Hàng Việt về nông thôn còn nhiều trăn trở
Bộ Công thương vừa hoàn thiện dự thảo Thông tư “Hướng dẫn thực hiện chương trình xúc tiến thương mại biên giới năm 2010”. Thông tư được các doanh nghiệp kinh doanh thương mại và thương nhân đặc biệt quan tâm, nhất là việc hỗ trợ kinh phí, tổ chức phân phối hàng Việt đến miền núi, biên giới, vùng sâu, vùng xa.
Tuy mới là dự thảo, nhưng thông tư thu hút sự chú ý của nhiều tổ chức kinh doanh thương mại, nhà quản lý đến các cơ quan chức năng, doanh nghiệp, tư thương và người tiêu dùng. Nội dung mà doanh nghiệp quan tâm nhất là việc Nhà nước hỗ trợ gần như toàn bộ kinh phí để đẩy mạnh việc đưa hàng Việt đến với người dân khu vực nông thôn, miền núi. Các nội dung còn lại của Thông tư đề cập vấn đề xã hội hóa việc đưa hàng Việt lên vùng cao, khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư phát triển dịch vụ, hỗ trợ xuất khẩu tại các khu vực cửa khẩu biên giới và phát triển hệ thống phân phối hàng Việt sang các nước có chung đường biên giới. Theo chương trình, Bộ Công thương sẽ hỗ trợ khoảng 30 doanh nghiệp tổ chức các phiên bán hàng Việt từ 2 - 3 ngày/đợt theo quy mô vừa và nhỏ tại các huyện vùng cao, biên giới. Hỗ trợ chi phí thuê địa điểm bán hàng, hỗ trợ tuyên truyền, quảng bá thương hiệu hàng Việt, khánh tiết, điện nước, vệ sinh môi trường, phòng chống cháy nổ, an ninh trật tự, công tác quản lý và nhân viên phục vụ bán hàng.
Thực tế cho thấy, sau hơn một năm thực hiện cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, nhiều sản phẩm hàng hóa sản xuất trong nước đã và đang được các doanh nghiệp, tổ chức kinh doanh và thương nhân hướng chuyển mạnh về nông thôn, một thị trường rộng đầy tiềm năng lâu nay còn bỏ ngỏ. Việc khảo sát, thăm dò, tìm hiểu và khai thác thị trường tiềm năng này đã được nhiều doanh nghiệp xác định, hàng Việt về nông thôn không chỉ dừng ở một số mặt hàng tiêu dùng đơn thuần, khi mà người dân khu vực nông thôn cần rất nhiều hàng hóa thiết yếu như: phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, giống cây trồng, vật liệu xây dựng như xi măng, sắt, thép... Nhưng lý do mà các doanh nghiệp chưa mạnh tay đưa hàng về nông thôn là ở chỗ: người dân vùng sâu, biên giới đa số có thu nhập thấp chắc chắn sức mua không thể bằng vùng thấp.
Vì vậy, các doanh nghiệp kinh doanh thương mại có chịu được theo cách mua hàng trả chậm của người dân hay không? Một số hộ kinh doanh cố định vùng cao cho biết: đồng bào các dân tộc mua, bán hàng hóa nhỏ lẻ theo kiểu “mua trước trả sau”, đến khi thu hoạch và tiêu thụ nông sản xong mới có tiền thanh toán các khoản nợ là thực tế ở khu vực nông thôn, vùng cao, biên giới.
Ông Nguyễn Văn Bường, chủ một quầy hàng kinh doanh thương mại tại km45, đường Na Pheo - Si Pa Phìn trao đổi: Hơn 10 năm vợ chồng lên kinh doanh các mặt hàng thương mại tại khu vực đầu mối này cho thấy, bà con ở đây chủ yếu là đồng bào Mông, Dao, Thái mua bán theo kiểu gối vụ, có thời điểm 4 đến 5 tháng sau họ mới có tiền trả, nếu không mạnh dạn bán như vậy thì khó bán được hàng. Ông Bường cho biết thêm: Thời buổi thông tin thuận tiện, khi những mặt hàng nào bán chạy, bán gần hết là chủ động liên hệ trực tiếp với một số doanh nghiệp vận chuyển hàng đến tận nơi, đổ với giá bán buôn hoặc chỉ cao hơn vài giá do cước phí vận chuyển tăng. Vì vậy, không thể nói là những quầy kinh doanh cố định ở vùng cao bán đắt gấp nhiều lần vùng thấp, nói như thế là thiếu thực tế trong thời buổi cạnh tranh của cơ chế thị trường, giá có lên chỉ vào thời điểm bất khả kháng do thiên tai đột xuất như mưa, lũ gây sạt lở, ách tắc giao thông.
