Như kế hoạch đã định, giai đoạn II của chương trình tựu trung chia làm 4 “tiểu dự án”, gồm: Dự án Xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu; Dự án Hỗ trợ phát triển sản xuất, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao năng lực sản xuất cho bà con các dân tộc; Dự án Đào tạo và bồi dưỡng nâng cao trình độ cán bộ xã, thôn, bản và cộng đồng; Dự án Hỗ trợ các dịch vụ xã hội, trợ giúp pháp lý nâng cao nhận thức pháp luật cho nhân dân. Tiếp nối thành tựu của giai đoạn I sau 7 năm nỗ lực thực hiện (1999 - 2005), tỉnh ta có 9 xã được rút tên khỏi danh sách Chương trình 135 (gồm các xã Thanh Luông, Thanh Chăn, Thanh Hưng, Thanh Nưa, Mường Phăng, Mường Pồn của huyện Điện Biên; xã Búng Lao, Toả Tình của huyện Tuần Giáo; xã Sính Phình của huyện Tủa Chùa). Tuy nhiên, có một thực tế mà ai cũng biết là hầu hết các xã mới đạt những chỉ tiêu cơ bản, sự phát triển chưa hội đủ những yếu tố bền vững, tỉ lệ đói nghèo còn ở mức cao, nhiều bản trong xã chưa được đầu tư đồng bộ kết cấu cơ sở hạ tầng. Vấn đề đặt ra là với những xã này, nếu không được tiếp tục đầu tư duy trì và củng cố, thì nguy cơ tái nghèo là điều hoàn toàn có thể xảy ra.

Căn cứ nội dung Tờ trình số 1050 ngày 30/11/2006 của UBND tỉnh, giai đoạn II Chương trình 135 thực hiện trong vòng 5 năm (2006 - 2010). Bằng vào bảng phân loại các xã đặc biệt khó khăn của văn bản này, tỉnh ta có 59 xã, thuộc 6 huyện nằm trong Chương trình 135; nhưng nay do có sự chia tách hành chính, con số này là 73 xã của 7 huyện. Sau 3 năm triển khai giai đoạn II của chương trình, tỷ lệ hộ đói nghèo toàn tỉnh từ 36,48% (đầu năm 2006), xuống còn 32,28% (cuối năm 2008). Thống kê cho biết riêng năm 2008, có gần 14.800 hộ đồng bào các dân tộc được thụ hưởng các hợp phần dự án hỗ trợ sản xuất, với tổng nguồn vốn trên 37 tỷ đồng thông qua 116 công trình đầu tư (38 công trình giao thông, 33 công trình thủy lợi, 19 công trình nước sinh hoạt, 13 công trình y tế, 7 công trình trường, lớp học và 6 công trình điện sinh hoạt).

Hiển nhiên, Chương trình 135/CP đã từng bước giải được “bài toán” của các xã đặc biệt khó khăn về hệ thống giao thông, trường học, trạm xá, thủy lợi, nước sạch, điện sinh hoạt... Ngoài ra, chương trình đã củng cố thêm lòng tin của đồng bào các dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa vào chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước. Nhìn chung, sau hơn 9 năm (2 giai đoạn) tổ chức triển khai thực hiện Chương trình 135 trên địa bàn, chúng ta đã đầu tư đúng đối tượng, đúng mục đích. Chương trình đã thực sự đi vào cuộc sống; kết cấu hạ tầng ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn được tập trung đầu tư, tạo tiền đề thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hoá, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân, rút ngắn khoảng cách chênh lệch giữa thành thị và nông thôn. Số hộ giàu, hộ khá tăng nhanh, đồng thời hộ nghèo giảm một cách rõ rệt.

Mặc dầu vậy, trong quá trình thực hiện, có thể thấy những nơi mà hạng mục đầu tư chưa đồng bộ, kế hoạch xây dựng còn dàn trải. Công tác tuyên truyền, vận động đối với cộng đồng dân cư nơi có công trình xây dựng chưa đi vào chiều sâu, do vậy có nơi vấn đề đền bù giải phóng mặt bằng gặp không ít khó khăn, phức tạp. Cần phải làm sao để mọi người dân nhận thức được rằng Chương trình 135 là xuất phát từ lợi ích nhân dân, nhưng phải tổ chức thực hiện một cách khoa học mới mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội. Muốn vậy, trước hết phải có sự quan tâm lãnh đạo sâu sát của các cấp ủy Đảng, công tác tổ chức thực hiện chu đáo của chính quyền. Sự quan tâm đó được thể hiện rõ qua các chương trình, kế hoạch chỉ đạo cụ thể, thường xuyên đôn đốc, kiểm tra các ngành, các cấp có liên quan đến việc thực hiện chương trình, nhất là các ngành có chức năng tư vấn, thẩm định và phê duyệt. Thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, tạo điều kiện tốt nhất cho nhân dân được tham gia đóng góp ngay từ đầu. Hướng dẫn các xã xây dựng, thẩm định dự án, kế hoạch đầu tư, vận hành, bảo dưỡng các công trình; tuyên truyền, phổ biến đến tận người dân về các hợp phần được triển khai trên địa bàn, để người dân tham gia giám sát và thực hiện chương trình. Đây là việc làm có vai trò quyết định, nơi nào thực hiện tốt sẽ phát huy được nội lực trong nhân dân, khai thác được tiềm năng và thế mạnh của địa phương, nhân dân sẽ tích cực tham gia giám sát và chất lượng các công trình tất nhiên được đảm bảo.

Để Chương trình 135 (giai đoạn II) phát huy hiệu quả cao nhất, tương xứng với đồng vốn đầu tư, thực sự trở thành những cơ hội mới và những cơ hội lớn đối với những địa bàn dự án; bên cạnh tinh thần trách nhiệm, năng lực và quyết tâm trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện của các cấp, các ngành thì một yếu tố vô cùng quan trọng, đó là vai trò giám sát của HĐND các cấp. Đặc biệt, để việc giám sát có hiệu quả, cần tiếp tục “giám sát” lại xem những kết luận, kiến nghị của HĐND có được cơ quan chức năng xem xét, điều chỉnh và thực hiện một cách nghiêm túc không. Cần có thái độ kiên quyết với những công trình chất lượng kém, thất thoát và lãng phí. Đó là cách chúng ta củng cố uy tín với nhân dân, đồng thời là hành động cụ thể và thiết thực hưởng ứng cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”...
 

Theo BĐBP