Khó khăn trong công tác dân số ở xã Lay Nưa
Trung tuần tháng 9, chúng tôi được tham dự chương trình triển khai chiến dịch “Tăng cường tuyên truyền dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản - kế hoạch hóa gia đình” (CSSKSS –KHHGĐ) đợt 1 của Trung tâm Dân số - kế hoạch hóa gia đình thị xã Mường Lay tại xã Lay Nưa.
Qua tìm hiểu tại Trạm Y tế xã Lay Nưa được biết, từ đầu năm đến nay, xã có 15 trường hợp sinh con thứ 3 trở lên, đa số rơi vào các gia đình ở 3 bản vùng cao. Tỷ lệ sinh cao dẫn đến tỷ lệ suy dinh dưỡng tăng 17%. Trên địa bàn xã có 909 cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ, nhưng tỷ lệ sử dụng các biện pháp tránh thai rất thấp, chỉ 20%. Nguyên nhân chính do người dân không tích cực thực hiện kế hoạch hóa gia đình. Phụ nữ ở các bản vùng cao như: Hua Huổi Luông, Hua Nậm Cản, Huổi Luân phụ thuộc vào chồng, ngay cả việc thực hiện các biện pháp tránh thai bảo vệ cho sức khỏe mình. Chị Vừ Thị Xay, y tá bản Hua Nậm Cản kể lại: Có trường hợp chị em đã lên trạm y tế xã để đặt vòng tránh thai, người chồng theo lên đề nghị cán bộ không được làm bất cứ việc gì cho vợ mình, với lý do: “Vợ của tao chỉ có tao mới có quyền quản lý”. Thuyết phục thế nào cũng không được, cán bộ Trạm Y tế xã đành “bó tay”. Lại có trường hợp đẻ nhiều để bù trừ quy luật. Nhiều gia đình đẻ nhiều nhưng không chăm sóc; đứa nào vượt qua môi trường, bệnh tật thì sống, còn trẻ chết, họ coi như quy luật của tự nhiên. Chị Giàng Thị Dung, bản Hua Nậm Cản mới 26 tuổi mà đã sinh 5 con; chị Giàng Thị Cử, bản Hua Huổi Luông, 26 tuổi sinh con thứ 4; chị Sùng Thị Pá, bản Huổi Luân, 37 tuổi sinh con thứ 6. So với các chị em cùng tuổi, Dung, Cử, Pá già hơn rất nhiều. Các chị chỉ biết làm việc và sinh con, vì thế sức khỏe yếu dần đi, ít được biết đến cuộc sống hiện đại.
Chị Lò Thị Dơn, cán bộ chuyên trách dân số xã Lay Nưa cho biết: Đội ngũ cộng tác viên các bản hầu hết là cán bộ phụ nữ bản, y tế bản... kiêm nhiệm chuyên trách nhiều mảng nên họ chưa chú trọng tuyên truyền CSSKSS - KHHGĐ. Bản thân cán bộ tuyên truyền viên dân số chưa nắm vững kiến thức chuyên môn, ngôn ngữ bất đồng nên cũng có những khó khăn nhất định trong việc thông tin dân số về xã. Chị Hờ Thị Dẩu, cộng tác viên bản Huổi Luân tâm sự: Để đến bản Huổi Luân tuyên truyền, chúng tôi phải đi mất nửa ngày đường. Lên đến bản, chúng tôi phải làm công tác vận động nhưng chỉ có 50% người dân có mặt.
Trước thực trạng dân số tăng nhanh ở xã Lay Nưa, Trung tâm Dân số - Kế hoạch hóa gia đình thị xã Mường Lay triển khai chiến dịch “Tăng cường tuyên truyền dịch vụ CSSKSS – KHHGĐ” đến vùng có mức sinh cao, trong đó xã Lay Nưa là vùng trọng điểm. Với 3 gói dịch vụ kế hoạch hóa gia đình, dịch vụ làm mẹ an toàn, dịch vụ phòng chống viêm nhiễm đường sinh sản, Trung tâm cung cấp cho 225 cặp vợ chồng áp dụng biện pháp tránh thai hiện đại: 50 người đặt dụng cụ tử cung; tiêm thuốc 20 người; thuốc uống 50 người; 100 cặp vợ chồng dùng bao cao su; triệt sản nữ 5 người.
Chia tay chúng tôi tại buổi triển khai chiến dịch, chị Dơn cán bộ dân số xã đưa ra nguyện vọng: Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình cần quan tâm đào tạo chuyên môn và có chế độ thù lao xứng đáng cho đội ngũ cộng tác viên, đồng thời gắn việc thực hiện KHHGĐ vào các quy ước hương ước của bản nhằm hạn chế gia tăng dân số ở xã Lay Nưa.
Theo baodienbienphu.com.vn