Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, công tác trồng rừng trên địa bàn tỉnh bộc lộ những khó khăn, bất cập do một số nguyên nhân khách quan và chủ quan. Vì vậy, hiệu quả trồng rừng theo Chương trình 661 chưa cao, các vụ trồng rừng hàng năm khởi động chậm, chưa thoát khỏi vòng luẩn quẩn lâu nay.

Năm 2011, là năm cuối thực hiện Chương trình 661 về trồng mới 5 triệu héc ta rừng. Chỉ tiêu trồng mới 2.700ha rừng trong năm đối với tỉnh ta trở nên xa vời. Trao đổi với ông Hà Lương Hồng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Lâm nghiệp, (Sở Nông nghiệp – PTNT), được biết: Đầu năm 2011, UBND tỉnh giao chỉ tiêu trồng mới 2.700ha rừng tập trung theo Chương trình 661. Tuy nhiên, đến cuối tháng 2, do thực hiện Nghị quyết số 11 của Chính phủ về tiết giảm chi tiêu, UBND tỉnh đã điều chỉnh lại diện tích trồng rừng xuống còn 296,8ha. Từ năm 2010 trở về trước, vốn trồng rừng 661 được Chính phủ đầu tư từ 75 - 80 tỷ đồng/năm, nhưng năm nay do tiết giảm chi tiêu ngân sách, đến 31/5/2011 vốn trồng rừng 661 mới phân bổ 16 tỷ đồng, cộng với kết dư năm 2010 chuyển sang 24 tỷ đồng, tổng cộng là 40 tỷ đồng. Như vậy, đến thời điểm này, việc triển khai trồng rừng tập trung theo Chương trình 661 vẫn chưa thực hiện được, lý do là thiếu vốn.

Những năm trước, nguồn vốn trồng rừng 661 luôn đảm bảo đủ, nhưng việc triển khai trồng rừng vẫn khó thực hiện và đạt thấp. Về vấn đề này ông Hà Lương Hồng cho rằng: Từ năm 2010 trở về trước, Chương trình 661 luôn đảm bảo đủ kinh phí phục vụ công tác trồng rừng, nhưng năm nào cũng không đạt chỉ tiêu kế hoạch đề ra, gần đây nhất là năm 2010, đạt trên 30% chỉ tiêu giao. Một trong những nguyên nhân khó hoàn thành kế hoạch trồng rừng Chương trình 661 là vướng mắc và bất cập về phân cấp quản lý. Hiện nay, 3 ban quản lý rừng phòng hộ chuyên trách, thuộc Sở Nông nghiệp - PTNT trực tiếp quản lý, còn lại cán bộ các Ban Quản lý Chương trình 661 đều kiêm nhiệm thuộc phòng Nông nghiệp - PTNT các huyện, thị, thành phố quản lý. Mặt khác, việc thực hiện giao đất giao rừng đến hộ dân trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng; giao đất đến từng nhóm hộ, giao cho một số công ty, doanh nghiệp trồng và phát triển rừng dẫn đến các Ban quản lý dự án Chương trình 661 không có đất nằm trong chỉ tiêu kế hoạch giao. Hơn nữa, chính quyền cơ sở thực hiện chưa tốt công tác phối hợp vận động, tuyên truyền nông dân hiểu sâu về trồng rừng theo dự án. Trong số 296,8ha trồng rừng năm 2011, Ban Quản lý rừng phòng hộ Tuần Giáo thực hiện 160,7ha, Ban Quản lý dự án 661 Tủa Chùa thực hiện 80ha, Mường Ảng 56,1ha. Đến thời điểm này, Ban Quản lý rừng phòng hộ Tuần Giáo và Ban Quản lý dự án 661 Tủa Chùa đã hoàn thành việc thiết kế diện tích trồng rừng và chuẩn bị cây giống, Mường Ảng do thiếu vốn nên không thể triển khai thưc hiện trồng rừng 661 theo kế hoạch.

