Ngoài tác động trực tiếp đến đời sống người dân, lạm phát còn gây khó khăn cho các doanh nghiệp, dẫn tới nợ lương công nhận, nợ thuế và nợ luôn cả bảo hiểm xã hội...

Công nhân mất việc làm

Từ trung tuần tháng 2/2011 đến nay, do lạm phát tăng cao đã tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất kinh doanh của hầu hết doanh nghiệp. Thể hiện rõ nhất là tại các doanh nghiệp giao thông, thuỷ lợi và xây dựng dân dụng... Do không nhận được công trình nên công nhân thiếu hoặc mất việc làm, ảnh hưởng đến đời sống kinh tế.

Nói về tác động của lạm phát, giám đốc một công ty cổ phần hoạt động trên lĩnh vực giao thông phân tích: sản phẩm cuối cùng của giao thông là khi tuyến đường đã hoàn chỉnh. Để đạt được điều đó phải trải qua 5 bước cơ bản: nền đường, móng đường, rải pây, sáp pây và cuối cùng là thảm nhựa. Với những dự án đang thi công dở, nếu cắt vốn, thiếu vốn sẽ dẫn tới nhiều hệ luỵ. Trước hết là chất lượng đường thấp, do lẽ ra, sau khi rải sáp pây xong là doanh nghiệp phải thảm nhựa phủ kín mặt đường. Nếu thảm nhựa kịp thời, đường sẽ rất tốt, do giữ được độ ẩm như tính toán. Còn nếu thiếu vốn, không kịp thảm nhựa, mỗi khi mưa xuống nước đọng thành vũng, ôtô, xe máy qua lại nhiều sẽ nhanh phá hỏng đường thành ổ voi, ổ trâu. Nước ngấm xuống làm cơ đường yếu. Đến một thời gian sau mới được cấp thêm vốn để hoàn thiện, khi đó nền đường đã xuống cấp nghiêm trọng, doanh nghiệp phải vá víu, san gạt, lu lèn lại tốn kém thêm nhiều tiền của, công sức và tất nhiên những khoản chi phí phát sinh này doanh nghiệp phải chịu.

Thông thường, các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ sau khi bàn giao cho đơn vị thi công thì họ phải đảm nhiệm luôn cả việc bảo đảm an toàn giao thông, còn đơn vị quản lý, duy tu bảo dưỡng và khai thác đường hết nhiệm vụ. Khi dự án bị cắt giảm vốn, doanh nghiệp thiếu tiền, phương tiện máy móc “đắp chiếu”, công nhân về quê nghỉ ngơi, nếu xảy ra sự cố sạt đường, lở núi vùi lấp đường sẽ rất lâu sau mới huy động phương tiện máy móc và nhân công tập trung xúc hót để thông đường trở lại. Dự án bị đình hoãn, máy móc nằm một chỗ, doanh nghiệp phải bó hẹp, tính toán lại sản xuất, công nhân mất việc làm, tất yếu ảnh hưởng đến đời sống của cả gia đình; không những thế kế hoạch sản xuất kinh doanh đề ra từ đầu năm, đầu nhiệm kỳ không thực hiện được.

Doanh nghiệp nợ thuế

Đến trung tuần tháng 7, các doanh nghiệp nợ tiền thuế trên 120 tỷ đồng. Điều đáng buồn, rất nhiều doanh nghiệp “đầu đàn” của tỉnh cũng nợ thuế lên đến cả tỷ đồng như: Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại số 6; Doanh nghiệp XTTN Trường Thọ... Qua tìm hiểu được biết, nguyên nhân chủ yếu dẫn tới các doanh nghiệp nợ thuế là do kinh tế lạm phát. Với doanh nghiệp, để có tiền nộp thuế thì sau khi thi công xong dự án, họ phải được chủ đầu tư thanh toán vốn kịp thời. Nhưng hiện nay có rất nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã thi công xong công trình hoặc thi công được một khối lượng công việc nhất định theo hợp đồng, vậy mà Nhà nước không có tiền giải ngân nên doanh nghiệp không có tiền nộp thuế. Chúng tôi đã trao đổi với một vài doanh nghiệp về việc nợ thuế, họ đều cho rằng, nợ tiền thuế là trái quy định của Nhà nước, ảnh hưởng đến uy tín đơn vị, mất lòng tin với ngành Thuế, nhưng đành “lực bất tòng tâm”.

