Kỷ niệm 50 năm thành lập HĐND tỉnh (7/1963 - 7/2013): Phát huy vai trò đại diện quyền làm chủ của nhân dân

 Cuộc bầu cử Hội đồng Nhân dân (HĐND) tỉnh Lai Châu đầu tiên được tổ chức thành công vào tháng 5/1963. Đến nay, Hội đồng nhân dân tỉnh đã qua 13 nhiệm kỳ.

 Qua các nhiệm kỳ, HĐND tỉnh ngày càng được hoàn thiện về tổ chức, chất lượng từng bước được nâng lên, đáp ứng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ trong từng giai đoạn lịch sử. Chính quyền nhà nước tỉnh từ chỗ chỉ có đại biểu HĐND và Uỷ ban hành chính, đến nay đã có cơ cấu tổ chức khá hoàn chỉnh là Thường trực HĐND, UBND, các Ban HĐND và đại biểu HĐND. Thực hiện Luật Tổ chức HĐND và UBND, từ năm 1999 nhiệm kỳ 1999 - 2004, HĐND tỉnh đã có Trưởng hoặc Phó ban hoạt động chuyên trách.

Nhìn lại quá trình hình thành, xây dựng và phát triển của HĐND tỉnh từ lần bầu cử đầu tiên đến nay, đại biểu HĐND đã từng bước nâng cao về số lượng và chất lượng. Đại biểu HĐND từ khóa I trình độ văn hóa chỉ học hết cấp 1, cấp 2, đến nay đa số đại biểu có trình độ đại học về chuyên môn nghiệp vụ, trình độ cao cấp về lý luận chính trị. Các đại biểu HĐND không chỉ là những người ưu tú đại diện cho các thành phần dân tộc, vùng miền, lĩnh vực, giới tính, độ tuổi, có năng lực và phẩm chất đạo đức đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân các dân tộc trong tỉnh mà còn đại diện cho nhân dân quyết định những vấn đề quan trọng về kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh của tỉnh.

Hoạt động của HĐND có nhiều đổi mới, từng bước nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, nhằm đảm bảo lợi ích của nhân dân, HĐND tỉnh qua các thời kỳ đã thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tập trung dân chủ, quyết định theo đa số. HĐND quyết định các chủ trương, biện pháp quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh, phát huy tiềm năng, thế mạnh của địa phương, nâng cao đời sống nhân dân đã đảm bảo đúng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và Nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh trong từng thời kỳ cụ thể; Nghị quyết của HĐND được đại biểu HĐND tỉnh thảo luận, bàn bạc thống nhất quyết định tại các kỳ họp. Các Nghị quyết về kinh tế - xã hội 5 năm và hàng năm. Nghị quyết chuyên đề trong lĩnh vực kinh tế - xã hội, dự toán và phân bổ ngân sách nhà nước, cơ chế, chính sách do HĐND tỉnh ban hành... đã góp phần vào việc duy trì ổn định và phát triển chung của tỉnh.

Qua 50 năm xây dựng và phát triển, đến nay thành tựu nổi bật trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh ta là: đã duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế trong nhiều năm liên tục; cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực theo hướng đã xác định. Lĩnh vực sản xuất nông, lâm nghiệp, công nghiệp, thương mại, dịch vụ đều phát triển cả về quy mô và chất lượng theo hướng sản xuất hàng hóa. Từ chỗ thiếu lương thực, hàng năm Trung ương phải hỗ trợ, đến nay tỉnh ta đã đảm bảo được nhu cầu lương thực tại chỗ và có xuất ra ngoài tỉnh. Hệ thống kết cấu hạ tầng trong các ngành, các lĩnh vực, các vùng từng bước được đầu tư, phát triển, đặc biệt là trong nông nghiệp, công nghiệp, giao thông, du lịch, y tế, giáo dục đã góp phần quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân các dân tộc, làm thay đổi diện mạo của một tỉnh miền núi, biên giới. Sự nghiệp giáo dục, y tế, văn hóa phát triển mạnh cả về quy mô và chất lượng, bản sắc văn hóa các dân tộc được giữ gìn và phát huy tốt. Quốc phòng - an ninh được củng cố, tăng cường ngày càng vững mạnh, chủ động trong mọi tình huống, đảm bảo ổn định chính trị, giữ vững quốc phòng - an ninh, chủ quyền biên giới quốc gia.

Hoạt động giám sát của HĐND tỉnh được đổi mới, từng bước nâng cao chất lượng qua các nhiệm kỳ, đạt được những kết quả tích cực. Hàng năm, HĐND tỉnh xây dựng Chương trình giám sát và tổ chức được trên 10 cuộc giám sát chuyên đề và tổ chức nhiều cuộc giám sát thường xuyên. Nội dung giám sát đã tập trung vào giám sát thực hiện các Chương trình, dự án lớn, các chính sách trong lĩnh vực kinh tế, xã hội; những vấn đề quan trọng liên quan trực tiếp đến đời sống nhân dân và được nhiều cử tri quan tâm; giám sát việc chấp hành pháp luật tại các ngành, các địa phương. Nhiều kiến nghị qua giám sát của Thường trực HĐND, các Ban của HĐND tỉnh và của đại biểu HĐND tỉnh đã được các ngành, các địa phương có liên quan tiếp thu, khắc phục, do đó đã góp phần thực hiện tốt chính sách, pháp luật của Nhà nước, Nghị quyết của HĐND tỉnh, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa.  

