Chánh án TAND Tối cao Trương Hòa Bình: Không loại trừ việc áp dụng "án treo" có tiêu cực

- Thưa ông, tỉ lệ 37% số bị cáo phạm tội về tham nhũng được hưởng "án treo" đã khiến dư luận và nhiều  ĐB Quốc hội hoài nghi về tính khách quan, nghiêm minh trong xử án tham nhũng, mà ngay cả Uỷ ban Kiểm tra Trung ưởng Đảng mới đây cũng yêu cầu Ban cán sự Đảng TAND Tối cao kiểm điểm làm rõ  vấn đề này?

- Tất cả các vấn đề này tôi đã giải trình trước QH. Việc quyết định áp dụng cho hưởng "án treo" là dựa trên cả quá trình, hệ thống từ điều tra đến truy tố, xét xử. Thứ nhất, toà án không thể xử vượt quá phạm vi truy tố của VKS. Thứ hai là nếu toà quyết định cho hưởng "án treo" sai thì đầu tiên là VKS phải kháng nghị. Thứ ba là phải qua trình tự kháng nghị, nếu phát hiện sai thì xử phúc thẩm huỷ bản án để xét lại cho đúng. Tố tụng là một quá trình, bảo đúng hay sai thì khó mà nói ngay được. Chỉ khi nào có bản án, kết luận của toà án là sai thì mới khẳng định là sai, chứ chưa có kết luận là sai mà bảo sai sao nghe được.

Về 37% số bị cáo phạm tội về tham nhũng được toà cho hưởng "án treo" thì có thể nói là do họ có được những điều kiện đầy đủ để được hưởng "án treo". Vấn đề là trường hợp nào "án treo" áp dụng sai không hoặc có trường hợp nào tiêu cực không? Tôi cũng không loại trừ là có tiêu cực. Nhưng việc này phải kiểm tra, phát hiện mới kết luận được, chứ bây giờ khẳng định ai, vụ án nào hay là trường hợp nào, không có căn cứ mà kết luận tiêu cực thì không nên.

- Trên cơ sở yêu cầu của Uỷ ban Kiểm tra Trung ương và Uỷ ban Thường vụ QH, lộ trình việc kiểm tra, rà soát lại ""án treo"" sẽ được thực hiện như thế nào, thưa ông?

- Chánh án đã rút kinh nghiệm trong hội nghị công tác năm, đã chỉ đạo yêu cầu các toà án tự kiểm tra, các thẩm phán tự kiểm tra, tự báo cáo nếu mà có xử "án treo" thì tự mình kiểm tra xem việc áp dụng ấy có đúng không. Sau đó, tôi chỉ đạo 6 đoàn kiểm tra trực tiếp tại các toà phúc thẩm khu vực tại Đà Nẵng, TPHCM, Hà Nội và 3 toà án cấp tỉnh.

Trên cơ sở có kiểm tra 6 toà ấy, cùng với kết quả tự kiểm tra thì tổng hợp báo cáo trước QH. Được sự góp ý của ĐBQH, của cơ quan thẩm tra... Chánh án về sẽ tiếp tục rút kinh nghiệm và tiếp tục kiểm tra xử lý tiếp những trường hợp có vi phạm. Còn những trường hợp áp dụng đúng pháp luật thì phải ủng hộ. Không thể để một người có đủ mọi tình tiết, mức độ cho hưởng "án treo" mà lại không cho hưởng, vì đây là một chế định được pháp luật quy định.

Bộ trưởng Bộ Công an Lê Hồng Anh: "Tội tham nhũng xử lý bị chậm có nguyên nhân là đối tượng bị điều tra là người có chức vụ, có trình độ đối phó với cơ quan điều tra"

Giải trình ý kiến của ĐBQH về việc báo cáo phòng, chống tội phạm trước QH không nêu công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, Bộ trưởng Bộ Công an Lê Hồng Anh cho rằng, sở dĩ không báo cáo vì Chính phủ đã có báo cáo số 100/2009 với QH, trong đó nêu đầy đủ kết quả công tác cũng như yếu kém của công tác phòng, chống tham nhũng rồi.

Việc để xảy ra nạn "đầu gấu", "đại bàng" và yếu kém trong công tác tạm giam, tạm giữ. Bộ trưởng Lê Hồng Anh cho rằng Chính phủ và  Bộ Công an đã có những biện pháp chấn chỉnh, nhưng trong thời gian qua đúng là vẫn còn xảy ra một số vụ như làm chết người trong các trại giam như ý kiến các ĐB đã phát biểu, đây là điều đáng tiếc và Bộ CA xin rút kinh nghiệm. Nguyên nhân của việc này có phần là do  một số cán bộ quản lý còn yếu kém về nghiệp vụ và thiếu tinh thần trách nhiệm.

Về đấu tranh chống tham nhũng, Bộ trưởng Lê Hồng Anh thừa nhận còn hạn chế so với thực tế. Vì tội này việc điều tra, thu thập chứng cứ rất khó khăn vì nó liên quan đến các cơ quan nhà nước, liên quan đến người có chức vụ, họ lại có trình độ đối phó với cơ quan điều tra. Khó nữa là việc phân cấp quản lý, nên nhiều vụ phải xin ý kiến cấp có thẩm quyền trước khi xử lý.

Việc khởi tố điều tra tội tham nhũng thường bị kéo dài cũng có nguyên nhân là do việc giám định, trưng cầu phức tạp, liên quan đến cả nước ngoài và không có quy định bao nhiêu ngày phải trả lời kết quả giám định, nên thời gian điều tra bị kéo dài ra vì phải chờ kết quả. Ngoài những nguyên nhân khách quan ra thì còn có nguyên nhân chủ quan là do có một số cán bộ điều tra có tiêu cực, thiếu tinh thần trách nhiệm. lam Sơn

Bộ trưởng Bộ Công an Lê Hồng Anh.
 

Viện trưởng Viện KSNDTC Trần Quốc Vượng: "VKSND đã kháng nghị tới 50-55% số vụ án tham nhũng cho hưởng án treo"

Theo Viện trưởng Viện KSNDTC Trần Quốc Vượng thì việc cho hưởng "án treo" là chính sách nhân đạo của Nhà nước đối với người phạm tội. Tuy nhiên, quan trọng là việc cho hưởng này có đúng không.

Ông Vượng phát biểu: "Các ĐB băn khoăn ở điểm "án treo" áp dụng với án tham nhũng nhiều quá - trên 30% số án tham nhũng, nên băn khoăn này là chính đáng. Toà đang khắc phục những điểm này. Về phía VKS cũng phát hiện những trường hợp tòa cho hưởng "án treo" không đúng và đã có kháng nghị bản án theo hướng tăng nặng hình phạt, tỉ lệ kháng nghị 50-55% số vụ án và nhiều vụ đã được tòa chấp nhận chuyển sang mức án phạt tù.

Ông Vượng cũng tin rằng, việc kiểm sát này vẫn chưa hết mà cần phải làm chặt hơn nữa. Về việc tỉ lệ bị can, bị cáo đình chỉ điều tra tăng đột biến, theo ông Vượng có nguyên nhân là do năm qua chúng ta áp dụng BLHS mới, trong đó quy định mức tiền gây thiệt hại tối thiểu mới bị truy tố là 2 triệu đồng, thay vì 500 ngàn đồng như cũ nên có số  lượng lớn vụ án đã khởi tố theo luật cũ, nên khi áp dụng luật mới phải đình chỉ ngay.

Viện trưởng Viện KSNDTC Trần Quốc Vượng

Theo LĐ