Như vậy, mạng lưới bán lẻ như ông Bường trên địa bàn tỉnh là một trong những cách tiếp nhận hàng Việt đến vùng cao, biên giới phục vụ nhu cầu mua sắm của người dân địa phương. Bán hàng hóa cố định lâu năm ở địa bàn vùng cao sẽ tạo ra sự tin cậy giữa người mua là đồng bào các dân tộc và người bán; sự tin cậy tạo ra tâm lý bán mua sòng phẳng, cởi mở là một trong những thế mạnh của những thương nhân bán hàng lẻ tại các điểm vùng cao, biên giới.
Một điểm bán hàng cố định tại xã Sín Chải, huyện Tủa Chùa.
Ảnh: Hoàng Minh
Cơ chế mở, các thành phần kinh tế có cơ hội vươn ra kinh doanh bình đẳng, đúng pháp luật. Khu vực nông thôn, vùng cao, biên giới là thị trường đầy tiềm năng cần được đầu tư, khai thác đúng hướng, đưa hàng hóa lên phục vụ đầy đủ, chất lượng đáp ứng tốt hơn nhu cầu tiêu dùng của đồng bào các dân tộc. Có thể nói, lâu nay các điểm kinh doanh thương mại và dịch vụ bán lẻ ở khu vực nông thôn, vùng cao, biên giới trên địa bàn cần đầu tư khai thác, khuyến khích nhằm tạo ra một mạng lưới bán lẻ rộng khắp để hàng Việt từng bước chiếm lĩnh khu vực đầy triển vọng này. Mặt khác, ngoài sự vào cuộc ủng hộ nhiệt tình của các cơ quan quản lý Nhà nước, đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, cần sự vào cuộc của các doanh nghiệp một cách bài bản: tăng cường quảng bá thương hiệu, tiếp thị sản phẩm và tổ chức mạng lưới bán lẻ tin cậy hàng Việt. Doanh nghiệp, các tổ chức kinh doanh cùng vào cuộc, sẵn sàng vận chuyển, cung ứng hàng hóa kịp thời đến các điểm bán lẻ khu vực nông thôn, vùng cao, biên giới. Duy trì được như vậy, người dân nông thôn, đồng bào các dân tộc thiểu số vùng sâu, vùng xa mới có cơ hội “yêu” hàng Việt, mua sắm hàng Việt với giá phù hợp nhưng vẫn đảm bảo chất lượng.
Ngay sau khi triển khai cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” vào cuối năm 2009, Sở Công thương, đã phối với một số cơ quan chức năng, đoàn thể, ủy ban MTTQ các cấp có những giải pháp xúc tiến thương mại, vận động các tổ chức và doanh nghiệp thực hiện cuộc vận động đưa hàng Việt về nông thôn, vùng cao biên giới. Gần đây nhất, vào dịp cuối năm 2010, Sở Công thương đã vận động 10 doanh nghiệp, tổ chức kinh doanh thương mại vận chuyển hơn 45 tấn hàng Việt các loại lên bán phục vụ nhân dân các dân tộc hai huyện vùng cao Mường Nhé, Tủa Chùa. Qua lần đầu tổ chức thành công đưa hàng Việt lên vùng cao, cơ hội để cơ quan chủ quan khảo sát sâu hơn thị trường khu vực nông thôn, vùng cao, rút kinh nghiệm và xúc tiến cho những lần ra quân trong thời gian tới đạt hiệu quả cao hơn.
Theo www.baodienbienphu.info.vn