Một trong những vấn đề thu hút sự quan tâm đặc biệt hiện nay là sự suy thoái về đạo đức, lối sống và nhân cách của một bộ phận thanh, thiếu niên.

Nhìn từ thực tế

Ông Nguyễn Sỹ Quân, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT khẳng định: Việc ngày càng nhiều biểu hiện xuống cấp về đạo đức, lối sống của một bộ phận học sinh sinh viên (HSSV) hiện nay là có. Bộ phận này đang có chiều hướng tỉ lệ thuận với sự phát triển của xã hội, đây là vấn đề trăn trở và gây nhiều khó khăn cho ngành Giáo dục trong những năm gần đây.  

Cách đây không lâu, 1 em học sinh nam của trường THCS Mường Thanh bị bố đánh, ngay sau đó em học sinh này đã gọi bạn đến đánh lại bố, khiến lực lượng công an phường phải có sự can thiệp. Khi được hỏi em có nghĩ việc làm của mình là sai? Em học sinh này cho rằng: “Do bố đánh em đau, em không chịu được nên mới gọi bạn đến đánh lại”. Dù lý do là thế nào, con đánh lại bố là điều trái “luân thường đạo lý”, đây phải chăng là một “minh chứng sống” cho sự suy thoái đạo đức của thanh, thiếu niên hiện nay? Tuy nhiên, trong chuyện này, lỗi và trách nhiệm phải thuộc về chính những người làm bố, làm mẹ đã không có biện pháp giáo dục đúng đắn cho con ngay từ khi còn nhỏ. 

Chuyện suy thoái về đạo đức, lối sống không chỉ với các nam học sinh mà hiện nay, với các nữ sinh cũng không còn là trường hợp hiếm. Em Nguyễn Thị Minh Trang, từng là học sinh lớp 11, trường THPT TP Điện Biên Phủ, do không chịu học hành, mải chơi nên bị lưu ban và hiện giờ Trang đã bỏ học. Trang chỉ vào những vết xước trên mặt mình như khoe chiến tích: “Mấy vết này là do hôm trước đánh nhau, hôm đấy bọn em có 3 đứa, chúng nó đông quá nên cào được vào mặt em mấy cái, nhưng em cũng cho mấy đứa ăn đủ rồi”. Không biết bố mẹ Trang có suy nghĩ gì khi con gái mình trở nên hư hỏng?

Còn với Cô Trần Thị Thơ ở Phường Nam Thanh (TP Điện Biên Phủ), có con gái lớn đang học cấp 3, than thở: “Mặc dù gia đình khó khăn nhưng cô vẫn phải cố gắng lo cho con bằng bạn bằng bè. Nhưng nó lại không biết thương bố mẹ, suốt ngày chơi bời, đàm đúm, về nhà thì hỗn”. Nghe cô kể: Có lần con bỏ nhà đi theo nhóm bạn xấu, gia đình cô vất vả tìm “ngược xuôi” mà không thấy, đi vài ngày nó lại về; cô bực thì đánh, chửi nhưng mà đâu vẫn lại vào đấy. Cô cho biết: “Mấy hôm trước nó còn dám mượn xe của một người họ hàng mang đi cắm, rồi lấy tiền bỏ nhà đi theo bạn đến nay chưa về. Lần này mà về thì cô sẽ đánh cho nó chừa đi luôn”. Liệu với những biện pháp mạnh như mắng, chửi và đòn, roi có phải là phương pháp tốt để dậy con? Theo ý kiến của Ông Quân thì quan điểm “thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi” trước kia đã không còn phù hợp với cách giáo dục hiện nay, bởi rất có thể nó sẽ có tác dụng ngược lại.

Tuy nhiên, một điều cũng đáng lưu ý là về phía nhà giáo, mặc dù không nhiều nhưng tình trạng “bạo lực học đường” cũng đã xảy ra. Ở bậc tiểu học, vẫn có nhà giáo cho rằng: hình phạt nghiêm khắc sẽ giúp trẻ trưởng thành hơn do đó biện pháp răn đe, chửi mắng đôi khi đã được áp dụng. Mới đây, vụ một giáo viên trường điểm của thành phố đã có hành động đánh một học sinh lớp 5 chỉ vì em này làm sai bài, là một ví dụ điển hình giáo dục bằng phương pháp mạnh. Chính những hành vi không kiềm chế được của các thầy, cô giáo đã trở thành nỗi ám ảnh đối với học sinh.

Ngành Giáo dục nói gì?

Nói về vấn đề này, Ông Nguyễn Sỹ Quân đã thẳng thắn cho rằng: “Việc xuống cấp về đạo đức của một bộ phận HSSV hiện nay có một phần lỗi và trách nhiệm của ngành Giáo dục. Tuy nhiên, sự tác động mạnh mẽ của xã hội, đặc biệt là internet đã và đang phát huy mặt trái của nó, góp phần hình thành những suy nghĩ, hành vi, lối sống tiêu cực cho giới trẻ. Internet là sự phát triển, bản thân nó không có tội, nhưng con người đang lạm dụng nó, cùng với đó việc quản lý không tốt là nguyên nhân dẫn đến những hệ lụy trên. Chúng ta đang thiếu chế tài sử phạt trong vấn đề này, hoặc có nhưng chưa đầy đủ”.

Ông Quân cũng cho biết thêm: Hiện nay, Sở đã tăng cường chỉ đạo các trường việc chú trọng giáo dục đạo đức cho HSSV. Tích hợp lồng ghép kỹ năng sống cho học sinh vào tất cả các môn học; phối hợp với các ngành chức năng, đặc biệt là ngành công an trong việc phổ biến, tuyên truyền các kiến thức về pháp luật, luật giao thông đường bộ, phòng chống tội phạm trong trường học… Trường hợp những học sinh hư cần phải được giáo dục bằng những “biện pháp kỷ luật tích cực”. Tháng 5 vừa qua, thực hiện quyết định 1387/QĐ-BGDDT của Bộ GD&ĐT, Sở đã triển khai xuống các trường Chương trình hành động về “Phòng, chống tác hại của trò chơi trực tuyến có nội dung bạo lực và không lành mạnh đối với học sinh, sinh viên giai đoạn 2011 – 2015”. Chương trình được triển khai nhằm giáo dục, nâng cao nhận thức và hiểu biết về tác hại cảu trò chơi trực tuyến có nội dung không lành mạnh cho HSSV, qua đó giúp HSSV nhận thức được giá trị sống, nâng cao kỹ năng sống, định hướng hành vi và lối sống của bản thân.

Thực tế là vậy, nhưng để giải quyết triệt để vấn đề không thể đơn giản một sớm một chiều. Phải có sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa gia đình và nhà trường, cần trang bị cho các em một bản lĩnh vững vàng, một “bộ lọc” cần thiết, để các em có thể tự lựa chọn những giá trị văn hóa phù hợp với bản thân mình, nhưng cũng phải phù hợp với những chuẩn mực văn hóa chung của toàn xã hội. Bên cạnh đó, phải phát huy hơn nữa vai trò của các tổ chức Đoàn, Đội trong việc tập hợp thanh, thiếu niên; hướng các em vào những hoạt động tích cực, lành mạnh. Với bản lĩnh vững vàng, các em sẽ phát triển tích cực hơn, cống hiến nhiều hơn cho xã hội.

Theo www.baodienbienphu.com.vn