Và ngày 13/3/2010, tại xã Pú Nhi, huyện Điện Biên Đông, Sở Nông nghiệp - PTNT phối hợp với Ban Quản lý dự án Đầu tư và Xây dựng thuỷ lợi 1 (Bộ Nông nghiệp - PTNT) tổ chức lễ khởi công xây dựng Dự án hồ chứa nước Nậm Ngam, với mong muốn đưa dòng nước tưới mát những cánh đồng khô hạn, giúp nông dân trong vùng mở rộng diện tích gieo cấy lúa nước, thâm canh, tăng vụ, tiến tới “xóa giặc nghèo”...

Dấu ấn một công trình

Mặc dù ngày 13/3 sắp tới, Dự án xây dựng hồ thuỷ lợi Nậm Ngam mới chính thức khởi công, nhưng nhiều tháng qua, đội ngũ kỹ sư, công nhân của các Ban Quản lý dự án, các công ty xây dựng đã tất bật, hối hả với những phần việc của mình tại công trường: tính toán, đền bù đất ở, đất sản xuất cho dân, di chuyển dân ra khỏi khu vực lòng hồ, mở đường tránh ngập... Dưới cái nắng hanh vàng, cộng thêm những đợt gió Lào từ bên kia biên giới đổ về càng làm cho không khí nơi đây nóng nực hơn. Trong căn phòng chật hẹp mượn tạm của dân bản để làm nhà điều hành, ông Phạm Công Chiều, Trưởng ban Quản lý dự án Đầu tư và Xây dựng thuỷ lợi 1, cho biết. Nằm ở cao trình 1.144m, với dung tích 5,9 triệu m3 nước, lưu vực 14,8km2, hồ chứa nước Nậm Ngam là công thuỷ lợi lớn thứ 2 trên địa bàn tỉnh Điện Biên (sau hồ Pa Khoang).

Sau khi nhận bàn giao mặt bằng từ phía chính quyền địa phương, Công ty Cổ phần Xây dựng thuỷ lợi 1 đã bắt tay vào việc. Đơn vị đào đất, chuẩn bị xây dựng cống dẫn nước từ hồ về kênh chính; đồng thời thương lượng với dân, cho bà con ứng trước một phần kinh phí giải phóng mặt bằng ruộng, nương tại khu vực xây dựng đập chính. Tuy việc bàn giao mặt bằng chậm hơn dự kiến, nhưng theo ông Nguyễn Viết Đoàn, kỹ sư trưởng, Công ty Cổ phần Xây dựng thuỷ lợi 1 thì: Đơn vị sẽ nỗ lực hoàn thành gói thầu số 10 (gồm đập đất, tràn xả lũ, cống lấy nước và thiết bị quan trắc), đây là những phần việc khó khăn, quan trọng nhất của dự án trong vòng 29 tháng. Là doanh nghiệp có kinh nghiệm thi công nhiều công trình thuỷ lợi lớn, nhỏ trên phạm vi toàn quốc, cũng như khu vực Tây Bắc, ông Đoàn hiểu rất rõ đặc thù khí hậu từng vùng. Với Điện Biên, khí hậu 2 mùa rõ rệt, mùa khô và mùa mưa. Để không ảnh hưởng đến tiến độ xây dựng, kể cả trong những tháng mùa mưa, thời gian tới, Công ty tính toán, tập kết khối lượng lớn nguyên vật liệu, nhằm đáp ứng nhu cầu thi công công trình. Ông Đoàn cho biết thêm: So với nhiều dự án thuỷ lợi ở các tỉnh miền xuôi thì việc thi công hồ chứa nước Nậm Ngam thuận lợi hơn, vì tầng địa chất quanh chân đập không có sình lầy, lòng suối nhỏ. Hiện tại, Công ty có 10 đầu phương tiện cơ giới đang thi công. Sau lễ khởi công và nhận đủ mặt bằng, đơn vị sẽ huy động thêm nhiều thiết bị nữa để đẩy nhanh tiến độ xây dựng, bàn giao đúng hợp đồng.

Do yếu tố đặc thù, Bộ Nông nghiệp - PTNT chia dự án xây dựng hồ thuỷ lợi Nậm Ngam cho 2 Ban Quản lý đảm nhiệm. Ban Quản lý Đầu tư và Xây dựng thuỷ lợi 1đảm nhiệm 8 gói thầu, tổng kinh phí trên 143 tỷ đồng; Ban Quản lý Dự án Sở Nông nghiệp - PTNT đảm nhiệm giải phóng mặt bằng, xây dựng kênh N1 và một số hạng mục khác, tổng kinh phí gần 188,5 tỷ đồng. Toàn bộ nguồn vốn đầu tư bằng Trái phiếu Chính phủ, vì vậy các nhà thầu yên tâm, không lo thiếu vốn.

