Còn nhiều bất cập

Việc đi lại bằng xe khách bây giờ hết sức thuận lợi, kể cả ở một huyện xa như Mường Nhé, Tủa Chùa, Điện Biên Đông… hay những tỉnh lân cận như Sơn La, Hòa Bình, Hà Nội… đều có xe hoạt động thường xuyên. Ngày trước những tuyến chính như Điện Biên – Hà Nội, Điện Biên – Thái Bình… mỗi ngày chỉ có từ 3-4 chuyến, nay có gần 20 chuyến xe xuôi, ngược, hoạt động từ 5 giờ sáng đến 20 giờ.

Theo thống kê sơ bộ, hiện nay, trên địa bàn tỉnh có trên 20 đơn vị kinh doanh vận tải hành khách, tham gia khai thác 9 tuyến nội tỉnh, 15 tuyến liên tỉnh với trên 80 đầu xe hoạt động (xe giường nằm chất lượng cao chiếm trên 80%). Thực tế cho thấy, thời gian qua, nhiều đơn vị kinh doanh đã đầu tư ồ ạt vào lĩnh vực này, không tính toán hết nhu cầu đi lại của người dân, gây nên tình trạng thừa xe thiếu khách, có tuyến vận tải cố định chỉ lèo tèo vài khách nhưng vẫn phải chạy. Để bù chi phí, tránh thua lỗ, không ít xe phải “nhồi nhét” khách vào những dịp đông khách, hay chạy ẩu “vợt” khách trên đường, gây lộn xộn, mất trật tự ATGT. Hình ảnh thường thấy ở khu vực bến xe là tình trạng phụ xe “chèo kéo” khách, hàng loạt xe khách từ chất lượng cao đến chất lượng thường đều cố nán lại khu vực cửa bến để kiếm thêm khách. Hành khách - những người thụ hưởng dịch vụ cũng góp phần vào làm giảm chất lượng dịch vụ bằng những hành vi tùy tiện, đó là việc đón, xuống xe ở dọc đường. Nhiều hành khách đều chọn ven đường xe khách đi qua để làm điểm đón, dù nhà ở cách bến xe vài chục đến vài trăm mét song cũng không vào bến, đến giờ chờ xe đi qua đón. Hơn nữa, do hình thành thói quen đi xe không mua vé, nên lên xe hành khách còn bị nhà xe xếp đứng, xếp ngồi tùy tiện; một khi xảy ra sự cố tai nạn thì rất khó xử lý. Sự tùy tiện của hành khách vô hình trung tạo nên nhiều hình ảnh không đẹp của xe khách.

Không những thế, nhiều xe còn tranh thủ “chặt chém” khách, tự ý tăng giá vé trong dịp lễ, tết đông khách để bù lỗ cho những ngày vắng. Nghịch lý hơn, khách càng đông thì giá cước lại càng cao kiểu “không đi thì thôi”. Cách làm nghiệp dư theo kiểu “giật gấu, vá vai” vẫn đang được các chủ xe áp dụng để tồn tại. Bên cạnh đó, việc quản lý đội ngũ lái xe được phó thác hoàn toàn cho doanh nghiệp, doanh nghiệp lại phó thác cho chủ xe dẫn đến tình trạng đội ngũ lái xe hiện nay vừa thiếu về số lượng vừa yếu về chất lượng, thậm chí có nhà xe chỉ thuê lái xe mang tính thời vụ, thuê theo chuyến, điều này đã vô tình tạo nên “chợ lao động lái xe”.

Đâu là giải pháp?

Ông Trịnh Đắc Viên, Phó phòng Quản lý Vận tải – Phương tiện và người lái, Sở Giao thông Vận tải cho biết: Từ thực tế trên, để đưa hoạt động vận tải khách bằng ôtô đi vào nề nếp và phát triển ổn định, nâng cao năng lực quản lý tại các doanh nghiệp, Sở đã chủ động phối hợp với Bến xe khách tỉnh tăng cường kiểm tra giấy tờ phương tiện, người lái, đăng ký xe, giấy phép lái xe, kiểm định an toàn kỹ thuật; bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới, lắp đặt thiết bị giám sát hành trình GPS đối với các xe chạy trên 300km, lắp bình cứu hỏa, niêm yết giá cước, giá dịch vụ... Nếu nhà xe không thực hiện đúng, phương tiện sẽ không được cấp phù hiệu, không được cấp phép hoạt động. Kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp lái, phụ xe và các đơn vị vận tải vi phạm các quy định về kinh doanh vận tải hành khách tuyến cố định như co kéo, tranh giành khách gây mất trật tự công cộng, tự ý nâng giá vé để bắt chẹt hành khách... Tuy nhiên, việc xử lý vi phạm dù tích cực cũng chỉ là xử lý bề nổi, vấn đề gốc rễ là phải có giải pháp hiệu quả hơn trong quản lý phương tiện và đội ngũ lái, phụ xe.

Hơn nữa, đa phần các doanh nghiệp vận tải trên địa bàn tỉnh chủ yếu là hoạt động nhỏ lẻ nên đang đứng trước những bất cập như: tổ chức bộ máy quản lý yếu; có doanh nghiệp chỉ có một người vừa lãnh đạo lại vừa trực tiếp quản lý điều hành hoạt động; một số doanh nghiệp chưa có phương án kinh doanh hoặc có nhưng lại không phù hợp với quy mô và năng lực của doanh nghiệp. Hơn nữa, xe của doanh nghiệp vận tải đều do chủ xe đóng góp vốn, doanh nghiệp chỉ quản lý về hồ sơ cấp phép, đăng ký, thay đổi luồng tuyến, đổi sổ nhật trình và thu phí hàng tháng trên đầu xe, còn thực chất không quản lý hoạt động kinh doanh, lỗ hay lãi đều do nhà xe tự quản lý nên công tác quản lý càng gặp nhiều khó khăn hơn.

Để thay đổi, nâng cao chất lượng trong việc quản lý kinh doanh vận tải hành khách là quá trình không thể một sớm, một chiều, song cũng không thể chậm trễ. Trước mắt, để hạn chế được tối ta tình trạng bất cập trên, phần nhiều vẫn phải bắt đầu thay đổi từ ý thức của hành khách, bản thân các doanh nghiệp vận tải và chủ phương tiện.

Theo baodienbienphu.info.vn