Ngày 3/5/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh 58/SL thành lập Bộ Nội vụ, trong đó Nha Dân tộc thiểu số với chức năng, nhiệm vụ là xem xét các vấn đề chính trị và hành chính thuộc về công tác dân tộc thiểu số trong nước, thắt chặt tinh thần thân thiện giữa các dân tộc sống trên đất nước Việt Nam.

Trải quan 65 năm hình thành, phát triển và qua nhiều tên gọi khác nhau, cơ quan quản lý Nhà nước về lĩnh vực công tác dân tộc luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ, góp phần quan trọng trong thực hiện mục tiêu nâng cao đời sống nhân dân các dân tộc củng cố tinh thần đoàn kết, gắn bó, xây dựng nước nhà ngày càng giàu đẹp, văn minh..

Sau hơn 8 năm chia tách hai tỉnh: Lai Châu - Điện Biên, công tác dân tộc và thực hiện chính sách dân tộc ở tỉnh Điện Biên đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trên các lĩnh vực của đời sống xã hội.

Trước hết cần khẳng định rằng: Công tác dân tộc trong những năm qua dưới sự lãnh đạo của Đảng đã kế tục và phát huy tốt truyền thống của công tác dân tộc qua các thời kỳ cách mạng Việt Nam, đặc biệt là thời kỳ đổi mới, hội nhập và phát triển. Đảng, nhà nước ta đã từng bước hoàn thiện các chủ trương, chính sách đối với công tác dân tộc trên nguyên tắc cơ bản là "Các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng, giúp nhau cùng phát triển".

Dưới ánh sáng Nghị quyết Đại hội tỉnh Đảng bộ,các cấp, các ngành đã tập trung chỉ đạo thực hiện có hiệu quả nhiều chính sách ưu tiên hỗ trợ đầu tư phát triển KT-XH đối với vùng dân tộc và miền núi, đẩy mạnh công tác xóa đói giảm nghèo, tạo điều kiện cho đồng bào các dân tộc phát huy nội lực, phấn đấu vươn lên đạt được nhiều kết quả.

Từ năm 2000-2010, Đảng, Chính phủ đã quan tâm hỗ trợ đầu tư cho các xã đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc miền núi của tỉnh thông qua Chương trình 135 trên 1.000 tỷ đồng để xây dựng các công trình dân sinh thiết yếu như: giao thông, thủy lợi, trường học, trạm xá, điện sinh hoạt, trung tâm cụm xã. Riêng giai đoạn II của Chương trình 135 mức đầu tư bình quân gần 1,5 tỷ đồng/xã và gần 300 triệu đồng/bản đặc biệt khó khăn của xã khu vực II. Chương trình 135 đã góp phần củng cố, phát triển cơ sở hạ tầng các xã vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn từng bước, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội của các địa phương trong tỉnh.   

Chương trình 134 (Quyết định 134/2004/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ), từ năm 2005-2008, Trung ương đã hỗ trợ đầu tư trên 200 tỷ đồng cho tỉnh Điện Biên xây dựng trên 200 công trình nước sinh hoạt tập trung cho các thôn bản; hỗ trợ 14.995 hộ dân tộc thiểu số nghèo sửa chữa, làm mới nhà ở.

Bên cạnh các chương trình, dự án của Trung ương hỗ trợ đầu tư, Chương trình phát triển KT-XH vùng cao bằng nguồn ngân sách của tỉnh (Chương trình 252 bản) từ năm 2001-2010 cũng đã đầu tư gần 136,9 tỷ đồng hỗ trợ giải quyết những bức xúc về đường giao thông nông thôn, thủy lợi nhỏ, nước sinh hoạt, lớp học ở bản, nhà sinh hoạt cộng đồng.

Nhiều chương trình, dự án khác của Đảng, Nhà nước đã và đang tiếp tục được đầu tư vào vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới đặc biệt khó khăn như: Chương trình Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP đối với 4 huyện nghèo; Chương trình 120 đầu tư phát triển KT-XH các xã biên giới Việt - Trung (Quyết định 120/2003/QĐ-TTg); Chương trình đầu tư phát triển các xã biên giới Việt - Lào (Quyết định 160/2007/QĐ-TTg)... đã mang lại hiệu quả cao về KT-XH, an ninh - quốc phòng góp phần rút ngắn khoảng cách chênh lệch giữa các dân tộc và các vùng miền trong tỉnh; củng cố niềm tin yêu của đồng bào các dân tộc thiểu số đối với sự lãnh đạo của Đảng, Chính phủ.                

