Tuy nhiên, sau khi kiểm tra thực địa, cán bộ chuyên môn của đơn vị sản xuất giống - Viện nghiên cứu ngô nhanh chóng kết luận: Hiện tượng trên xuất hiện là do yếu tố thời tiết, quy trình làm đất của nông dân “có vấn đề”. Tuy nhiên, người nông dân cho rằng, kết luận của cơ quan sản xuất giống là không có cơ sở, không đủ sức thuyết phục, khiến bà con không “tâm phục, khẩu phục”.

Hàng loạt diện tích ngô mắc “bệnh lạ”

“Bệnh lạ” - là mỹ từ mà nông dân xã Thanh Xương nói về hiện tượng hàng loạt diện tích ngô xuân hè có màu trắng toát xảy ra trong thời gian qua trên địa bàn.

Trong số vài chục hộ có diện tích ngô bị thiệt hại bởi hiện tượng này, gia đình anh Vũ Văn Tấn, đội C9a là một trong những hộ có nhiều diện tích ngô “mắc bệnh” nhất, hơn 2.000m2. Minh chứng cho hiện tượng này, anh Tấn nhanh tay nhổ mấy cây ngô cao chừng 4 – 5cm trên cánh đồng C9a, nói: Đây là giống ngô LVN885, tôi mua tại Trạm giống nông nghiệp huyện Điện Biên (Công ty Giống nông nghiệp Điện Biên) do Viện nghiên cứu ngô sản xuất. Sau khi có mưa, ngày 22/3, gia đình tôi gieo ngô theo phương pháp dùng máy cơ giới làm đất và lấp đất. Gần chục ngày sau đó, những mầm ngô bắt đầu bật lên khỏi mặt đất, toàn bộ 2.000m2 trồng ngô giống LVN885 đều có màu trắng, tốc độ phát triển chậm, thân yếu ớt, còi cọc, tỷ lệ nảy mầm chỉ đạt 70 - 80%, trong khi ở các chân ruộng không ảnh hưởng, tỷ lệ hạt nẩy mầm đạt hơn 90%. Thấy lạ, anh Tấn sang một vài ruộng ngô gần đó xem thì cũng thấy nhiều diện tích bị trắng lá, thân.

Nông dân xã Thanh Xương đã chủ động báo với chính quyền địa phương và cơ quan chuyên môn. Cán bộ Phòng NN – PTNT huyện Điện Biên, Trạm Bảo vệ Thực vật huyện Điện Biên, Công ty Giống nông nghiệp Điện Biên – đơn vị cung ứng giống tiến hành kiểm tra trên đồng ruộng, song không tìm được nguyên nhân. Tiếp tục liên hệ với Viện nghiên cứu ngô - đơn vị sản xuất giống, ngày 6/4, ông Ngô Quang Vinh, cán bộ chuyên môn của Viện Nghiên cứu ngô lên thăm đồng, kiểm tra và kết luận: Hiện tượng trên không phải nguyên nhân do giống vì giống được sản xuất với quy trình đảm bảo và vì không xuất hiện trên tất cả các diện tích cùng sử dụng một loại giống. Mà do nông dân làm đất quá kỹ, cộng với điều kiện thời tiết không thuận lợi, khiến ngô không quang hợp được.

Khi chúng tôi có mặt trên cánh đồng ngô C9a ngày 7/4, có hiện tượng cây ngô từ màu trắng toát, đã dần chuyển sang màu xanh, song trong số ấy, nhiều cây tự lụi dần, héo úa.
 
Kết luận thiếu cơ sở!

Phần lớn ý kiến của nông dân trực tiếp gieo trồng ngô rất bức xúc với cách giải thích của cán bộ chuyên môn Viện Nghiên cứu ngô. Bà con cho rằng, cả đời gắn bó với nghề nông, sống dựa vào cây ngô, cây lúa trong khi 2 giống ngô LVN 885, DK 888 không phải là mới đưa vào gieo trồng nên không thể đổ lỗi do quy trình sản xuất.

