Khảo sát chung, Sở ghi nhận thêm 3 trường hợp công dân Lào sang Việt Nam lấy chồng ở xã Pa Thơm (huyện Điện Biên), 01 trường hợp công dân Trung Quốc sang Việt Nam lấy vợ  người xã Sín Thầu (huyện Mường Nhé).

 

Như vậy, với số trường hợp mới kết hôn kể trên thì đến thời điểm này, riêng huyện Điện Biên đã có 58 trường hợp người không quốc tịch có nguyện vọng xin nhập quốc tịch Việt Nam. Trong đó xã Pa Thơm có 48 trường hợp, xã Na Ư có 10 trường hợp.

 

Trao đổi với chúng tôi về thuận lợi, khó khăn trong giải quyết các thủ tục người nước ngoài xin nhập quốc tịch trên địa bàn, ông Lê Đình Thu, Giám đốc Sở Tư pháp Điện Biên, cho biết: Ngoài công tác tuyên truyền pháp luật về quốc tịch, Sở Tư pháp đã có văn bản đề nghị UBND cấp huyện tiếp tục rà soát những trường hợp đủ điều kiện nhập quốc tịch theo Điều 22 Luật quốc tịch để trình các cấp có thẩm quyền giải quyết yêu cầu nhập quốc tịch. Công tác hỗ trợ, hướng dẫn làm hồ sơ, hoàn thiện hồ sơ xin nhập quốc tịch của công dân cũng đã được triển khai thực hiện tích cực: Hướng dẫn UBND cấp huyện hoàn thiện hồ sơ xin nhập quốc tịch của công dân (đối với những trường hợp đã làm hồ sơ nhưng chưa đầy đủ) để trình UBND tỉnh lấy ý kiến các cơ quan có thẩm quyền giải quyết; trực tiếp hướng dẫn công dân làm hồ sơ, thủ tục các việc về quốc tịch (xin nhập, thôi quốc tịch, xác nhận có quốc tịch Việt Nam, xin trở lại quốc tịch Việt Nam…) bằng cách công khai các thủ tục hành chính giải quyết tại Sở Tư pháp, tư vấn hướng dẫn trực tiếp cho công dân, tư vấn giải đáp pháp luật về quốc tịch trên Bản tin tư pháp.

 

Tuy nhiên, trong hầu hết số người có nguyện vọng xin nhập quốc tịch đều là  dân di cư tự do kết hôn không giá thú ở khu vực biên giới Việt Nam – Lào, họ không có bất kỳ giấy tờ nào chứng minh thân nhân, quốc tịch nên không thể hoàn thiện hồ sơ xin nhập quốc tịch (không có giấy thường trú). Để hỗ trợ những trường hợp này về mặt thủ tục, Sở Tư pháp đã có văn bản đề nghị Công an tỉnh làm thủ tục cấp thẻ thường trú cho những trường hợp trên, song theo trả lời từ phía Công án thì đây là những trường hợp thuộc đối tượng dân di cư tự do nên thủ tục giải quyết cần có sự thỏa thuận của Chính phủ 2 nước Việt Nam – Lào. Do vậy mà, trong số 58 trường hợp đề nghị chỉ có 13 trường hợp đủ điều kiện được nhập quốc tịch Việt Nam theo Điều 22 Luật Quốc tịch (có thời gian cư trú tại Việt Nam đủ 20 năm trở lên tính đến ngày 01/7/2009). Số còn lại 45 trường hợp chưa được nhập quốc tịch là những trường hợp dân di cư tự do sang Việt Nam lấy vợ, lấy chồng. Xã Pa Thơm (huyện Điện Biên) là địa bàn có nhiều người nước ngoài sang lấy vợ, lấy chồng người Việt Nam nhất, song hầu hết các trường hợp đều không đủ điêu kiện nhập quốc tịch để làm các thủ tục pháp lý khác, như: đăng ký kết hôn, khai sinh cho con... Vì vậy, vấn đề tư pháp, an ninh trật tự trên địa bàn xã còn nhiều bất cập.

 

Một trong những giải pháp được Sở Tư pháp Điện Biên đề  ra để khắc phục thực trạng trên, đó chính là biện pháp đẩy mạnh công tác tuyên truyền, triển khai thực hiện Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2008 và giải quyết vấn đề quốc tịch của người không quốc tịch, người có quốc tịch Lào cư trú trên địa bàn tỉnh Điện Biên, đến đông đảo nhân dân; đặc biệt là người dân tộc thiểu số cư trú trên những khu vực giáp biên. Đặc biệt tại huyện Điện Biên, địa phương có chung đường biên giới với Lào (cửa khẩu quốc tế Tây Trang, cửa khẩu quốc gia Huổi Puốc và nhiều đường tiểu ngạch sang Lào) nhân dân hai nước ở khu vực biên giới thường xuyên qua lại thăm thân, buôn bán, di cư tự do kết hôn không giá thú, Sở sẽ tăng cường phối hợp với Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật của huyện tăng cường công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức phù hợp với điều kiện, nhận thức của người dân địa phương để họ nâng cao trình độ hiểu biết về kiến thức pháp luật nói chung, Luật Quốc tịch nói riêng. Từ nhận thức đúng, người dân sẽ có hành động đúng để thực hiện đầy đủ quyền, nghĩa vụ của công dân trong quy định của Luật Quốc tịch Việt Nam.