Mát đồng ruộng, mát lòng dân

Pú Nhi là xã vùng cao, đời sống đại bộ phận người dân còn nghèo. Nguyên nhân, không phải vì bà con lười lao động, mà do điều kiện tự nhiên không thuận lợi. Kinh tế phụ thuộc sản xuất nông nghiệp, trong khi diện tích lúa nước ít, bà con chủ yếu gieo lúa nương, trồng ngô, sắn, hiệu quả kinh tế thấp. Trước thực trạng trên, UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp - PTNT phối hợp với các đơn vị liên quan khảo sát, lập dự án xây dựng hồ chứa nước Nậm Ngam.

Thời gian đầu triển khai khảo sát, khoan thăm dò địa chất, một số hộ dân bản Nậm Ngam và Phiêng Ngam phản đối. Bà con cho rằng, xây dựng hồ thuỷ lợi sẽ làm ngập nhiều diện tích ruộng đang canh tác ổn định, mất tư liệu sản xuất. Bên cạnh đó, khi hồ thuỷ lợi tích nước sẽ làm ngập nhà ở của 38 gia đình bản Nậm Ngam, kể cả trụ sở UBND xã, Trạm Y tế xã... Để an cư và an dân, UBND tỉnh chỉ đạo Sở Nông nghiệp - PTNT phối hợp với các đơn vị liên quan đo đạc, tính toán diện tích ruộng, nương sản xuất, đất ở, nhà ở, tài sản trên đất... của những hộ bị ngập thật cụ thể, chi tiết, tránh người dân bị thiệt. UBND xã Pú Nhi nhiều lần họp dân bản, tuyên truyền chủ trương của Đảng, Nhà nước, lợi ích thiết thực của hồ thuỷ lợi Nậm Ngam mang lại, dần dần bà con hiểu và chấp nhận di chuyển nhà, bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công. Đến thời điểm nay, cơ bản bà con đã đồng tình phương án tổng thể đền bù, giải phóng mặt bằng, còn về chi tiết đang gặp một số khúc mắc, Ban Quản lý dự án Sở Nông nghiệp - PTNT có trách nhiệm tiếp tục tìm cách tháo gỡ. Tiếp xúc với một số chủ hộ dân có ruộng, nương, vườn bị thu hồi, họ có chung mong muốn, Nhà nước kịp thời bố trí đất ở, đất sản xuất để bà con sớm ổn định cuộc sống.

Theo thiết kế, công trình hồ thuỷ lợi Nậm Ngam đáp ứng năng lực tưới cho 1.200ha ruộng trồng lúa, trồng màu, trong đó xã Pú Nhi khoảng 100ha, còn lại là xã Noong U và một phần của xã Na Sang (huyện Điện Biên). Ông Lò Văn Đoàn, Bí thư Đảng ủy xã Pú Nhi, phân tích: Trước đây, 2 bản Nậm Ngam và Phiêng Ngam có khoảng 30ha lúa ruộng, sản xuất 1 vụ mùa (vụ chiêm xuân thường thiếu nước tưới). Ruộng ít, nước tưới phụ thuộc vào công trình thuỷ lợi nhỏ, năm nắng hạn kéo dài thường thiếu nước, lúa phát triển kém, năng suất bấp bênh. Nay Nhà nước đầu tư xây công trình thuỷ lợi Nậm Ngam, khi hoàn thành, diện tích ruộng nước sẽ tăng gấp nhiều lần, là điều kiện thuận lợi để khai hoang, tăng vụ, góp phần nâng cao năng suất, sản lượng lúa.

Ngoài chức năng của một công trình thuỷ lợi, địa điểm lý tưởng để nuôi trồng thuỷ sản, hồ chứa nước Nậm Ngam còn là điểm du lịch sinh thái hấp dẫn, vì nằm trên tuyến du lịch Pú Nhi - Pa Khoang, cảnh quan đẹp, thiên nhiên thơ mộng. Căn cứ Nghị quyết của Đảng bộ tỉnh, chiến lược phát triển KT - XH của UBND tỉnh, xã Pú Nhi sẽ chú trọng phát triển du lịch sinh thái, di lịch văn hóa, tạo thêm nhiều việc làm, tăng thu ngân sách cho địa phương.
 

Theo www.baodienbienphu.com.vn