Có thể khẳng định, Điện Biên là tỉnh có tiềm năng lớn về khoáng sản và thuỷ điện. Bằng nhiều động thái cụ thể, thiết thực, kịp thời, Điện Biên đã và đang nỗ lực đánh thức những tiềm năng phục vụ phát triển KT - XH.

“Biến sức nước thành tiền”

Là tỉnh miền núi, có nhiều sông, suối (toàn tỉnh có hơn chục hồ lớn và 1.000 sông, suối lớn, nhỏ) phân bố tương đối đồng đều, nguồn nước mặt phong phú, Điện Biên có lợi thế phát triển thuỷ điện. Trong đó, đáng chú ý là 3 hệ thống sông chính: sông Đà, sông Mã và sông Mê Kông. Sông Đà ở phía Bắc tỉnh, bắt nguồn từ Vân Nam (Trung Quốc) qua Mường Tè (tỉnh Lai Châu) - T.X Mường Lay, chảy về Sơn La. Trên địa bàn tỉnh Điện Biên, sông Đà có các phụ lưu chính là Nậm Mạ, Nậm Bum, Nậm Na, Nậm Pô, Nậm Mức... với tổng diện tích lưu vực khoảng 5.300km2. Hệ thống sông Mã có các phụ lưu chính là sông Nậm Khon thuộc huyện Tuần Giáo và sông Nậm Mạ thuộc huyện Điện Biên với diện tích lưu vực 2.550km2. Đây là hệ thống sông lớn thứ 2 của tỉnh. Hệ thống sông Mê Kông có diện tích lưu vực là 1.650km2 với nhánh sông chính là sông Nậm Rốm, Nậm Núa.

Đặc điểm chung của các sông suối Điện Biên là có độ dốc lớn, lắm thác nhiều ghềnh, nhất là các sông thuộc hệ thống sông Đà, sông Nậm Rốm. Lưu lượng dòng chảy chủ yếu tập trung vào mùa lũ (chiếm từ 60 - 80% tổng lượng dòng chảy trong năm), do đó việc khai thác sử dụng đòi hỏi đầu tư lớn. Phát huy lợi thế thuỷ năng “Biến sức nước thành tiền”, những năm qua, UBND tỉnh đã ban hành nhiều chính sách ưu đãi, thu hút đầu tư vào lĩnh vực thuỷ điện. Lần lượt các nhà máy thủy điện: ThácBay, công suất 2.400Mw; Nà Lơi, công suất 9.300kw, Thác Trắng, công suất 6.000Mw... Bên cạnh các nhà máy đã hoà điện lên lưới quốc gia, hiện nay, một số nhà thầu đang tập trung nhân lực, vật lực đẩy nhanh tiến độ xây dựng nhà máy thuỷ điện: Nậm Mức, Pa Khoang, Nậm Pay... Khảo sát của cơ quan chức năng, trên địa bàn tỉnh có khoảng 50 vị trí có thể xây dựng nhà máy thuỷ điện. Tuy công suất không lớn, nhưng khi các doanh nghiệp nắm bắt cơ hội, đầu tư kinh phí xây dựng nhà máy thuỷ điện, sẽ đáp ứng nguồn năng lượng phục vụ sản xuất, sinh hoạt, thúc đẩy KT - XH phát triển.

Thức dậy tiềm năng từ lòng đất

Bên cạnh thuỷ điện, Điện Biên còn là tỉnh có tiềm năng khoáng sản dồi dào. Với 83 mỏ, điểm mỏ khoáng sản và biểu hiện khoáng sản, gồm 17 loại khoáng sản rắn và một số nguồn nước nóng, nước khoáng. Trong đó, nhiên liệu than đá đã và đang được đầu tư khai thác, chế biến hiệu quả. Các loại khoáng sản kim loại (nhôm, sắt, đồng, chì, kẽm, antimon, vàng...), khoáng chất công nghiệp (barit, talc, kaolin...); vật liệu xây dựng (đá, vôi xi măng, đá vôi trắng, sét xi măng, sét gạch ngói, cát, cuội...); nước nóng, nước khoáng... được một số doanh nghiệp tư nhân, công ty cổ phần đầu tư khai thác.

