Nông dân khóc... lúa

Hàng nghìn hộ nông dân các xã Quài Cang, Quài Tở, Chiềng Sinh... đang điêu đứng, khổ sở vì hàng trăm héc ta lúa đến kỳ đơm đòng, trổ bông mà vàng úa, lụi dần. Chiều muộn ngày 8/9, chúng tôi có mặt trên cánh đồng tại bản Giăng (xã Quài Cang) chứng kiến hàng chục hộ cắt lúa về làm thức ăn cho gia súc. Chị Lò Thị Khuyên, bản Giăng (xã Quài Cang) ngậm ngùi, tâm sự: Gia đình tôi gieo cấy hơn 4.800m2 lúa mùa chủ yếu là các giống C2 và nếp địa phương đến nay đều một màu vàng úa, lúa còi cọc như cỏ may dù đang vào giai đoạn đơm đòng. Chị Khuyên cho biết, thời kỳ lúa đang thì con gái xanh mướt, nhưng gần 1 tháng nay, không hiểu vì sao các ruộng lúa mắc bệnh giống nhau: Lúa đẻ nhiều nhánh, nhưng èo uột và vàng lụi dần. Trước thực trạng đó, chị Khuyên cùng nông dân trong xã đã báo lên chính quyền địa phương và cán bộ khuyến nông xã để tìm biện pháp phòng trị. Chị Khuyên được cán bộ khuyến nông xã hướng dẫn mua thuốc bảo vệ thực vật về phun trị bệnh, nhưng “tiền mất, tật mang”, diện tích lúa vàng úa ngày càng nhiều. Tiếc của, chị Khuyên cùng các hộ khác đi cắt lúa về làm thức ăn cho trâu, bò. Lo lắng hơn cả, đó là kinh tế gia đình vốn đã nghèo khó, nay diện tích lúa phải phá bỏ không biết gần chục người trong gia đình chị Khuyên càng gặp khó khăn hơn.

Thấy chị Khuyên nói đến chuyện lúa bị sâu bệnh phá hoại nhiều, chị Lò Thị Phương cùng bản góp lời: Công sức, tiền của gia đình tôi đổ vào hơn 400m2 trồng lúa, nhưng đến nay có nguy cơ mất trắng. Cả ruộng lúa vàng quạch, lụi dần không thể cứu vãn. Mấy ngày đầu, tiếc của, gia đình tôi cắt lúa về cho trâu ăn, nhưng thân lúa khô nhanh, cắt không kịp, trâu cũng chẳng buồn nhai. Thời gian qua, nông dân xã Quài Cang chưa bao giờ thấy cảnh sâu, bệnh phá lúa thảm hại như năm nay.

Theo thống kê của cơ quan chức năng, đến thời điểm này, huyện Tuần Giáo có trên 262ha lúa mùa mắc bệnh có nguy cơ mất trắng, tập trung ở các xã được coi là vùng trọng điểm lúa của huyện như: Chiềng Sinh, Quài Cang, Quài Tở. Đến nay, hầu hết diện tích lúa mùa trong toàn huyện đều bị nhiễm sâu, bệnh.

Đâu là nguyên nhân?

Lần giở quyển sổ theo dõi đối tượng sâu bệnh hại lúa, chị Vũ Thị Vân, Trạm trưởng Trạm Bảo vệ thực vật huyện Tuần Giáo kiểm đếm và cho biết: Đến ngày 8/9, diện tích lúa mùa trên địa bàn huyện có 15 đối tượng sâu bệnh phá hại. Trong đó, diện tích nhiễm sâu năn nhiều nhất, 190ha (trong đó nhiễm nặng 60ha); bệnh đen lép hạt 65ha, vàng lá sinh lý, bạc lá, bọ trĩ, lùn sọc đen... Tuy nhiên, chị Vân cũng khẳng định: Diện tích thống kê này chưa đầy đủ, bởi cán bộ kỹ thuật đi điều tra sâu bệnh hại lúa tại các xã chưa báo về kịp. Và điều đương nhiên là số liệu thống kê được chỉ một phần của thực trạng sâu bệnh hại lúa tại huyện Tuần Giáo.

Lý giải nguyên nhân sâu bệnh hại lúa vụ mùa nhiều, chị Vân cho biết: Trong điều kiện thời tiết mưa nhiều, thời gian gieo cấy của bà con dù nằm trong khung thời vụ, nhưng với những hộ gieo cấy muộn vào trà chính vụ và trà muộn thì lúa bị sâu bệnh hại nhiều hơn. Bên cạnh đó, việc nông dân gieo cấy quá dày, không đầu tư phân bón, chăm sóc cũng là nguyên nhân khiến cây lúa không có sức đề kháng khi sâu bệnh phát sinh và gây hại. Ngay từ đầu vụ, Trạm Bảo vệ thực vật đã tổ chức các lớp tập huấn, huấn luyện cho cán bộ xã, trưởng bản, cán bộ khuyến nông xã về các biện pháp phòng trừ sâu bệnh hại lúa và có dự báo tình hình sâu bệnh, biện pháp xử lý khi lúa nhiễm sâu, bệnh. Tuy nhiên, khi lúa nhiễm bệnh nặng mới phát hiện thì việc phòng trừ cũng chỉ là giải pháp sau cùng, hiệu quả không cao. Đặc biệt là với sâu năn hại lúa – phát hiện rồi cũng khó mà trị được. Chị Vân khẳng định: Với những diện tích lúa nhiễm sâu bệnh nặng như hiện nay tập trung vào sâu năn thì không có biện pháp hữu hiệu để trị bệnh, đành bỏ không.

Quài Cang – xã có hơn 160ha lúa mùa bị sâu, bệnh phá hoại có nguy cơ thất thu. Chủ tịch UBND xã Lò Văn Chức cho biết, xã đã báo cáo với các ngành chức năng về diện tích lúa bị sâu bệnh phá hoại và đề nghị tỉnh có phương án hỗ trợ kịp thời để giúp nông dân vượt qua khó khăn và nhất là đảm bảo nguồn giống để gieo cấy cho vụ tới.

Theo baodienbienphu.com.vn