Tuy nhiên, công tác đảm bảo ATLĐ dường như vẫn bị nhiều đơn vị sử dụng lao động, đặc biệt là các nhà thầu tư nhân và cả chính người lao động… phớt lờ.

Tại khu đô thị mới Noong Bua (TP Điện Biên Phủ) – nơi nhiều người dân tái định cư xây nhà mới và nhiều công trình công cộng cũng đang được xây dựng song không khó để nhận thấy việc trang bị và sử dụng các thiết bị bảo hộ lao động cho công nhân xây dựng, thi công thường rất sơ sài hoặc không có. Ở những công trình xây dựng nhà ở tư nhân, hầu hết thợ nề, thợ phụ… đều không mặc quần áo bảo hộ, mũ bảo hiểm hay đeo dây đai an toàn. Xây nhà, trát vữa trên tầm cao 4 – 5m nhưng thợ xây không hề đeo dây đai an toàn mà chỉ đứng trên giàn giáo chòng chành, thô sơ. Ngay với thợ cắt sắt, thợ hàn… cũng ít trang bị mặt nạ trong quá trình làm việc. Khi được hỏi về việc sử dụng các thiết bị bảo hộ, nhiều lao động chỉ cười trừ. Hoàng, một thợ phụ cho công trình xây dựng nhà ở tại phường Noong Bua cho biết: “Ở đây chúng em làm theo tốp, có cả thợ xây, thợ nề, lăn sơn… chủ yếu là bỏ công sức làm để tính ngày công, chứ mấy ai trang bị quần áo, thiết bị bảo hộ. Mà mang thêm những thứ đó vướng víu khi làm việc lắm!”. Cũng chính vì sự chủ quan, không coi trọng thiết bị bảo hộ lao động, không ít người lao động đã “chết oan” bởi những tai nạn đáng tiếc. Vụ tai nạn lao động tại phường Thanh Bình khiến một chủ thầu xây dựng thiệt mạng cũng do sự chủ quan của bản thân người lao động khi xây nhà quá sát với đường dây điện khiến điện giật.

Khi làm việc hay đi vào các công trường xây dựng, ngoài những thiết bị bảo hộ chuyên biệt với từng bộ phận thì ai cũng cần phải đội mũ bảo hiểm lao động (loại mũ nhựa cứng) nhưng vẫn còn không ít công nhân, người lao động không chấp hành. Còn nhớ, trong thời gian thi công Nhà máy Xi măng Điện Biên, mỗi lần chúng tôi xuống tác nghiệp, muốn vào “mục sở thị” việc thi công ở công trường, ngoài việc bố trí người dẫn đi, thông báo tới các bộ phận thi công, đơn vị luôn “phát” thêm chiếc mũ bảo hiểm lao động. Đây được coi là những quy định bắt buộc khi vào công trường xây dựng để tránh những rủi ro có thể xảy ra. Song quy định tối thiểu này ít được các nhà thầu, đơn vị sử dụng lao động chú ý nhắc nhở và giám sát thực hiện.

Không ít công nhân cũng nắm và hiểu được quy định, tác dụng của việc sử dụng thiết bị bảo hộ lao động nhưng với tâm lý chủ quan, lấy lý do tai nạn lao động là bởi “rủi ro” để không sử dụng thiết bị bảo hộ. Hoàng Văn Linh, một thợ xây khá lành nghề đang làm việc cho Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại số 6, đã có thâm niên gần chục năm xây dựng các công trình cho biết: “Khi đi làm cho công ty, mình cũng được trang bị áo, mũ bảo hộ nhưng việc sử dụng hay không thì còn tùy… thời tiết. Những hôm trời nắng nóng mà xây trên nhà cao mình thường đội mũ vải cho mát chứ mũ bảo hộ nóng lắm!”. Đó là với thợ xây còn thợ phụ hồ, trộn vữa thì việc không đeo găng tay, không có khẩu trang là “chuyện hàng ngày vẫn vậy”, chẳng có gì phải bận tâm. Để đối phó với bụi bặm cùng lắm họ đeo chiếc khẩu trang. Với không ít người lao động làm việc theo kiểu thời vụ thì chuyện “có việc làm” đã là may mắn rồi không cần quan tâm đến việc có được trang bị thiết bị bảo hộ lao động hay không.

Trên địa bàn tỉnh, hàng trăm công trình lớn nhỏ được thi công, xây dựng. Ngoài những công trình lớn do các công ty đảm nhiệm thì rất nhiều công trình nhỏ và vừa, đặc biệt là việc xây dựng nhà ở tư nhân thường do các nhà thầu tư nhân, nhóm thợ nhận đảm nhiệm. Việc chấp hành quy định về đảm bảo an toàn lao động ở các công trình này thường rất lỏng lẻo. Để giảm chi phí trong quá trình thi công, nhiều nhà thầu thường cắt bỏ việc trang bị các thiết bị bảo hộ lao động. Chính vì vậy, khi được hỏi về việc thực hiện các quy định cũng như trang bị thiết bị bảo hộ cho người lao động, các nhà thầu thường lảng tránh, không trả lời hoặc đổ thừa cho việc “đã thỏa thuận với người lao động”.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, thì việc người lao động gặp “tai nạn nghề nghiệp” như: bị gạch rơi trúng người, ngã giàn giáo hay bầm dập, xây xát chân tay trong quá trình lao động khá thường xuyên. Có điều, nhiều lao động lại cho rằng đây là rủi ro, không may chứ không hề nghĩ đến việc do thiếu các thiết bị bảo hộ lao động. Không ít vụ tai nạn lao động khiến người lao động thiệt mạng nhưng không được báo cáo lên cơ quan chức năng mà thường do chủ sử dụng lao động “thỏa thuận bồi thường” với thân nhân người lao động. Chính vì vậy, việc kiểm soát tình hình tai nạn lao động của cơ quan chức năng rất khó sát thực. Theo ông Bạch Tùng Dương, Chánh thanh tra Sở LĐ-TB&XH, thì hàng năm, thanh tra Sở LĐ-TB&XH đều có văn bản yêu cầu các đơn vị, chủ sử dụng lao động báo cáo về tình hình tai nạn lao động; đồng thời có kiểm tra ngẫu nhiên một số đơn vị nhưng việc chấp hành các quy định về ATLĐ vẫn rất khó kiểm soát.

Qua những đợt kiểm tra đột xuất hoặc định kỳ ở một số đơn vị, thông thường các doanh nghiệp quốc doanh thực hiện quy định về ATLĐ tốt hơn các doanh nghiệp tư nhân. Tuy nhiên, ngoài trang bị thiết bị bảo hộ lao động thì việc huấn luyện an toàn vệ sinh lao động, cấp thẻ ATLĐ hay kiểm tra sức khỏe định kỳ cho người lao động, lập kế hoạch bảo hộ lao động… còn ít được các đơn vị chú ý. Trong khi đó, lực lượng thanh tra mỏng, việc kiểm soát, giám sát thực hiện các quy định về ATLĐ phần lớn vẫn phó mặc cho các đơn vị, chủ sử dụng lao động và nắm qua báo cáo. Vì vậy, để đảm bảo ATLĐ, không chỉ cần ý thức của chủ sử dụng lao động mà ý thức của cả người lao động trong việc đảm bảo tính mạng cho chính mình.

Theo www.baodienbienphu.info.vn