Đúng vậy, Điện Biên Phủ - vùng đất nơi nghìn trùng biên cương với tầng tầng mây núi - vậy mà đã làm nên một trong không nhiều những “cơn địa chấn” thế kỷ XX của toàn nhân loại, với “Chín năm làm một Điện Biên”. Vào những ngày cuối tháng 4 đầu tháng 5 này, Điện Biên Phủ có một “sức hút kỳ diệu” đối với hàng vạn khách du lịch trong và ngoài nước. Người chưa đến thì mong đến một lần, người đến rồi lại mong đến nữa để được tận mắt khám phá thêm những địa danh lịch sử một thời chói đỏ chiến công.

Cách đây tròn 57 năm, với âm mưu dùng Điện Biên Phủ làm bàn đạp chiến lược, để từ đó đánh chiếm Tây Bắc và bước tiếp theo là đánh chiếm toàn bộ 3 nước Đông Dương; thực dân Pháp đã bố trí ở Điện Biên một hệ thống phòng thủ kỹ thuật mới gồm 3 phân khu, 8 cụm đề kháng, 49 cứ điểm hợp thành. Sau 56 ngày đêm chiến đấu anh dũng và mưu trí của quân đội ta, vào lúc 17 giờ 30 ngày 07/5/1954, thung lũng Mường Thanh trắng xoá màu “bạch kỳ” run rẩy giơ cao từ những lô cốt, hầm ngầm, công sự vốn trước đó được đánh giá là “bất khả xâm phạm”...

Cùng với lịch sử hơn 100 năm hình thành và phát triển của tỉnh Lai Châu (cũ), TP. non trẻ Điện Biên Phủ đã qua 19 năm xây dựng và đang ngày càng tỏ rõ vai trò, vị trí của đô thị trung tâm tỉnh lỵ. Do có vị trí quan trọng, nên TP. Điện Biên Phủ nhận được sự quan tâm sát sao của tỉnh trong việc bố trí nguồn vốn đầu tư, xây dựng. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng và mạnh mẽ trong những năm gần đây, đòi hỏi TP. phải được quy hoạch lại, tạo dấu ấn đặc trưng của đô thị vùng Tây Bắc. Theo Đồ án Quy hoạch TP. do Trung tâm Nghiên cứu và Quy hoạch Môi trường đô thị - Nông thôn (Viện Quy hoạch Đô thị - Nông thôn, Bộ Xây dựng) thiết kế, Trung tâm hành chính, chính trị của tỉnh sẽ chuyển vào phía Đông khu vực Noong Bua nhằm hạn chế tốc độ di dân và từng bước chuyển đổi chức năng của đô thị trung tâm hiện tại; ưu tiên diện tích cũ cho phát triển thương mại, dịch vụ và du lịch.

Điểm nhấn không gian TP. Điện Biên Phủ sẽ là sự hình thành khu đô thị bảo tồn quần thể di tích lịch sử Điện Biên Phủ, kết nối một cách hài hoà với cánh đồng lòng chảo Mường Thanh, được đan xen bởi những bản làng văn hoá truyền thống của đồng bào các dân tộc, các khu du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng lý thú. Quần thể di tích trên địa bàn thành phố sẽ được bảo tồn, không bị xâm hại, phá vỡ bởi không gian kiến trúc các công trình phúc lợi, dân sinh. Trước mắt, các di tích trên địa bàn TP. được chỉnh trang, đảm bảo sự hài hòa với cảnh quan xung quanh và yêu cầu phát huy giá trị, ý nghĩa lịch sử của di tích. Và cùng với cánh đồng Mường Thanh, kiến trúc đô thị của TP. Điện Biên Phủ sẽ tạo được dấu ấn riêng với nét đặc trưng du lịch lịch sử - văn hóa - sinh thái. Từ thực tế phát triển và dự kiến quy hoạch cho thấy, TP. Điện Biên Phủ đang hướng tới là một đô thị văn minh, hiện đại mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, tạo điều kiện thu hút các nguồn lực đầu tư, góp phần nâng cao vị thế của Điện Biên trong tiến trình hội nhập.

