Gần đây nhất, tháng 5/2011, UBND tỉnh ban hành Quyết định 16/QĐ - UBND quy định cụ thể cơ chế, quyền lợi đối với người góp đất trồng cao su; trách nhiệm của doanh nghiệp và chính quyền địa phương trong vùng dự án. Những tưởng, với quyết định ấy, dự án phát triển cây cao su trên địa bàn sẽ thuận lợi, thu hút người dân tham gia phát triển cây cao su hơn. Song thực tế không như mong muốn. Tại kỳ họp thứ 2, HĐND tỉnh khóa XIII, có khá nhiều ý kiến “trái chiều” xung quanh vấn đề phát triển cây cao su…

Là một trong những huyện triển khai dự án phát triển cây cao su sau của tỉnh Điện Biên nhưng tiến độ triển khai dự án cây cao su ở Mường Ảng gặp rất nhiều khó khăn. Nguyên nhân thì có nhiều nhưng cơ bản là vì dự án chưa có sức hút đối với người dân. Thêm vào đó, điều kiện khí hậu không thuận lợi làm cây chết nhiều, khiến người dân, chính quyền địa phương lo ngại. Thẳng thắn đề cập vấn đề này tại ngày làm việc thứ hai của kỳ họp thứ 2, HĐND tỉnh khóa XIII, ông Hà Văn Quân, Chủ tịch UBND huyện Mường Ảng cho biết: huyện Mường Ảng có 187ha cao su. Đợt rét đậm, rét hại vừa qua khiến toàn bộ diện tích cây cao su bị ảnh hưởng. Trong đó, tỷ lệ cây 2 – 3 năm tuổi bị chết chiếm khoảng 40 – 50% diện tích, nghiêm trọng hơn khi tỷ lệ cây cao su 1 năm tuổi bị chết rét lên tới 70 – 80% tổng diện tích. Thực địa, cây cao su tại huyện Mường Ảng được trồng ở độ cao từ 600 – 700m so với mực nước biển là quá cao so với khuyến cáo của ngành. Trong khi nguyên nhân cây cao su chết do ảnh hưởng của thời tiết hay bộ giống vẫn chưa có kết luận rõ ràng khiến người dân vô cùng băn khoăn lo lắng khi lợi ích trước mắt từ cây cao su đem lại chưa thấy, mà chỉ thấy cây cao su chết nhiều. Thêm vào đó, chính là câu hỏi, sau 6 – 7 năm nữa cây cao su có cho mủ và chất lượng mủ ra sao? càng khiến người dân không mặn mà với kế hoạch trồng mới.

Qua tìm hiểu nguyện vọng của người dân huyện Mường Ảng, đại biểu huyện Mường Ảng thẳng thắn bày tỏ “xin không mở rộng diện tích trồng cây cao su trên địa bàn huyện Mường Ảng, mà toàn bộ chuyển sang trồng cây cà phê”. Bởi hiện nay người dân huyện Mường Ảng đã có kinh nghiệm trồng, chăm sóc cây cà phê – loại cây được xem là cây công nghiệp chủ lực đem lại hiệu quả kinh tế cho người dân trên địa bàn. Điều nhân dân Mường Ảng cần là chính sách hỗ trợ để cây cà phê phát triển bền vững.

Cũng vấn đề phát triển dự án cây cao su, một số đại biểu cũng cho rằng: Việc phát triển cây cao su tại địa bàn các huyện đều gặp khó khăn, do quỹ đất hạn chế, người dân không mặn mà góp đất trồng cao su bởi họ chưa thật có niềm tin vào loài cây này. Thêm vào đó là chế độ chi trả lương cho người làm thuê không hợp lý nên chưa thu hút lao động. Ở huyện Tuần Giáo còn có thực trạng, diện tích đất trồng cao su đã sẵn sàng, nhưng lại thiếu giống để triển khai trồng mới. Kết quả là, đất bỏ không trong khi dân không có đất trồng cây lương thực nên nhiều người nản lòng, mất niềm tin.

Với chức năng, nhiệm vụ của ngành chủ quản, ông Phạm Đức Hiển, Giám đốc Sở NN – PTNT cung cấp một số thông tin về dự án phát triển cây cao su, đó là: Sau khi đi kiểm tra chất lượng vườn cây cao su sau đợt rét đậm rét hại đầu năm 2011 được trồng tại các tỉnh miền núi phía Bắc, trong đó có tỉnh Điện Biên, Bộ NN – PTNT và Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam đánh giá cao chất lượng cây cao su tại tỉnh Điện Biên. Tỷ lệ cây cao su chết do đợt rét đậm, rét hại chiếm khoảng 3% tổng diện tích cây cao su trên địa bàn, cũng là tỉnh có tỷ lệ cây cao su chết thấp nhất so với các tỉnh khác trong khu vực. Ông Giám đốc Sở NN - PTNT khẳng định, cây cao su phát triển bình thường và hoàn toàn phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng trên địa bàn.

Thực tế cho thấy, dự án phát triển cây cao su trên địa bàn tỉnh Điện Biên vướng bởi nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan. Đó là bên cạnh trình độ nhận thức, tư duy của người nông dân còn hạn chế, thì việc đưa cây cao su – một loại cây được xem là mới mẻ đối với người dân trong tỉnh vào trồng đại trà, chưa thấy được hiệu quả kinh tế loài cây đó đem lại, thì việc chưa ủng hộ và chưa thu hút người dân góp đất trồng cây cao su cũng là điều dễ hiểu. Thêm vào đó, chính là thực tế từ trước đến nay, trên diện tích đất của mình người nông dân thường phải tự lo trồng cây gì, nuôi con gì và lo tìm đầu ra cho sản phẩm, chứ chưa có cơ quan, tổ chức nào lo hết được những việc ấy. Thiết nghĩ việc quy hoạch, lựa chọn vùng sản xuất, cây trồng, vật nuôi, không chỉ phụ thuộc vào điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng mà hãy để người dân “nhập cuộc”.

Theo baodienbienphu.com.vn