Thường thì chỉ nghe thấy tiếng súng vọng về từ khe núi là bắc chảo nước lên bếp chờ, nhưng với A Lệnh, nhiều khi chẳng cần có tiếng nổ nào, anh vẫn lôi mãnh hổ về nộp cho vợ. A Lệnh “vô địch” về khả năng sát thú. Hổ, báo, gấu… cũng giết tới vài chục con mỗi loại. Chó sói, lợn rừng, hươu, nai, hoẵng… vài trăm con. Riêng nhím thì còn mấy cá thể nữa là tròn một ngàn. Chim, sóc, dúi, chồn, cầy, cáo… thì phải tính theo ngày tuổi A Lệnh có mặt trên đời. Cái lúc con suối, ngọn gió còn thoải mái làm nòng súng cho người Mông, A Lệnh bắt muông thú như đã nuôi chúng ở trong chuồng vậy. Chỉ cần một con dao, 30 phút sau A Lệnh đã giương hàng chục chiếc bẫy đập, bẫy lọng… và, chỉ sau một đêm có khi phải nhờ đến cả chục thanh niên trai tráng, mới mang hết được thú về. A Lệnh có râu hùm, mật gấu, sừng nai, nanh sói, da trăn… chỉ thiếu ngà voi, nước đái bò tót và sừng tê giác, vì dãy Pơ Mu cao hơn ngàn mét này không có. “Sát thủ rừng xanh” vang danh khắp Tây Bắc, thậm chí còn vượt cả biên giới, sang nước bạn Lào…

Cuộc sống “hái lượm” chỉ dừng lại khi màu tro trắng đã loang dần lên các đỉnh núi cao. Giật mình nhìn lại, cái chân lý của người Mông: “Rừng ăn chẳng bao giờ hết”, đã không đúng. Con chó sói, con nhím, con hoẵng, con nai, con hổ, con báo… cứ tưởng lúc nào thích thì vào rừng bắt về… giờ đã không còn thấy một dấu chân. Rừng cứ vỡ ra từng mảng, từng vùng… đổ bóng vào quá khứ. Lũ không gom màu về nương rẫy người Mông nữa, mà nhiều năm liền xúc những con cá, hạt thóc, củ sắn… người Mông làm được đổ về xuôi. Hàng bao nhiêu năm người Mông không biết đói là gì, bây giờ mỗi năm, lửa cháy trong bếp vài tháng. A Lệnh và người già ngồi lại bên lửa bếp chập chờn. Bát rượu ngô cũng không còn được thoải mái uống cho bõ khát. Người Mông đang đói quay đói quắt. Phải đổi mới thôi chứ? A Lệnh mang súng nộp cho chính quyền. A Lệnh cũng là người đầu tiên đưa ra cái lý, bảo vệ rừng cho con thú về lại, cho nương ngô tươi tốt lại. A Lệnh thuyết phục vợ “bỏ bản vào rừng”. Chị Vàng Thị Dúa (vợ A Lệnh) giãy như kiến rang: “Người ta rủ nhau ra thị trấn, thành phố để nhà được sướng, anh lại muốn vợ con làm thú, làm chim?”. Nghe A Lệnh nói lý về một dự án “chăn nuôi không tốn kém”, nước rừng cho, thức ăn rừng cũng cho, đến cả hàng rào bảo vệ núi cũng làm hộ nốt… Chị Dúa nghi ngại khăn gói theo chồng đi, vừa xóa đói vừa bảo vệ hoang dã.

Bây giờ chị Dúa đã bốn nhăm tuổi, có mấy cháu nội, ngoại nhưng chị vẫn không muốn về bản. Từ ngày vào rừng, chị chưa phải ăn ngô, ăn sắn lần nào. Thịt thì cứ ra sau nhà “đặt bẫy” chính những con gia súc, gia cầm hằng ngày mình chăm bẵm. Sau chầu rượu “khỏe đàn ông” tự tay A Lệnh chế, A Lệnh bảo: “Mình muốn nuôi những loài thú mà mình đã giết hết ở rừng này!”. A Lệnh có một đàn lợn rừng, nhưng không bao giờ bắt cả, vì quả thật, chúng thấy A Lệnh hiền lành giống chúng nên chơi với nhau thôi, chứ mấy khi chúng chịu để cho A Lệnh nuôi.

