồng rừng phần vì chán nản, phần vì không muốn xảy ra xô xát, hàng trăm lao động chuẩn bị lương khô, đồ ăn, dựng lán tạm bỏ về trụ sở UBND xã Thanh Nưa đòi chính quyền giải quyết số tiền họ đã mua lương thực, thực phẩm dự trữ. Vận động mãi, bà con mới thôi “bắt đền cán bộ”…
Biện pháp mạnh nhưng…
Nói về nguồn gốc 73ha diện tích thuộc tiểu khu 700 được thiết kế trồng rừng phòng hộ năm 2010, ông Lò Văn Đôi, cho biết: Từ năm 2003, những hộ dân bản Nậm Ty có đất nương tại tiểu khu 700 đều được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và khẳng định toàn bộ diện tích đất trồng rừng năm 2010 tại khoảnh 2, tiểu khu 700 là đất chưa được giao cho hộ gia đình theo Nghị định 163 của Chính phủ. Diện tích đất này do UBND xã quản lý, do đó, trồng rừng tại địa điểm trên là có cơ sở, không trái quy định của pháp luật. Mặt khác, khu vực trồng rừng thuộc khu vực đầu suối Nậm Ty, được quy hoạch là đất rừng phòng hộ theo kết quả rà soát 3 loại rừng. Do đó, việc trồng rừng, đặc biệt thông ba lá là rất cần thiết để phủ xanh đất trống đồi trọc, chống xói mòn, rửa trôi, giữ đất, giữ nước…
Tìm hiểu, chúng tôi được biết, dù đã được tuyên truyền về chính sách trồng, bảo vệ rừng nhưng người dân 2 bản Nậm Ty không muốn nhận, vì cho rằng nếu trồng rừng thì không còn đất để sản xuất. Do đó, việc người dân bản Nậm Ty ngăn cản không cho người dân trong xã nhận trồng rừng đã làm chậm tiến độ, kế hoạch thực hiện. Như các năm trước thì trung tuần tháng 8 là kết thúc mùa trồng rừng, song năm nay do mưa muộn nên chính quyền địa phương “vớt vát” thực hiện kế hoạch bằng phương án tiếp tục để dân trồng rừng cho tới cuối tháng 8. Tuy nhiên, với đà này xã Thanh Nưa khó hoàn thành kế hoạch trồng rừng. Và ngay cả khi cố trồng để đạt mục tiêu, kế hoạch đề ra, thì việc quản lý bảo vệ sau khi trồng sẽ gặp khó khăn. Bởi hiện nay, nhiều diện tích rừng trồng tại lô D4, khoảnh 2, tiểu khu 700 cũng đang bị phá hoại.
Chẳng lẽ bỏ không?
Những vướng mắc nảy sinh trong quá trình trồng rừng phòng hộ tại tiểu khu 700, UBND xã Thanh Nưa đã có văn bản đề nghị UBND huyện Điện Biên kiểm tra, giải quyết. Với sự phối hợp của Sở Nông nghiệp - Phát triển nông thôn đã kiểm tra địa bàn, xác minh số rừng trồng bị phá hoại và đề ra các giải pháp tháo gỡ khó khăn với quyết tâm không thể bỏ không. Ngày 20/8, thêm một lần nữa xã Thanh Nưa huy động gần 300 lao động trên địa bàn thực hiện quyết định tiếp tục trồng rừng theo thiết kế tại tiểu khu 700 theo chủ trương của UBND huyện Điện Biên. Tham gia trồng rừng lần này, không chỉ nhân dân mà các lực lượng kiểm lâm, biên phòng, cán bộ kỹ thuật của Ban Quản lý rừng phòng hộ Nậm Rốm… Một mặt, cán bộ đến từng gia đình trong bản Nậm Ty vận động, thuyết phục, tuyên truyền chính sách, ý nghĩa của việc trồng rừng để bà con hiểu, tham gia nhiệt tình. Dự kiến, cuối tháng 8, xã Thanh Nưa sẽ trồng xong khoảng 30ha rừng phòng hộ trên diện tích đã phát dọn thực bì, đào hố, đồng thời trồng giặm gần 40ha diện tích thông ba lá mới trồng đầu tháng 7 đã bị chết rải rác cho côn trùng cũng như một số người dân quá khích nhổ bỏ.
Chính quyền địa phương không ép nhân dân trồng rừng mà phân tích lợi ích, ý nghĩa của việc trồng rừng; kiên quyết xử lý những đối tượng cố tình gây khó khăn trong quá trình thực hiện dự án trồng rừng để làm gương cho người khác - ông Lò Văn Đôi, Phó Chủ tịch UBND xã Thanh Nưa khẳng định. Với sự quyết tâm của chính quyền địa phương và các cơ quan có liên quan, hy vọng dân bản Nậm Ty xem đây là bài học kinh nghiệm, sớm thay đổi suy nghĩ, nhiệt tình ủng hộ chủ trương của Nhà nước về trồng và bảo vệ rừng.
Theo www.baodienbienphu.com.vn