Các giống mới, năng suất cao ít được đưa vào sản xuất. Thêm vào đó, việc tiếp cận khoa học kỹ thuật trong sản xuất, đầu tư thâm canh còn hạn chế; việc bố trí mùa vụ sản xuất bất hợp lý khiến sâu bệnh phát triển nhiều. Trước thực trạng ấy, năm 2005, Trung tâm Khuyến nông tỉnh thực hiện Dự án “ứng dụng tiến bộ kỹ thuật thâm canh tăng năng suất cây trồng tại xã Mường Mùn”.

Nhớ lại những ngày thực hiện, chị Phạm Thị Tươi, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh, cho biết: Giao thông ở xã Mường Mùn đặc biệt khó khăn, nhất là vào những ngày mưa. Để vận chuyển được phân bón, giống đến nơi tập kết, không còn cách nào khác là phải đi bộ theo đường mòn. Vất vả khó khăn là vậy, song được sự tham gia nhiệt tình của người dân trong vùng dự án, nên mọi việc khá thuận lợi.

Để dự án đem lại hiệu quả, Trung tâm lựa chọn các giống lúa có năng suất, chất lượng cao, phù hợp với điều kiện sinh thái của vùng, các quy trình sản xuất tiến bộ để chuyển giao làm tăng năng suất, chất lượng hiệu quả trong sản xuất. Dự án tập trung xây dựng mô hình thâm canh các giống lúa, ngô, đậu tương, nhưng hiệu quả nhất là mô hình thâm canh các loại lúa lai, lúa thuần và lúa nương. Theo đó, mô hình thâm canh lúa lai đưa các giống tạp giao 4, Nhị ưu 838 vào sản xuất với tổng diện tích 40ha, tại các bản: Mường, Lúm, Xuân Tươi, Hồng Phong, Nà Chua, Hỏm, Hốc… Biện pháp kỹ thuật đó là áp dụng biện pháp gieo vãi, phun thuốc cỏ, bón phân cân đối, nhằm đạt năng suất lúa lai trung bình từ 65 – 80 tạ/ha. Với mô hình lúa thuần, Trung tâm đưa vào sản xuất giống lúa IR64 và Khang dân có khả năng chịu hạn. Tổng diện tích thực hiện 40ha, triển khai tại các bản: Hốc, Ta Pao, Hồng Tươi và bản Lúm. Sử dụng biện pháp kỹ thuật gieo vãi và thâm canh tổng hợp, với mục tiêu năng suất trung bình đạt 50 – 55 tạ/ha. Cùng với đó, Trung tâm thực hiện 10ha mô hình thâm canh lúa nương, đưa giống lúa nương LC93.1 năng suất cao, chịu hạn thay thế các giống lúa nương địa phương vào sản xuất tại các chân ruộng và ruộng bậc thang.

Trước khi cấp giống, phân bón cho người dân tham gia mô hình, Trung tâm tổ chức các lớp tập huấn phổ biến kỹ thuật thâm canh lúa lai, lúa thuần và lúa nương cho người dân; in ấn tài liệu kỹ thuật trồng một số cây trồng cấp phát cho người dân, nhằm nâng cao trình độ cho nông dân về kiến thức thâm canh một số cây trồng dưới ruộng, trên nương, nâng cao năng lực quản lý, chỉ đạo sản xuất cho cán bộ địa phương; xây dựng mạng lưới kỹ thuật viên cơ sở để họ có khả năng chỉ đạo sản xuất tại địa phương khi dự án kết thúc. Trong quá trình thực hiện, Trung tâm tổ chức hội thảo đánh giá kết quả từng mô hình và nhân rộng mô hình, rút kinh nghiệm cho các vụ sau.

Các giống lúa được đưa vào sản xuất đúng thời vụ, cây lúa sinh trưởng phát triển tốt, cho năng suất cao. Kết quả mô hình sau 2 năm thực hiện đối với mô hình thâm canh lúa thuần và lúa nương đạt và vượt mục tiêu dự án đề ra, từ 5 – 20 tạ/ha; riêng năng suất lúa lai đạt mục tiêu dự án, đạt 65 – 75 tạ/ha, tăng từ 10 – 15 tạ/ha; mô hình sản xuất lúa thuần vượt từ 15 – 30 tạ/ha và năng suất mô hình lúa lai vượt 14,3 tạ/ha so với phương pháp sản xuất truyền thống.

Qua 2 năm triển khai dự án tại xã Mường Mùn đã làm tăng năng suất các loại lúa nước, lúa nương, tăng thu nhập của người dân trong vùng dự án, đời sống của nhân dân bước đầu được cải thiện. Dự án đã giúp bà con tiếp cận với kỹ thuật mới, dần thay đổi nhận thức và tập quán canh tác cũ và áp dụng KHKT vào sản xuất. Đặc biệt, dự án đã làm thay đổi tập quán sản xuất truyền thống, luân canh, tăng vụ, tăng hệ số sử dụng đất. Đây cũng là cơ sở cho việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, thâm canh tăng năng suất tại địa phương.

Điều chị Phạm Thị Tươi vui hơn cả đó là, sau khi dự án kết thúc, đến nay người dân xã Mường Mùn tiếp tục ứng dụng tiến bộ KHKT, đưa các giống cây trồng, vật nuôi vào sản xuất và nhân rộng các mô hình dự án hiệu quả, góp phần cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân trên địa bàn.

Theo baodienbienphu.com.vn