Bao đời nay, người dân vùng núi vẫn cứ cuốc cày, xới đất, lật cỏ, sống nhờ vào vạt nương, khoảnh ruộng. Đất cho họ những mùa vàng bội thu, những hoa thơm trái ngọt, cho họ cuộc sống yên bình. Cuộc sống lam lũ, đổi bao giọt mồ hôi để thành những bắp ngô, đọt sắn. Họ vẫn không ngớt vui mừng vì đất không phụ công người chăm chỉ siêng năng. Họ đã yêu đất qua nỗi nhọc nhằn gian khổ ấy.

Nhưng rồi sao? Vùng đất trải dài từ đỉnh Pha Đin chạy dọc theo dòng sông Mã hay dòng sông Đà, hẳn ai cũng thấy, rừng đã bị tàn phá, rừng cây lâu năm không còn, lượng mùn hàng năm đã bị sói mòn bởi các trận mưa lũ, những vạt nương trơ đất khô cằn, màu mỡ đã bị cuốn trôi, để lại màu vàng đỏ quạnh, trơ những sỏi ruồi. Điện Biên, vùng núi có độ dốc cao, nguy cơ hoang hóa đất trồng là điều không phải nằm trong dự báo nữa mà nó đã là sự thật. Một sự thật không thể phủ định hay bác bỏ dù muốn hay không. Nguyên nhân nào dẫn đến như vậy? Điều đó còn phải bàn! Ai cũng biết bảo vệ rừng là bảo vệ chính cuộc sống của chúng ta, bảo vệ bầu khí quyển và cân bằng hệ sinh thái, tránh thiên tai, hạn hán, lũ lụt..., nhưng trách nhiệm thuộc về ai thì điều đó còn phải hỏi. Hỏi đến chính quyền thì: trách nhiệm này là do ý thức của người dân. Hỏi đến dân thì: phòng chống thiên tai là việc của cấp trên, là nông dân thì chỉ biết cuốc, biết cày...

Năm nay, người dân vùng núi cái bụng không ưng, đôi mắt kém vui vì cây lúa không được xanh tốt. Một phần khi gieo hạt lũ chim đã rủ nhau về ăn sạch hạt giống, phần vì đất đã phụ công người. Những vạt nương lúa đỏ quạnh, lơ thơ như người đang xạ trị ung thư bị rụng tóc, do đất cằn cỗi bạc màu. Nhìn nương lúa mà lòng ai không thể héo hon, đổ bao giọt mồ hôi mà thành quả không đạt được. Người dân đã quen thói “ơn trời mưa nắng phải thì”, nơi này đất nương không tốt, người ta lại vác dao đi tìm vùng đất mới để phát nương gieo hạt, cứ vòng quanh mãi như vậy rồi cũng hết. Đất đẻ đâu ra? Người ta đã phũ phàng với đất, thành quả hôm nay là điều tất yếu?!

Người dân phơi rễ Cỏ Hương để bán

Mấy ngày nay, dọc chân đèo Cò Chạy, người ta lại đang tranh nhau mua, tranh nhau bán rễ của Cỏ Hương (một loại cỏ thân thảo, mọc tự nhiên ở vùng núi có mùi hương thơm ngọt như cỏ mật). Người dân lại rắt díu cơm đùm, cơm bọc, cả gia đình vào rừng đào bới rễ Cỏ Hương. Nghe đâu người ta đưa về Hà Nội để làm hương. Giá bán 3.000 đồng/1kg cho những lái thương là các hộ kinh doanh ở các bản của xã Mường Pồn và xã Mường Mươn. Gia đình quãng 5 nhân khẩu, một ngày cũng đào được 5- 6 tạ, khoản tiền có được cũng kha khá. Mỗi ngày chị Nguyễn Thị Bích, thương buôn chân đèo Cò Chạy, mua vào bán ra hàng chục tấn rễ Cỏ Hương, phơi khô đập sạch bán lại cho chủ buôn 13.000 đồng/1kg. Đó là những gì người ta tranh nhau cướp đi từ đất, không để lại một mầm nào cho chúng có cơ hội tái sinh. Không biết bao năm sau người ta mới tìm thấy lại Cỏ Hương ở vùng này. Những gì còn lại sau “cơn sốt rễ cỏ” này là những hố đất, những vạt nương đào bới lởm chởm như đứa trẻ bị chốc đầu. Đất buồn thiu, vừa bị chịu đòn. Người ta đã giằn ngửa cướp cả những gì tưởng là không thể. Giả sử giun đất mà có người mua. Có lẽ người ta chỉ trừ mỗi đường nhựa(?!). Hỏi, đất sao không phụ người!.

Theo baodienbienphu.com.vn