Nhiều chính sách dân tộc khác đã được Trung ương hỗ trợ trên 200 tỷ đồng để giúp đồng bào trong tỉnh phát triển sản xuất, chăn nuôi, giảm bớt khó khăn trong sinh hoạt như: Hỗ trợ vật nuôi, cây trồng, muối i ốt, dầu hỏa, chế biến tiêu thụ sản phẩm, hỗ trợ học sinh con hộ nghèo đi học, cải thiện vệ sinh môi trường, trợ giúp pháp lý, hoạt động văn hóa thể thao, vay vốn phát triển sản xuất không lãi suất, ổn định định canh, định cư... Nhiều mô hình sản suất giỏi theo hướng sản xuất hàng hóa; mô hình nông thôn mới, giúp nhau làm kinh tế gia đình đã được hình thành khởi nguồn từ sự tác động của các chính sách dân tộc.

Lĩnh vực y tế - giáo dục, văn hóa xã hội ở các xã đặc biệt khó khăn đã đạt được những kết quả quan trọng. Mặt bằng dân trí được nâng lên. Hệ thống trường dân tộc nội trú, bán trú dân nuôi không ngừng phát triển. Chính sách cử tuyển đào tạo nguồn cán bộ người dân tộc thiểu số lâu dài cho địa phương được quan tâm. Mạng lưới y tế ngày càng mở rộng, đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh của nhân dân. Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc có nhiều chuyển biến tiến bộ. Hầu hết các vùng miền đều được phủ sóng phát thanh, truyền hình, viễn thông đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần và thông tin liên lạc ngày càng cao của nhân dân.

An ninh - quốc phòng trong vùng đồng bào các dân tộc cơ bản được ổn định, tai tệ nạn xã hội từng bước được kiềm chế đẩy lùi. Mối quan hệ đoàn kết, hòa thuận của nhân dân ở địa bàn biên giới Việt - Lào, Việt - Trung ngày càng được củng cố, tôn trọng.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, vẫn còn một số nhược điểm cần khắc phục , đó là: tỷ lệ hộ nghèo còn cao, nhất là các xã vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số ít người. Số hộ thoát nghèo chưa bền vững. Chất lượng nguồn nhân lực thấp. Kết cấu hạ tầng còn nhiều khó khăn, yếu kém chưa đáp ứng nhu cầu phát triển KT-XH của địa phương. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế chậm, sản xuất còn nhỏ lẻ, manh mún, tự cung tự cấp. Tình trạng dân di dịch cư tự do kéo dài và có xu hướng gia tăng. Hoạt động lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo diễn biến phức tạp. Tệ nạn buôn bán, sử dụng các chất ma túy, nhiễm HIV/AIDS, đốt phá rừng, vệ sinh môi trường chưa tốt, bản sắc văn hóa dân tộc bị mai một...

Một số nhóm giải pháp chính để khắc phục những hạn chế yếu kém trong giai đoạn tới cần tích cực thực hiện có hiệu quả là: 

Làm tốt công tác tuyên truyền, vận động nhân dân tự giác chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước. Phát huy sức mạnh tổng hợp của khối đại đoàn kết các dân tộc trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng, giúp nhau cùng phấn đấu vươn lên. Chống tư tưởng trông chờ, ỷ lại.

Không ngừng củng cố hệ thống chính trị cơ sở, nâng cao năng lực quản lý, điều hành. Tập trung giải quyết có hiệu quả các vấn đề bức xúc trong xã hội. Chủ động khai thác thế mạnh của từng vùng miền để phát triển theo hướng bền vững. Ưu tiên đầu tư cơ sở hạ tầng cho tuyến huyện, tuyến xã và thôn, bản.

Phân cấp mạnh hơn cho chính quyền cơ sở, tập trung vào mục tiêu xoá đói giảm nghèo, bảo vệ môi trường kết hợp đảm bảo ổn định về an ninh - quốc phòng. Thường xuyên kiểm điểm, đánh giá rút kinh nghiệm.

Phân định rõ trình độ phát triển của từng khu vực, vùng miền để hoạch định các chính sách sát với điều kiện thực tế của địa phương. Bổ sung các chính sách hỗ trợ trực tiếp đến hộ, tạo điều kiện hỗ trợ người dân đẩy mạnh sản xuất, tăng thu nhập chính đáng.

Đa dạng các loại hình đào tạo, dạy nghề nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Nâng cao hiệu quả chính sách ưu tiên đào tạo, sử dụng cán bộ người dân tộc thiểu số nhằm khuyến khích ý thức học tập, thu hút nhân tài về cơ sở.       

Thực hiện tốt Pháp lệnh Thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát phòng chống thất thoát, lãng phí.

Để công tác dân tộc của tỉnh trong thời gian tới đạt được nhiều kết quả hơn nữa, rất mong được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể từ tỉnh đến cơ sở cùng chung tay, góp sức vì sự nghiệp phát triển của các dân tộc thiểu số và góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của địa phương.
 

Theo www.baodienbienphu.com.vn