Kể từ đầu năm 2004, để thiết thực kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, bên cạnh những di tích lịch sử thuộc loại trùng tu, tôn tạo; có một số công trình lần đầu tiên được xây dựng, đó là Tượng đài chiến thắng Điện Biên Phủ trên đồi D1, cụm tượng mô phỏng cảnh kéo pháo vào trận địa (xã Nà Nhạn, huyện Điên Biên), khuôn viên và Tượng đài Công viên chiến thắng Mường Phăng... với kinh phí đầu tư hàng trăm tỉ đồng. Điều đó đương nhiên nói lên sự quan tâm của Đảng và Chính phủ, không chỉ với di tích chiến thắng Điện Biên Phủ, mà đối với sự nghiệp phát triển của cả tỉnh Điện Biên. Về tượng đài chiến thắng Điện Biên, có một chi tiết rất thú vị mà nhiều người còn chưa biết: Rằng cách đây hơn 30 năm, trong truyện ký “Sông núi Điện Biên” - một truyện ký nằm trong số những truyện hay nhất viết về Điện Biên những năm sau giải phóng - tác giả Trần Lê Văn từng hơn một lần đề cập tượng đài. Để rồi hôm nay, trên mảnh đất Điện Biên, điều dự báo tài tình của cố nhà văn đã trở thành hiện thực. Hơn nữa, thật ngạc nhiên là ông còn dự báo chính xác đến cả tác giả mẫu tượng là Nguyễn Hải chứ quyết không phải ai khác.

Những ngày này hòa trong cảm xúc thiêng liêng của “lời hẹn tháng 5”, từ trên tháp chuông Nghĩa trang A1, thỉnh thoảng lại có một hồi chuông ngậm ngùi vút lên thinh không rồi lắng sâu trong trái tim đa cảm của khách thập phương. Cách đây mấy hôm, có một sự kiện gây nhiều xúc động diễn ra tại Nghĩa trang Độc Lập: Lễ nghiệm thu công trình tôn tạo Nghĩa trang Độc Lập và lễ cầu siêu vong linh các anh hùng - liệt sỹ Điện Biên Phủ nói chung. Điều đặc biệt, toàn bộ nguồn kinh phí 10,3 tỷ đồng cho việc tôn tạo, đều do một công ty TNHH tư nhân có trụ sở tận tỉnh Hà Tây (cũ) đảm trách. Đấy là doanh nghiệp mà chúng tôi xin viết hoa toàn bộ các âm tiết như một ngoại lệ so với quy tắc chính tả tiếng Việt thông thường: “Công Ty TNHH Đầu Tư & Phát Triển DIA - Hà Tây”. Cùng với cán bộ, chiến sỹ và nhân dân Điện Biên là các chư tôn, đại đức, tăng ni, phật tử khắp cõi từ bi; bên cạnh đó là những cựu chiến binh 57 năm tiếp tục “hành quân” lên Điện Biên Phủ, để thăm lại mảnh đất mình từng những ngày “máu trộn bùn non”. Trong khuôn viên các nghĩa trang, chúng tôi thấy những người lặng lẽ lau nước mắt trước những hàng bia trắng không di ảnh và không một dòng lạc khoản... Đó là các cụ, các bác - những người có chung một tên gọi giản dị mà rất vinh quang: Cựu chiến binh Điện Biên Phủ - thuộc các Đại đoàn 304, 308, 312, 316 và 351...

Cũng dịp này, nằm trong các hoạt động kỷ niệm ngày chiến thắng, Hội thi Thể thao các dân tộc thiểu số toàn quốc lần thứ VII (khu vực I), sẽ diễn ra từ ngày 7 - 13/5 tại TP. Điện Biên Phủ. Theo thông tin từ cuộc họp báo ngày 29/4, Hội thi lần này có sự tham gia tranh tài của gần 450 vận động viên đến từ 16 tỉnh, thành phố. Sau tròn một tuần để các vận động viên thể hiện mình, sẽ có hơn 40 bộ huy chương được trao cho 8 môn thể thao, gồm: Bóng đá, bóng chuyền, đẩy gậy, bắn nỏ, việt dã, kéo co, tung còn và tù lu. Đây là hoạt động thể thao được tổ chức 2 năm một lần trong các tỉnh khu vực I, nhằm bảo tồn, khai thác và phát triển các trò chơi dân gian, các môn thể thao dân tộc theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII), về “Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”. Ngoài ra, Hội thi còn là dịp để phát triển phong trào luyện tập và thi đấu thể dục thể thao, nâng cao sức khỏe và đời sống tinh thần, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Qua đó, đồng bào các dân tộc có điều kiện giao lưu, học hỏi và gắn bó nhau hơn trong cuộc sống cộng đồng.

Sau 57 năm giải phóng, người Điện Biên đã và đang sánh vai nhau trên con đường dựng xây và phát triển. Truyền thuyết kể rằng các dân tộc Điện Biên có chung xuất xứ từ một quả bầu tạo hoá, còn trên thực tế, chúng ta có chung một Đảng lãnh đạo, chung một Nhà nước do dân và vì dân trong niềm vui hoà hợp, bình đẳng và tin cậy lẫn nhau. Tháng 5, Điện Biên Phủ hẹn bạn lên thăm để bạn vui với một Điện Biên đang cất cánh bay cao...

Theo www.baodienbienphu.com.vn