Nhìn ruộng ngô liền kề xanh tốt, trong khi ruộng ngô hơn 700m2 của gia đình đang phải phá đi trồng lại, anh Tấn không khỏi xót xa khi cả 2 hộ cùng thuê một máy làm đất, gieo giống cùng thời điểm. Ngồi trầm ngâm nghe anh Tấn nói, đến giờ anh Phạm Thanh Hải, đội C9a tiếp lời: Tôi đi mua 12kg ngô giống LVN 885 tại HTX Dịch vụ nông nghiệp xã Thanh Xương về trồng và mua hộ người thân, hàng xóm. Sau khi gieo xong, thừa khoảng 300gam ngô giống, anh Hải để lại cho anh Đỗ Văn Tiệp – người cùng đội gieo. Kiểm tra thấy ngô bắc bệnh lạ, anh Hải cùng anh Tiệp ra ruộng ngô sử dụng giống còn thừa gieo, không khỏi ngạc nhiên vì “bệnh lạ” cũng xuất hiện. Trong khi luống ngô bên cạnh vẫn gieo bằng giống ấy, ở túi khác cũng do anh Hải mua hộ về lại xanh mơn mởn. Anh Tấn bức xúc: “Hơn 30 năm làm nông nghiệp, trực tiếp sản xuất nên tôi khẳng định quy trình sản xuất không có sai sót. Những năm trước, vụ trước vẫn giống ngô ấy, cách làm ấy mà ngô vẫn sinh trưởng và phát triển tốt, đạt năng suất cao. Bởi thực tế, gia đình chúng tôi giống đưa giống ngô LVN 885 vào trồng nhiều năm qua trên địa bàn.

Anh Ngô Minh Cương, Phó Chủ tịch UBND xã Thanh Xương, cho biết: Vụ ngô xuân hè năm 2011, toàn xã trồng 112ha ngô tại ven sông Nậm Rốm và trên nương, chủ yếu là giống DK 888 và LVN 885. Đây là giống ngô thích hợp với điều kiện thổ nhưỡng cùng với sự cần cù, có trình độ kỹ thuật sản xuất nông nghiệp cao. Do đó, năng suất ngô nhiều năm qua luôn thuộc tốp dẫn đầu ở huyện Điện Biên. Xác định thêm về thời vụ gieo trồng và điều kiện thời tiết diễn ra trong vụ ngô xuân hè, anh Cương khẳng định, bà con gieo đúng thời vụ, thời tiết khá thuận lợi và độ ẩm thích hợp.

Trở lại vấn đề, dù kết luận ban đầu “bệnh lạ” trên cây ngô không phải do giống, các đơn vị cung ứng, sản xuất giống kết luận, tình trạng trắng lá trên ngô xuân hè ở xã Thanh Xương do... nhiều nguyên nhân tổng hợp. Để khắc phục tình trạng này, Công ty Giống nông nghiệp Điện Biên, Viện nghiên cứu ngô đưa ra phương án giải quyết: Với diện tích ngô bị thiệt hại, nông dân tiếp tục chăm sóc, bảo vệ đến cuối vụ thu hoạch, và đơn vị có trách nhiệm bồi thường đối với phần năng suất bị thiệt hại.

Để người nông dân “tâm phục, khẩu phục”

Dù đã đề xuất biện pháp hỗ trợ nông dân bị thiệt hại do hiện tượng “bệnh lạ” gây nên, song việc lý giải nguyên nhân thiếu thuyết phục của đơn vị sản xuất giống ngô khiến nông dân không thể yên tâm sản xuất. Ông Vũ Hồng Sử, Trưởng thôn C9a – một trong những địa bàn có diện tích ngô bị thiệt hại nhiều (hơn 1,3ha), cho rằng: Hỗ trợ thiệt hại sau này là chuyện đương nhiên mà đơn vị cung ứng, sản xuất giống phải làm, song cần có mức hỗ trợ cụ thể. Nhất là bà con đều mong muốn đơn vị cung ứng giống phải đem những cây ngô xuất hiện bệnh lạ về nghiên cứu để có kết luận khoa học cụ thể. Chừng nào chưa có kết luận khoa học về tình trạng trên, chừng ấy nông dân vẫn chưa thể tin tưởng, yên tâm mà tiếp tục chăm sóc, bảo vệ và không thể chủ động phòng trừ sâu, bệnh hiệu quả.

Vẫn biết rằng, rủi ro trong sản xuất nông nghiệp đơn vị cung ứng, sản xuất giống đều không mong và với người nông dân thì càng không muốn vì gắn liền với cuộc sống của bà con. Nguyện vọng của bà con nông dân là hoàn toàn hợp lý, các đơn vị có liên quan cần vào cuộc giải quyết với tinh thần cầu thị, trách nhiệm chứ không chỉ dừng lại ở việc đề xuất phương án khắc phục, đền bù thiệt hại, khi mọi sự đã an bài...

Theo www.baodienbienphu.info.vn