Từ những năm học đầu tiên, năm học 1971-1972 khi thị xã vừa được thành lập, khắc phục mọi khó khăn của thời chiến, thị xã vừa mở thêm nhiều lớp học sơ tán để đảm bảo an toàn cho giáo viên và học sinh vừa phát động phong trào thi đua “Hai tốt”, xây dựng các đơn vị tiên tiến; bước đầu thí điểm đưa lao động sản xuất vào trong nhà trường với phương châm “Học đi đôi với hành”. Chất lượng dạy và học được nâng lên: Cấp I đạt tỉ lệ chuyển cấp 95%, cấp II đạt 65%.Trong những năm đầu thực hiện công cuộc đổi mới của Đảng (1986-1995) cho đến giai đoạn tiếp tục thực hiện công cuộc đổi mới, đẩy mạnh CNH - HĐH (1996-2000), giáo dục thị xã đối mặt với nhiều thách thức. Đặc biệt, trận lũ ống lịch sử năm 1990 đã cướp đi tính mạng của nhiều thầy, cô giáo và học sinh, nhiều người bị thương; cơ sở vật chất, trường học toàn thị xã bị thiệt hại nặng nề... Khó khăn là vậy, song, thầy và trò thị xã đã nỗ lực vượt qua nhiều đơn vị trường học được đánh giá là những cánh chim đầu đàn của ngành Giáo dục tỉnh nhà.

 

Đến năm 2005, thị xã Lai Châu đổi tên thành thị xã Mường Lay theo Nghị định số 25/2005/NĐ-CP đồng thời phải thực hiện nhiệm vụ di dân, tái định cư, tái thiết đô thị Mường Lay mới. Thời điểm này, hệ thống trường lớp, cơ sở vật chất tạm, mượn; học sinh, đội ngũ giáo viên liên tục biến động theo chiều hướng giảm. Đường sá giao thông đi lại khó khăn, sinh hoạt đắt đỏ. Nhưng bằng tâm huyết với nghề, với trường, các thầy giáo, cô giáo vẫn bám lớp, bám trường, vì học sinh thân yêu. Chất lượng giáo dục và đào tạo được duy trì, giữ vững và có những bước chuyển mình rõ rệt, đặc biệt là những năm học gần đây.

 

Từ năm học 2010-2011, Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã còn 10 đơn vị trường học trực thuộc từ mầm non đến THCS với 129 lớp, 2.115 học sinh, 290 cán bộ giáo viên; trong đó chưa có trường học đạt chuẩn quốc gia. Hệ thống cơ sở vật chất có đến 70% là trường học, phòng học tạm, mượn hoặc xen ghép; 100% các trường thiếu sân chơi, bãi tập, phòng học chức năng, thiếu đồ dùng, thiết bị dạy học. Công tác ứng dụng công nghệ thông tin trong toàn ngành còn hạn chế. Số cán bộ, giáo viên sử dụng thông thạo máy tính khoảng 10%; 7% biết soạn bài giáo án điện tử, 1% biết trình chiếu Powerpoint, 1% giáo viên biết soạn bài giảng điện tử E-Larning và 5% giáo viên biết khai thác mạng intrenet tìm kiếm nguồn tư liệu trong dạy học…

 

Cho đến năm học 2013 - 2014, hệ thống quy mô, trường lớp của thị xã đã được phát triển mở rộng đến tận các bản vùng cao, vùng khó khăn. Năm học này, Phòng Giáo dục – Đào tạo thị xã đã có 12 đơn vị trực thuộc từ mầm non đến THCS với 2.363 học sinh. Hàng năm, toàn thị xã huy động được 100% trẻ 5 tuổi ra lớp và vào lớp 1; 95-98% học sinh hoàn thành chương trình tiểu học vào lớp 6; tỷ lệ học sinh chuyển lớp đạt 98%; tốt nghiệp THCS duy trì đạt 100%. Kết quả phổ cập GDTH - chống mù chữ, phổ cập GDTH đúng độ tuổi và phổ cập GDTHCS được duy trì vững chắc. Năm 2012, thị xã là một trong 3 đơn vị đầu tiên của tỉnh Điện Biên hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non trẻ em 5 tuổi; cùng năm 2012, thị xã có một trường mầm non- trường đầu tiên của thị xã đạt trường chuẩn quốc gia. Đến năm học 2013-2014 có 3 trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 1. Trong năm học phấn đấu có thêm 3-4 trường đạt chuẩn quốc gia và hoàn thành phổ cập GDTH đúng độ tuổi mức độ 2. Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục được quan tâm đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ với 99,2% đạt chuẩn và trên chuẩn; 38,1% cán bộ giáo viên là đảng viên; công tác xã hội hoá giáo dục, khuyến học, khuyến tài được đẩy mạnh góp phần quan trọng cho sự phát triển của giáo dục thị xã. 100% các trường học được xây dựng hoặc sửa chữa, cải tạo, nâng cấp khang trang, hiện đại, đồng bộ cơ bản đáp ứng ngày một tốt hơn yêu cầu của đổi mới giáo dục trong thời kỳ mới. Toàn ngành đã sử dụng hồ sơ công việc qua mạng internet để gửi nhận văn bản điện tử; có 92,9% giáo viên soạn bài trên máy tính; 2.637 tiết dạy được ứng dụng CNTT. Cùng với đó, số lượng học sinh đạt học sinh giỏi, giáo viên đạt giáo viên dạy giỏi các cấp, kết quả chất lượng giáo dục hai mặt tăng đều qua các năm; kết quả tham gia các hội thi văn nghệ, thể thao là những minh chứng sinh động, thuyết phục cho sự chuyển biến về chất và lượng của giáo dục thị xã.

 

Những thành tích đạt được tạo động lực để ngành Giáo dục – Đào tạo thị xã tiếp tục nỗ lực thực hiện lời dạy của Bác Hồ kính yêu “Dù khó khăn đến đâu cũng phải thi đua dạy tốt, học tốt” để giành nhiều thành tích cao hơn nữa. Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã đang tích cực triển khai thực hiện các cuộc vận động và nhiều phong trào thi đua, như: “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” gắn với cuộc vận động “Hai không”; “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”; “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”; “Xây dựng nhà trường văn hóa, nhà giáo mẫu mực, học sinh thanh lịch”...

 

Giáo dục Mường Lay hôm nay đang vững bước đi lên bằng nội lực, tâm huyết của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục từng bước nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trên địa bàn, góp phần xây dựng thị xã ngày càng giàu mạnh.