Ký ức Huổi Min

Sau hơn 30 phút vượt qua quãng đường gần 3km từ khu TĐC Đồi Cao (phường Sông Đà)  chúng tôi đến Huổi Min vào lúc mặt trời vừa nhô lên sau đỉnh núi. Thấy chúng tôi, trưởng bản Lầu A Dính phấn khởi chỉ tay vào con đường “mới toanh”, nói: “Cán bộ thấy đường rộng không, Nhà nước mới làm cho dân bản xong trước Tết Nguyên đán đó. Trước chúng tôi phải đi từ đây ra ngoài khu TĐC Đồi Cao mất cả nửa buổi, giờ ô tô có thể vào tận trung tâm bản, bà con đi lại thuận tiện vui lắm!”. Đúng thật, trước đây chúng tôi đến Huổi Min bằng chiếc xe máy mà người dân nơi đây gọi “con ngựa sắt” cũng mất gần 3 tiếng đồng hồ, vượt qua những đoạn đường heo hút, men theo dòng Sông Đà, chênh vênh vực thẳm, còn bên kia vách núi dựng đứng sừng sững.

Dẫn chúng tôi đi thăm bản Huổi Min, ông Nguyễn Quốc Tuân, Thường trực HĐND tỉnh, nhớ lại: “Ngày đó tôi đang là Chủ tịch HĐND TX. Mường Lay đến đợt bầu cử HĐND các cấp, có 11 người dân tộc Mông xuống UBND phường Sông Đà xin bầu cử. Họ nói ở cách khu vực Đồi Cao nửa ngày đường. Ngay hôm đó chúng tôi phát phiếu bầu cử cho người dân đồng thời chuẩn bị lên kế hoạch khảo sát thành lập bản Huổi Min. Đó cũng là đợt thứ 2 chúng tôi phát hiện ra người dân sống ở Huổi Min, trước đó vào năm 1999 cũng có 5 người dân ở Huổi Min xuống xin bầu cử, họ không nói rõ ở đâu nên chúng tôi phát phiếu bầu cử dành cho những người qua địa bàn hoặc lưu trú. Một điều bất ngờ khi chúng tôi đến bản Huổi Min đó là bản này soán nhiều cái “nhất” từ trước đến nay của phường Sông Đà cũng như trên địa bàn TX. Mường Lay: có nhiều hộ nghèo nhất, đường đi khó khăn nhất, không trường học, tỷ lệ sinh con nhiều nhất, đặc biệt không ai biết đến…”

Qua 8 năm phát hiện bản Huổi Min thì cuộc sống người dân thay đổi hoàn toàn, nhưng ký ức về cái đói, cái nghèo của Huổi Min thì vẫn đeo bám họ đến bây giờ. Trưởng bản Lầu A Dính, nhớ lại “Cách đây hơn hai chục năm, nghe kể về vùng đất rừng xanh màu mỡ, 11 hộ gia đình từ bản Nậm Pồ (xã Sa Lông, huyện Mường Lay – nay xã Sa Lông, huyện Mường Chà) vượt núi băng sông đi bộ hàng chục ngày trời đến khai hoang làm nương. Thấy nơi đất tốt, khí hậu mát mẻ, lại ở gần dòng sông Đà, không mấy khó khăn đi lại, nên các hộ gia đình làm tạm những ngôi nhà bằng tấm gỗ ghép. Người dân quanh năm đốt rừng làm nương, vẫn không đủ ăn, quần áo không đủ mặc, nhiều hộ dân kiếm thêm thu nhập bằng cách đánh cá nhưng cũng chẳng ăn thua. Ngày chúng tôi xin đi bầu cử cũng là ngày chính quyền địa phương biết đến Huổi Min, quan tâm, giúp đỡ đến đời sống của người dân nơi đây, chứ không cuộc sống của người dân Huổi Min quanh năm chỉ đói và nghèo”.

Cuộc sống Huổi Min đang đổi thay từng ngày

Huổi Min hiện có 14 hộ dân (91 khẩu), 100% người dân tộc Mông, sinh sống tập trung một điểm trung tâm bản. Trao đổi với ông Nguyễn Văn Thắng, Bí thư phường Sông Đà được biết: Tuy phát hiện người dân sống ở bản Huổi Min ven sông Đà năm 2004 nhưng mãi tới năm 2007 mới thành lập bản, tuy nhiên, khi tách tỉnh Lai Châu (cũ) thành 2 tỉnh Điện Biên và Lai Châu thì bản Huổi Min không được quản lý của tỉnh nào. Sau khi có quyết định chính thức bản Huổi Min thuộc phường Sông Đà, với sự giúp đỡ của chính quyền các cấp, cuộc sống của bà con dần đổi thay. Đến nay, 100% các hộ gia đình được chuyển xuống ở tập trung khu vực nhà mới kiên cố được xây dựng nhờ nguồn vốn Chương trình 167 của Chính phủ (trước đó người dân sống trong những ngôi nhà dựng tạm bợ, cách bản Huổi Min hiện nay 2km đường rừng); các hộ gia đình đều được sử dụng nước máy, điện về từng hộ dân, đường ô tô vào tận trung tâm bản, những đứa trẻ ở bản nay đã có trường học tạm.

Trước đây, người dân Huổi Min quanh năm dựa vào nương để sống, phương thức canh tác lạc hậu theo kiểu “chọc lỗ, tra hạt”, nhưng nay nhiều hộ gia đình đã biết chăn nuôi, trồng cây ăn quả, lựa chọn giống lúa mới cho năng suất cao, phù hợp với vùng đất nơi này. Đặc biệt, trước năm 2004 bản Huổi Min không ai biết chữ và tiếng phổ thông, nhưng nay trẻ em trong độ tuổi đi học đã được đến trường, nhiều học sinh đã học đến cấp THCS; có người là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, tham gia đại biểu HĐND phường. Ngoài ra, các đoàn thể, khối cơ quan, chính quyền địa phương, đặc biệt Thị đoàn TX. Mường Lay thường xuyên có các đợt tổ chức đoàn viên thanh niên vào giúp bà con nhân dân bản gặt lúa nương, hướng dẫn trồng các loại cây ăn quả, đào ao nuôi cá, tuyên truyền phòng chống ma túy, các tệ nạn xã hội, phổ biến Luật Giao thông đường bộ…

Huổi Min còn nhiều khó khăn, nhưng bà con nhân dân luôn lạc quan tin tưởng cùng với sự giúp đỡ của Đảng, Nhà nước, Huổi Min ngày mai sẽ đổi thay. Chúng tôi chia tay Huổi Min, trưởng bản Lầu A Dính chỉ tay lên khu đất trống rộng rãi, giới thiệu: “Sắp tới ở bản sẽ có ngôi trường mới được xây dựng, học sinh của bản được đi học không phải lo nắng, mưa, gió lạnh nữa...”. 

Theo www.baodienbienphu.com.vn