Mô hình thâm canh cây ngô và đậu tương ở Ta Ma và Phình Sáng
Xã Ta Ma và Phình Sáng (huyện Tuần Giáo) có trên 5.300ha đất nông nghiệp thích hợp để trồng ngô và đậu tương. Song do chưa biết áp dụng KHKT vào sản xuất, tiềm năng bị bỏ ngỏ nên chỉ cách đây 4 – 5 năm cuộc sống của người dân nơi đây vẫn luẩn quẩn trong vòng đói nghèo.
Xuất phát từ thực tiễn đó, Trung tâm Thông tin và ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ (Sở Khoa học Công nghệ) phối hợp với Trung tâm Khuyến nông tỉnh triển khai dự án ứng dụng tiến bộ kỹ thuật xây dựng mô hình thâm canh cây ngô và đậu tương tại xã Ta Ma và Phình Sáng, nhằm chuyển đổi cơ cấu cây trồng, tăng hiệu quả kinh tế trên một đơn vị sản xuất, cải thiện cuộc sống của người dân.
Năm 2008, dự án bắt đầu được triển khai tại 2 xã. Xác định được những khó khăn khi triển khai thực hiện, cán bộ kỹ thuật của Trung tâm phối hợp với chính quyền địa phương xuống từng thôn, bản tuyên truyền, vận động người dân tham gia dự án. Ông Giàng A Cho, bản Phiêng Cải, xã Ta Ma nhớ lại: “Ngày ấy, bà con trong bản không muốn tham gia mô hình đâu! Bao năm qua trồng ngô, đậu tương trên nương, bãi vẫn được thu hoạch. Cán bộ bảo áp dụng kỹ thuật canh tác thâm canh để trồng ngô, đậu tương chẳng biết có được thu hoạch hay mất trắng, biết lấy gì mà ăn. Nhiều ngày cán bộ đi làm nương cùng ăn, ở với bà con tuyên truyền về chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Chúng tôi hiểu, tham gia mô hình không những được hỗ trợ 100% giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật mà còn được cán bộ hướng dẫn kỹ thuật sản xuất. Lúc ấy, tôi mới yên tâm và mạnh dạn đăng ký trồng 2.000m2 ngô giống LVN10. Sau khi thu hoạch, thấy năng suất mô hình vượt trội so với phương pháp sản xuất truyền thống, bà con trong bản tham gia mô hình nhiều hơn”.
Để nông dân tiếp cận với phương pháp mới trong trồng cây ngô, đậu tương; trước khi cấp giống, cán bộ kỹ thuật tổ chức tập huấn kỹ thuật làm đất, ngâm ủ hạt; cách nhận biết; biện pháp phòng trừ sâu bệnh thường gặp trên cây ngô và đậu tương, nhất là phương pháp bảo quản hạt đậu tương sau khi thu hoạch. Bởi vụ thu hoạch đậu tương vụ xuân hè thường vào mùa mưa, do đó hạt đậu tương dễ bị mốc, chất lượng không đảm bảo, khó tiêu thụ. Sau 4 vụ ngô, đậu tương triển khai thực hiện trên 120ha (55ha ngô, 65ha đậu tương) thực hiện mô hình tại bản Nậm Din và Rạng Đông (xã Phình Sáng); bản Phiêng Cải, Phiêng Cứ và Chạm Củ (xã Ta Ma), cho thấy: Các giống ngô, đậu tương phát triển tốt, ít sâu bệnh, năng suất đem lại cao. Năng suất đậu tương đạt 18 - 20 tạ/ha, tăng 10 -12 tạ/ha so với phương pháp canh tác truyền thống; năng suất ngô từ 50 - 62 tạ/ha, vượt 10 - 17 tạ/ha so với mục tiêu yêu cầu của dự án. Các giống ngô: Biôxít, LVN10 và một số giống đậu tương, như: DT84, DN42, DT22, DT12 đưa vào sản xuất mô hình, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu nên tiếp tục được bà con đưa vào sản xuất.
Không chỉ đem lại hiệu quả kinh tế cho người nông dân, sau 2 năm thực hiện thâm canh cây ngô, đậu tương, nông dân vùng dự án đã thay đổi nhận thức và sẵn sàng chuyển từ phương thức canh tác truyền thống trồng chay sang áp dụng tiến bộ KHKT mới: sử dụng giống mới năng suất cao và áp dụng kỹ thuật thâm canh vào sản xuất. Nhưng để nông dân Ta Ma và Phình Sáng tiếp tục duy trì và mở rộng diện tích thâm canh cây ngô, đậu tương, khi dự án kết thúc, trong điều kiện còn nhiều khó khăn về vốn giống, phân bón, thì Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ nông dân vay vốn, tiếp tục hướng dẫn nông dân sản xuất theo phương thức sản xuất mới, để nông dân sản xuất thành thạo và đem lại hiệu quả kinh tế bền vững.
Theo www.baodienbienphu.com.vn