Để phát huy vai trò là cầu nối giữa “lòng dân với ý Đảng”, đảm bảo cho nhân dân là chủ thể của quyền lực nhà nước, trước và sau các kỳ họp thường lệ, HĐND đã tiến hành tiếp xúc cử tri, ghi nhận ý kiến, kiến nghị của cử tri và chuyển đến các cơ quan có thẩm quyền để giải quyết. Phương thức tổ chức tiếp xúc cử tri của đại biểu HĐND tỉnh đã không ngừng được đổi mới, các đại biểu tích cực hoạt động tiếp xúc cử tri, lắng nghe tâm tư nguyện vọng của nhân dân, chuyển các ý kiến, kiến nghị của nhân dân đến cơ quan có thẩm quyền xem xét từng bước giải quyết. Các hình thức tiếp xúc cử tri từng bước được đổi mới, đa dạng hơn, tiếp xúc theo chuyên đề, theo giới, theo ngành được triển khai ngày càng đảm bảo thiết thực, hiệu quả.

Tiếp tục phát huy kết quả đạt được những năm vừa qua nhằm không ngừng nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, HĐND tỉnh xác định thực hiện tốt một số nhiệm vụ chủ yếu sau đây:

Một là, đảm bảo sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh trong công tác tổ chức và hoạt động của HĐND. Đối với những vấn đề lớn, quan trọng trong công tác cán bộ, tổ chức HĐND và các chủ trương, định hướng lớn trong lĩnh vực kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh đã được Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Ban Thường vụ Tỉnh ủy thông qua, Đảng đoàn HĐND tỉnh có trách nhiệm lãnh đạo, tổ chức thực hiện.

Hai là, tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND và UBND các cấp. Nâng cao hiệu quả hoạt động của HĐND trong việc thực hiện chức năng quyết định và giám sát. Tập trung quyết định các chủ trương, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh, nâng cao các mặt đời sống cho nhân dân, nhất là đồng bào vùng sâu, vùng xa. Đảm bảo các nghị quyết do HĐND ban hành phù hợp với tình hình thực tế, có tính khả thi cao, nhanh chóng đi vào cuộc sống. Đổi mới, nâng cao chất lượng giám sát tại kỳ họp, giám sát chuyên đề và tăng cường giám sát thường xuyên. Cải tiến hoạt động giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân, đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân. Nâng cao chất lượng tiếp xúc cử tri, tiếp công dân. Thực hiện cơ chế đánh giá hiệu quả hoạt động của Thường trực HĐND, Trưởng ban của HĐND, UBND, ủy viên UBND tỉnh, thông qua việc định kỳ hàng năm lấy phiếu tín nhiệm của HĐND tỉnh.

Ba là, chú trọng, nâng cao hơn nữa chất lượng đại biểu HĐND, coi đây là việc làm có ý nghĩa quyết định trong việc nâng cao chất lượng thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của HĐND; tăng cường hơn nữa mối quan hệ giữa đại biểu với cử tri. Củng cố, nâng cao năng lực của cơ quan tham mưu giúp việc nhằm hỗ trợ đắc lực cho các hoạt động của HĐND, Thường trực HĐND, các Ban của HĐND và đại biểu HĐND tỉnh.

Bốn là, tăng cường kiểm tra, giám sát, đôn đốc UBND tỉnh nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành. Đổi mới và nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quy hoạch, kế hoạch. Phát huy tiềm năng, lợi thế của địa phương, triển khai, thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ trọng tâm, các đề án trọng điểm, nhất là chương trình đề án phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế kỹ thuật, đảm bảo an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo. Đẩy mạnh cải cách hành chính công, đặc biệt là thủ tục hành chính và những lĩnh vực liên quan đến quyền, nghĩa vụ của công dân. Thực hiện đồng bộ các giải pháp phòng, chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm chống lãng phí. Giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân đảm bảo đúng quy định của pháp luật;

Năm là, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong xây dựng chính quyền. Tiếp tục củng cố tổ chức, nâng cao chất lượng hoạt động của Mặt trận và các tổ chức thành viên. Chính quyền tạo điều kiện để Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân thực hiện vai trò giám sát và phản biện xã hội. Tiếp thu ý kiến đóng góp của Mặt trận Tổ quốc trong công tác xây dựng chính quyền địa phương vững mạnh về mọi mặt.


Nguyễn Thanh Tùng
Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh

Xem nhiều nhất