Theo đó, trong 4 năm (2007 - 2010), tỉnh Điện Biên phải thực hiện định canh định cư tập trung cho hàng trăm hộ dân tại một số bản thuộc 6 huyện: Tuần Giáo, Mường Ảng, Mường Chà, thị xã Mường Lay, Mường Nhé và Điện Biên Đông. Đến trung tuần tháng 4/2010, nghĩa là đã hơn 3 năm trôi qua kể từ khi Quyết định 33/CP có hiệu lực, tỉnh ta vẫn chưa định canh định cư xong được một bản nào.

Hiểm hoạ khôn lường

Trung tuần tháng 3, đoàn công tác do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Giàng Thị Hoa làm trưởng đoàn đã đến thăm, làm việc tại huyện Mường Ảng, kiểm tra tình hình thực hiện việc định canh định cư theo Quyết định 33/CP của Chính phủ. Trong rất nhiều khó khăn, bất cập của công tác định canh định cư cần được các sở, ngành họp bàn tìm cách tháo gỡ, thì điều làm đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh băn khoăn, lo lắng nhất là còn 31 hộ dân bản Pí (xã Xuân Lao) chưa di chuyển nơi ở khỏi điểm trượt từ phía ta luy dương của sườn núi có độ dốc khá lớn. Tận mắt chứng kiến quả núi nứt toác thành rãnh, lún sụp xuống sâu, trong khi phía dưới chân núi có nhiều hộ dân đang sinh sống mới thấy hiểm hoạ khôn lường. Đặc thù tiểu vùng khí hậu Tây Bắc mưa nhiều, nhất là từ tháng 5 đến tháng 8; bên cạnh đó, kết cấu ngọn núi bản Pí thiếu vững chắc, đất đỏ ba gian, xuất hiện nhiều vết nứt, sợ rằng khi mùa mưa dầm dề nước, cả mái núi đổ ập xuống thì... Trên địa bàn tỉnh ta những năm gần đây chưa xảy ra hiện tượng sạt núi làm chết người, nhưng tại các tỉnh Lào Cai, Yên Bái, Nghệ an… thì đã có.

Trao đổi với một số hộ dân đang sinh sống tại bản Pí, họ cho rằng, phải chuyển nhà đến định cư nơi ở mới sẽ làm đảo lộn cuộc sống, nhưng vì tính an toàn của các thành viên trong gia đình và tài sản thì bà con đồng ý di chuyển. Tuy nhiên, do điều kiện kinh tế khó khăn, một lần chuyển nhà tốn kém tiền của, vì vậy bà con mong Nhà nước sớm kiến thiết cơ sở hạ tầng: san ủi mặt bằng, mở đường giao thông, công trình thuỷ lợi, nước sinh hoạt… trước khi bà con đến định cư.

Sau thời gian thị sát thực tế và tiếp thu kiến nghị của bà con dân bản, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Giàng Thị Hoa giao nhiệm vụ cho các sở, ngành liên quan và UBND huyện Mường Ảng tập trung tháo gỡ khó khăn, bất cập, chậm nhất trước mùa mưa 2010 phải di chuyển hết toàn bộ số dân bản Pí ra khỏi vị trí nguy hiểm. Trong điều kiện kinh phí Trung ương cấp theo Quyết định 33/CP hạn chế, chưa đáp ứng nhu cầu, UBND tỉnh nghiên cứu, cân đối, bổ sung ngân sách địa phương để huyện Mường Ảng kịp thời kiến thiết cơ sở hạ tầng, chuyển dân đến nơi ở mới, sớm ổn định cuộc sống.

Khó chồng lên khó

Chủ trương định canh định cư theo Quyết định 33/CP hợp lòng dân, thuận ý Đảng, tuy nhiên áp dụng vào địa bàn tỉnh ta nảy sinh một số bất cập, cần tập trung tháo gỡ. Trước hết, muốn định canh định tư theo mô hình tập trung hay xen ghép đều cần có kinh phí. Mặc dù Chính phủ đã phân bổ tiền từng năm cho tỉnh, nhưng do những điểm quy hoạch định canh định cư mạng lưới giao thông phức tạp, nguồn nước phục vụ sản xuất, sinh hoạt khó khăn; một mặt để người dân đến định cư có cuộc sống tốt hơn nơi ở cũ, cùng lúc huyện phải xây dựng đường điện, trường học và nhiều hạng mục công trình thiết yếu khác nên đòi hỏi nguồn vốn lớn hơn nhiều lần so với Trung ương cấp.