Ông Phạm Xuân Nam, Cục trưởng Cục Thuế tỉnh, cho biết: Kể từ thời điểm chuyển về công tác tại Cục Thuế tỉnh đến nay đã gần 10 năm nhưng chưa khi nào số nợ thuế lại nhiều và khó thu như hiện nay. Để tháo gỡ khó khăn này, ngoài nỗ lực của ngành Thuế là chưa đủ mà rất cần UBND tỉnh chỉ đạo các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh cân đối, tiếp tục bố trí vốn cho doanh nghiệp vay thi công các công trình; chủ đầu tư sớm giải ngân vốn cho doanh nghiệp để họ có tiền nộp thuế. Tuy nhiên, lãnh đạo các ngân hàng thương mại phân tích rằng, việc tiếp tục “bơm” vốn cho các doanh nghiệp vay không dễ, vì hiện tổng dư nợ đã tăng trưởng “kịch trần”.

Nợ luôn cả BHXH...

Mới đây, Bảo hiểm xã hội tỉnh có Công văn 359 gửi một số sở, ban, ngành liên quan kiến nghị về việc thanh tra, xử lý những đơn vị vi phạm pháp luật về BHXH, BHYT. Theo đó, tính đến hết tháng 6/2011, trên địa bàn tỉnh có 46 cơ quan, doanh nghiệp nợ BHXH, BHYT, nhiều nhất là các doanh nghiệp ngoài quốc doanh, tổng số tiền 1.176 triệu đồng. Ngoài các đơn vị nợ BHXH 2 - 3 tháng thì có những doanh nghiệp được liệt vào diện “nợ xấu, nợ khó đòi” như: Công ty Cổ phần Thịnh Vượng nợ 69 tháng, tổng số tiền 71 triệu đồng; Doanh nghiệp XDTN Trường Trung nợ 14 tháng, số tiền gần 19 triệu đồng; Công ty Cổ phần Xây dựng số III nợ 42 tháng, số tiền 226,7 triệu đồng; Công ty Cổ phần VINAFOOD1 nợ 11 tháng, số tiền 41 triệu đồng...

Hầu hết các doanh nghiệp nợ tiền BHXH, BHYT đều nêu ý do kinh tế lạm phát, Nhà nước cắt giảm nhiều dự án, doanh nghiệp phải bó hẹp quy mô sản xuất, nhiều lao động thiếu việc làm thậm chí là thất nghiệp nên không có tiền đóng BHXH. Ông N.V.T, giám đốc một DNTN hiện đang nợ BHXH 3 tháng của 16 công nhân, tổng số tiền 26 triệu đồng, cho biết: Trước đây, hoạt động sản xuất kinh doanh bình thường, đơn vị đóng BHXH cho công nhân theo tháng. Còn hiện nay, do rất nhiều dự án giao thông, thủy lợi của đơn vị trúng thầu nằm trong diện cắt giảm, giãn tiến độ thi công, doanh nghiệp thiếu việc làm nên phải đóng BHXH theo quý. Mặc dù vậy, đến ngày 21/7, số tiền BHXH quý II/2011 doanh nghiệp vẫn chưa đóng. Trong bối cảnh như hiện nay, đơn vị xoay xở đủ tiền trả lương công nhân đã tốt lắm rồi, còn tiền đóng BHXH, BHYT thì đành nợ thêm một thời gian nữa, đợi đến khi cơn “bĩ cực” qua đi sẽ nộp đầy đủ.

Theo quan điểm của chúng tôi, BHXH tỉnh và các sở, ngành liên quan cần kiểm tra, rà soát, đánh giá sát thực nguyên nhân nợ BHXH của các đơn vị nói trên. Vì rằng, bên cạnh khó khăn chung do lạm phát thì có một số doanh nghiệp cố tình chây ỳ tiền BHXH của công nhân. Với những đơn vị này họ đã lợi dụng khe hở là: nếu chậm nộp BHXH, theo luật thì chỉ bị phạt tối đa không quá 5% tổng tiền nợ. Ví như doanh nghiệp nợ 1 tỷ đồng thì số tiền phạt chỉ 5 triệu đồng/tháng, trong khi nếu vay ngân hàng 1 tỷ đồng thì phải trả lãi suất 18 triệu đồng/tháng. Với tính toán như vậy nên chủ doanh nghiệp sẵn sàng chậm nộp BHXH, chịu phạt để chiếm dụng phần vốn đó đưa vào sử dụng mục đích khác.

Theo baodienbienphu.com.vn