Hàng thổ cẩm Na Sang II chưa có ưu thế trên thị trường
HTX Dệt thổ cẩm Na Sang (xã Núa Ngam, huyện Điện Biên) thành lập cuối năm 2007, được xã viên kỳ vọng sẽ là “cú hích” trong việc phát triển nghề dệt thổ cẩm truyền thống, tạo việc làm cho lao động nông thôn.
Với nhiều nỗ lực của HTX, nghề dệt thổ cẩm trong bản Na Sang II có những triển vọng khả quan. Song việc tìm nơi tiêu thụ cho sản phẩm còn nhiều khó khăn. Đây cũng là vấn đề mà những người đang quyết tâm bám trụ với nghề đặc biệt quan tâm…
Dẫn chúng tôi tham quan sản phẩm dệt thổ cẩm của xã viên, anh Lò Văn Thoong, Chủ nhiệm HTX Dệt thổ cẩm Na Sang, tâm sự: Qua nhiều chương trình tập huấn của Trung tâm Khuyến công tỉnh, Trung tâm Tư vấn, hỗ trợ và giải quyết việc làm cho nông dân, đến nay chị em trong bản Na Sang II đều biết xe sợi, dệt vải. Sản phẩm được làm ra khá nhiều, doanh thu của HTX tăng lên. Năm 2009, tổng doanh thu đạt 750 triệu đồng; thu nhập bình quân của người lao động đạt 400 - 500 nghìn đồng/người/tháng. Ước tính, năm 2010 doanh thu của HTX đạt gần 1 tỷ đồng, thu nhập của người lao động đạt 600 nghìn đồng/người/tháng. Với lao động nông thôn, chủ yếu sống bằng nông nghiệp thì khoản thu nhập ấy là không nhỏ, góp phần cải thiện, cuộc sống cho bà con.
Chị Vì Thị Phóng, xã viên HTX Dệt thổ cẩm Na Sang cho biết: Nếu chăm chỉ làm việc, 2 ngày, mình có thể hoàn thành một chiếc váy, giá bán từ 280.000 - 300.000 đồng/váy. Trừ chi phí lãi gần 150.000 đồng. Tuy nhiên, mẫu mã đơn điệu, ít người mua, nên mình cũng không làm nhiều, mà chỉ tranh thủ làm vào lúc nông nhàn vì sợ “ế” hàng.
Không đơn giản làm váy, một tấm thảm bằng chất liệu thổ cẩm dài khoảng 7m có khi phải mất 8 đến 9 ngày, công đoạn dệt đòi hỏi sự, tỷ mỷ, do đó, sản phẩm làm ra, giá thành sản xuất cao hơn so với sản phẩm công nghiệp. Hơn nữa, sản phẩm thổ cẩm của Na Sang II chưa đa dạng, hoa văn nghèo nàn nên chưa tạo được ấn tượng với du khách.
Hiện nay, tại T.P Điện Biên Phủ khá nhiều nhà hàng, khách sạn, các điểm di tích lịch sử… đều có gian hàng trưng bày, quầy hàng lưu niệm phục vụ du khách. Tuy nhiên, trong các sản phẩm từ dệt thổ cẩm, thì du khách khó phân biệt được đâu là sản phẩm được làm từ thổ cẩm dân tộc Lào ở Na Sang nếu không có dòng “chú thích” bên cạnh. Tại các chợ trung tâm trên địa bàn T.P Điện Biên Phủ, sản phẩm thổ cẩm Na Sang cũng chẳng khả quan hơn vì bị “chìm lẫn” trong hàng thổ cẩm của các dân tộc khác. Không dòng chú thích, số người bán hàng nhiệt tình giới thiệu sản phẩm không nhiều nên khách hàng dễ bị nhẫm lẫn sản phẩm thổ cẩm của các dân tộc. Bà Trần Thị Hương, Chủ cửa hàng quần áo tại chợ Trung tâm I, T.P Điện Biên Phủ, cho biết: Sản phẩm thủ công, hoa văn đơn điệu, không có sự đột phá về mẫu mã, kém bắt mắt, giá thành cao (gần gấp đôi) so với sản phẩm dệt công nghiệp. Khách hàng thường đặt tiêu chí “bền, rẻ” khi lựa chọn sản phẩm. Do đó, hàng dệt thủ công chính thống khó bán.
Thấu hiểu tâm tư người làm nghề, từ khi được thành lập đến nay, Ban Chủ nhiệm HTX Dệt thổ cẩm Na Sang nỗ lực tìm kiếm thị trường tiêu thụ sản phẩm bằng các việc làm thiết thực như: giới thiệu, quảng bá sản phẩm vào các đợt tổ chức hội chợ trong và ngoài tỉnh. Tuy nhiên, hoạt động của HTX chỉ mới dừng ở việc trưng bày và giới thiệu sản phẩm mà chưa thực sự tìm được thị trường ổn định. Để duy trì và giữ được nghề dệt truyền thống ở Na Sang II, góp phần tạo việc làm, nâng thu nhập cho lao động nông thôn thì việc chủ động tìm kiếm thị trường cho sản phẩm như HTX Dệt thổ cẩm Na Sang đang làm là cần thiết, song chính quyền địa phương cần có chính sách khuyến khích, phối hợp với cơ quan chức năng trong việc trang bị kiến thức kinh doanh, quảng bá sản phẩm cho người dân. Đồng thời, nâng cao tay nghề dệt thổ cẩm để người dân tạo ra những sản phẩm thổ cẩm tinh xảo, mẫu mã đa dạng, có sức cạnh tranh với các mặt hàng dệt thổ cẩm được sản xuất từ nơi khác. Đặc biệt, trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, dân số ngày một gia tăng, diện tích canh tác dần bị thu hẹp, thì việc đầu tư khôi phục, mở rộng các làng nghề truyền thống cần được xem như một trong những hướng giải quyết việc làm cho lao động nông thôn. Do đó, không chỉ làng nghề dệt thổ cẩm Na Sang II mà các làng nghề truyền thống khác cũng cần được quan tâm có chính sách hỗ trợ, khuyến khích duy trì và mở rộng sản xuất, tìm thị trường tiêu thụ sản phẩm.
Theo www.baodienbienphu.com.vn