Tại điểm định canh định cư bản Sư Lư 4, xã Keo Lôm, huyện Điện Biên Đông, dự kiến bố trí đất ở cho 9 hộ đồng bào Mông bản Chóp Ly (cùng xã) về ở. Thời gian qua, huyện Điện Biên Đông tập trung chỉ đạo các phòng, ban liên quan, yêu cầu doanh nghiệp san ủi mặt bằng, sớm bố trí đất ở cho dân. Thế nhưng, điều bất cập ở điểm định canh định cư này là diện tích đất cấp cho các gia đình dựng nhà quá ít (chỉ 300m2/hộ). Là hộ nông nghiệp, ngoài đất làm nhà, bà con cần có đất vườn, đất nương liền kề rộng rãi để phát triển chăn nuôi, trông rau… cải thiện cuộc sống. Khách quan nhìn nhận, khu vực định canh định cư bản Sư Lư 4 thuận lợi về giao thông, nhưng khó khăn về đất ruộng, nương, nguồn nước phục vụ sản xuất, sinh hoạt. Lãnh đạo huyện biết vậy, nhưng khó tìm được trí nào thuận lợi hơn nơi đây để định canh định cư cho dân.

Trong thời gian “mục sở thị” điểm định canh định cư bản Sư Lư 4, chúng tối thấy cung trượt ta ly giữa những lô đất dự định cấp cho dân phía trên và phía dưới quá cao. Đất vừa mới san ủi, không lù lèn, thiếu độ kết dính chặt chẽ. Nếu không thực hiện kè chống sạt lở, vào mừa mưa rất dễ xảy ra sụt sạt, thiệt hại về kinh tế là khó tránh khỏi. Để xây kè kiên cố, nếu Nhà nước không cấp kinh phí, một mình người dân rất khó thực hiện. Được biết, năm 2009, UBND tỉnh cấp 2,5 tỷ đồng để huyện Điện Biên Đông kiến thiết cơ sở hạ tầng bản Sư Lư 4, còn năm 2010 chưa ghi vốn. Theo lãnh đạo huyện Điện Biên Đông thì số tiền trên chưa đủ san mặt bằng làm nhà, ủi ruộng nương, kéo đường điện về bản, nói gì đến việc chuyển dân và thực hiện các chính sách an sinh, ổn định kinh tế.

Bên cạnh bản Sư Lư 4, huyện Điện Biên Đông còn định canh định cư cho gần 40 hộ dân bản Xá Tự, xã Phình Giàng. Đầu năm 2010, UBND tỉnh cấp cho huyện 2 tỷ đồng để kiến thiết cơ sở hạ tầng bản Xá Tự. Ngày đầu tháng 4, chúng tôi găp ông Giàng Trùng Lầu, Chủ tịch UBND xã Phình Giàng để tìm hiểu thông tin thì được biết là chưa triển khai dự án định canh định cư bản Xá Tự. Theo ông Lầu: Việc thực hiện dự án định canh định cư tại xã sẽ gặp khó khăn, do sau khi Chính phủ ban hành Quyết định 167/CP về xóa nhà tạm, những hộ nghèo đăng ký định canh định cư trước đây đã được cấp tấm lợp làm nhà. Nay cuộc sống “an cư” vì vậy bà con không muốn di chuyển.

Đưa vấn đề này trao đổi với bà Giàng Thị Hoa, được biết: Lẽ ra, chính quyền xã Phình Giàng, huyện Điện Biên Đông vẫn cấp tấm lợp, cho phép những hộ nghèo trong diện đăng ký định canh định cư khai thác gỗ làm nhà theo quy định, nhưng phải đến dựng nhà tại điểm định canh định cư bản Xá Tự. Còn với cách làm như thời gian qua, bà con đã có nhà gỗ, lợp ngói prôximăng, láng nền cẩn thận tại nơi ở cũ thì họ không muốn di chuyển là phải. Lỗi này thuộc về cấp uỷ, chính quyền các cấp huyện Điện Biên Đông. Nếu huyện khảo sát, lập dự án, phê duyệt quy hoạch điểm định canh định cư sớm thì không xảy ra sự việc nói trên.
 

Theo www.baodienbienphu.com.vn