Trong điều kiện khó khăn như hiện nay, nhất là thiếu vốn cho công tác trồng rừng, Chi cục Lâm nghiệp đã phối hợp với chính quyền địa phương, đẩy mạnh tuyên truyền để người dân cùng chia sẻ. Theo chỉ đạo của UBND tỉnh về việc hỗ trợ lãi suất vay vốn trồng cây lâm nghiệp và cây ăn quả giai đoạn 2008 - 2015, nhưng số hộ đăng ký vay vốn hỗ trợ lãi suất ở một số địa bàn chỉ đếm trên đầu ngón tay, vì lâu nay dân không mặn mà với việc trồng rừng theo dự án. Trong số chỉ tiêu trồng mới rừng tập trung theo Chương trình 661 ở một số công ty, doanh nghiệp, do tranh chấp đất đai giữa một số hộ dân với doanh nghiệp, nên công tác trồng rừng đã khó nay lại càng khó hơn.

Chỉ còn hơn 5 tháng nữa là kết thúc năm 2011, cũng là thời điểm Dự án trồng 5 triệu héc ta rừng gác lại, có nghĩa là vốn trồng rừng từ ngân sách Trung ương không còn. Như vậy, với 40 tỷ đồng để giải ngân trồng 296,8ha rừng liệu có quá khó, quá thiếu đang đặt ra cho công tác trồng rừng 661 ở tỉnh ta? Được biết, chia sẻ với khó khăn chung của tỉnh, một số địa phương chủ động khai thác các nguồn vốn đầu tư cho công tác trồng cây phân tán, nhưng thực chất đó chỉ là giải pháp tình thế hướng tới phương châm xã hội hóa công tác trồng rừng. Xét về thực chất, vốn trồng rừng phần lớn phụ thuộc vào ngân sách Nhà nước và Nhà nước đã đầu tư không nhỏ vốn cho các chương trình, dự án trồng rừng. UBND tỉnh có văn bản chỉ đạo các địa phương đẩy mạnh công tác trồng rừng, trong đó trọng tâm là vận động, tuyên truyền nhân dân sử dụng các nguồn vốn tín dụng ưu đãi theo chính sách của tỉnh và Trung ương để thực hiện trồng rừng đạt hiệu quả. Cũng theo Chi cục Lâm nghiệp: đến nay, chưa có một dự án nào đầu tư cho công tác trồng rừng năm 2011. Trong khi đó, thời tiết những tháng đầu năm khắc nhiệt đã ảnh hưởng đến việc gieo ươm cây giống lâm nghiệp.

Chặng đường trồng 5 triệu héc ta rừng trên địa bàn tỉnh là một giai đoạn đáng nhớ, đáng rút ra những bài học kinh nghiêm và đáng ghi nhận! nhưng việc đo - đếm số diện tích rừng được và mất nằm trong chương trình có phải là câu hỏi khó trả lời! Vốn trồng rừng 661 không phải con số nhỏ, nhưng số diện tích rừng trồng lại rất khiêm tốn. Vậy, lối mở nào để công tác trồng và phát triển rừng đạt hiệu quả cao hơn ngoài vốn ngân sách Nhà nước? Khép lại vốn Chương trình 661, liệu có khép lại việc trồng và phát triển rừng trong những năm tiếp theo? Cùng với các chương trình, dự án trồng rừng của Chính phủ, đi đôi với nâng cao xã hội hóa công tác trồng rừng, giao đất giao rừng đến từng hộ và nhóm hộ quản lý, bảo vệ rừng phải chăng sẽ giảm một phần chi phí đầu vào nhưng đạt hiệu quả trồng và phát triển là hướng đi bền vững mà ngành Lâm nghiệp tỉnh đang hướng tới. Muốn làm được điều đó, trước tiên người trực tiếp quản lý các chương trình, dự án về rừng cần có cách nhìn mới, lối tư duy mới và tự đổi mới cách nghĩ, hành động để sớm thoát ra khỏi “sức ì” tồn tại quá lâu trong nếp nghĩ về công tác trồng và phát triển rừng có vốn đầu tư của Nhà nước.

Theo baodienbienphu.com.vn