Trang trại của A Lệnh nằm đơn độc giữa cả một vùng rừng gỗ quí rộng như thể chưa có người nào xuyên thủng được. A Lệnh bắc loa tay lên núi, đàn gia súc hơn 60 con cả trâu, bò, ngựa; mấy chục con dê; hơn một trăm con lợn và mấy trăm con gà… sầm sập chạy về. Tất cả đều như hoang dã. Lương thực thì chẳng bao giờ phải lo, nhà A Lệnh làm hai nương ngô, ba nương lúa và bốn nương sắn. Mỗi mùa thu về một trăm bảy mươi bao thóc, chín mươi bao ngô; còn sắn thì bước vào tuổi thứ tư bắt đầu đào. Sáng kiến mỗi năm ăn một nương thì lại trồng một nương. Củ sắn dựng vắt từ dưới đất lên tận mái gianh giống như một cây gỗ. A Lệnh bảo, năm ngoái mất mùa, gần như cả xã kéo đến xin mà không xuể.

A Lệnh có thu nhập trên một trăm triệu đồng mỗi năm, với số tài sản nương - chuồng ngày một lớn, A Lệnh có ý định thuê mở một con đường, để mở rộng kinh doanh, để chấm dứt cái khổ khi phải khiêng thóc, khiêng lợn… vượt ròng rã hai tiếng núi mới về tới nhà lớn ở bản. Lợn được vật ra, bò cũng được phanh ra… rượu ngô chôn thơm lựng một góc rừng được đặt lên môi tất cả những quan chức bản, xã, và những già làng uy tín. Ai cũng ủng hộ A Lệnh mở đường: “Thần núi, thần rừng đều giúp mày mà.” Vợ con A Lệnh cũng vui lắm, từ nay cái chân được nghỉ ngơi rồi. Thế nhưng chỉ sau một đêm, A Lệnh đổi ý. Anh mang cái thắc mắc của vợ lên đỉnh Thẩm Hái, chỉ về phía rặng núi Pơ Mu xanh thẫm, xa mờ. Ngày trước, gỗ pơ mu lợp bóng xuống tận bản. Chỉ sau vài năm mở đường ôtô, rừng pơ mu đã bỏ chạy sang tận huyện khác. Bọn lâm tặc vẫn lén lút chặt trộm gỗ, nhưng đã phải đi bộ mất hàng ngày đường. Nếu mình mở đường, lâm tặc sẽ lại chở bằng xe đặc dụng, chứ không còn hì hục cả tuần mới đeo được mẩu gỗ vài chục kg như bây giờ: “Mình chậm làm giàu đi để cho rừng được yên!”

Sáng sớm tinh mơ đã thấy A Lệnh quăng cái xe máy vào sân UBND huyện, ai cũng nghĩ A Lệnh là đại biểu Đại hội các dân tộc thiểu số huyện Mường ảng chính thức. A Lệnh bảo: “Không tuyệt vời thế đâu. Nhưng tôi có người anh em là đại biểu chính cống, nó cho đi theo làm “đại biểu nghe lỏm”. Đại hội to thế này, nhiều cái hay lắm đấy”.

Đại hội thu hút hơn hai trăm đại biểu, đại diện cho gần ba chín nghìn người của cả thảy mười dân tộc anh em trong huyện bắt đầu chưa lâu, A Lệnh rời cửa sổ, chạy ra khoe: “Tôi thích nhất câu nói: Sống chết có nhau, sướng khổ cùng nhau”. Ai mà nói toàn đúng, toàn hay thế nhỉ?”. Tôi bảo Bác Hồ dạy đấy. Bác bảo, đã là công dân Việt Nam thì thành anh em hết, một nhà mà. A Lệnh vỗ tay: “Bác Hồ vẫn là người nói đúng, nói hay nhất!”. Nói rồi A Lệnh lôi tôi ra xa, thổ lộ một điều mà anh cho là bí mật nhất cuộc đời là bây giờ anh mới biết Nhà nước, tỉnh, huyện đầu tư, quan tâm nhiều tới người dân tộc thiểu số huyện mình. Từ tấm lợp, nền nhà, bể nước, đường đi, điện lưới, kênh mương, trạm y tế, trường học… Điều quan trọng là mỗi người dân hãy tự bản thân mình nỗ lực vươn lên...
 

Theo www.baodienbienphu.com.vn