Rút kinh nghiệm từ các địa phương có nền công nghiệp khai khoáng phát triển, Sở Công thương tham mưu UBND tỉnh mời gọi, lựa chọn những nhà thầu đủ tiềm lực tài chính, trang thiết bị máy móc tiên tiến, hiện đại vào khai thác, tận dụng tối đa nguồn tài nguyên, giảm thiểu chất thải, tránh ảnh hưởng tiêu cực tới môi trường sinh thái. Hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản đảm bảo hài hoà lợi ích Nhà nước, doanh nghiệp và nhân dân. Tuỳ vào từng dự án, ngoài tạo thuận lợi về mặt cơ chế, chính sách, UBND tỉnh hỗ trợ kinh phí xây dựng cơ sở hạ tầng ngoài nhà máy. Khai thác Vàng ở Phì Nhừ (Điện Biên Đông); chì, kẽm ở Mùn Chung (Tuần Giáo); nguyên liệu sản xuất xi măng ở Na Ư (huyện Điện Biên)...

Và những động thái tích cực

Ông Phạm Văn Khoa, Phó Giám đốc Sở Công nghiệp, đánh giá: Ngành Công nghiệp Điện Biên những năm qua có bước chuyển biến tích cực. Đạt được kết quả đó, UBND tỉnh chú trọng cải cách hành chính, không ngừng quảng bá tiềm năng, thế mạnh để thu hút nguồn lực đầu tư phát triển. 3 năm (2006 - 2008), giá trị sản xuất công nghiệp liên tục tăng (bình quân 16,42%/năm). Trong đó, kinh tế nhà nước tăng 16,85%/năm (giai đoạn 2000 - 2005 tăng bình quân 11,88%). Toàn tỉnh hiện có 2.369 cơ sở sản xuất công nghiệp. Trong đó, công nghiệp khai thác 90, chế biến 2.271, công nghiệp điện, nước, khí đốt 8. GDP trong công nghiệp tăng bình quân 15,87% (mức tăng chung của tỉnh theo Nghị quyết Đảng bộ khóa XI đề ra 11-12%).

Đến hết tháng 8/2008, trên địa bàn tỉnh có gần 50 tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động khoáng sản với trên 70 giấy phép. Các đơn vị kinh doanh chủ yếu tập trung vào khai thác chế biến vật liệu xây dựng phục vụ cho xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế địa phương. Các dự án đầu tư về điều tra, khảo sát, thăm dò đang được triển khai tại mỏ đồng Huổi Sáy (xã Mường Tùng, huyện Mường Chà); chì, kẽm khu vực (huyện Tuần Giáo,Tủa Chùa); vàng (Điện Biên Đông)...

Để phát huy tối đa giá trị sản xuất công nghiệp, tạo sự hợp tác phát triển hỗ trợ lẫn nhau giữa các doanh nghiệp; với chức năng quản lý Nhà nước về công nghiệp, Sở Công thương đã tổ chức hội nghị các nhà sản xuất, bàn giải pháp tiêu thụ sản phẩm, bước đầu đạt được kết quả khả quan. Thể hiện ở chỗ, Nhà máy Xi măng Điện Biên ký hợp đồng mua một phần than của Công ty TNHH Khoáng sản Điện Biên, Công ty TNHH Khoáng sản Ngọc Cương làm nhiên liệu vận hành nhà máy, với giá hợp lý, hai bên cùng có lợi. Nhiều doanh nghiệp giao thông, xây dựng dân dụng trên địa bàn tỉnh đã và sẽ đưa sản phẩm Xi măng Điện Biên vào xây dựng công trình để giảm chi phí đầu vào. Sở Công thương Điện Biên hội đàm, giới thiệu sản phẩm Xi măng Điện Biên với Sở Công thương 3 tỉnh Bắc Lào và các nhà đầu tư quan tâm. Đã có một số doanh nghiệp nước bạn nhận làm đại lý tiêu thụ Xi măng Điện Biên.

Theo BĐBP