Tạo diện mạo mới cho các xã nghèo, đặc biệt khó khăn

Tỉnh Điện Biên có 72 xã và 29 bản đặc biệt khó khăn của xã khu vực II với 55.820 hộ, 304.581 nhân khẩu được hưởng lợi từ Chương trình 135 giai đoạn II. Trong đó, có 53.590 hộ, 292.400 khẩu là dân tộc thiểu số; tỷ lệ hộ nghèo chiếm 50,83%.

Từ năm 2006 - 2009, tổng kinh phí Trung ương phân bổ đầu tư cho CT 135 giai đoạn II trên địa bàn tỉnh là 334,556 tỷ đồng. Từ nguồn vốn này, tỉnh đã đầu tư 211,5 tỷ đồng xây dựng kết cấu hạ tầng cơ sở với 269 công trình, gồm: giao thông nông thôn, thuỷ lợi nhỏ, đường điện, trường học, trạm y tế, nước sinh hoạt tại các xã đặc biệt khó khăn... Từ đó nông thôn miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã mang diện mạo mới, khang trang hơn, cải thiện đời sống người dân.

Từ nguồn vốn 135, tỉnh đã đầu tư gần 46 tỷ đồng thực hiện dự án hỗ trợ sản xuất cho trên 42 nghìn hộ dân (gồm hỗ trợ giống lúa, đậu tương, cây ăn quả, cây công nghiệp; trâu, cá, phân bón và mua sắm thiết bị máy móc, công cụ chế biến bảo quản); mở 176 lớp đào tạo, bồi dưỡng cho trên 8.000 lượt người. Dự án đã giúp sản xuất nông – lâm nghiệp có bước phát triển mới, sản xuất hàng hoá đã hình thành tại một số địa phương, đã xuất hiện nhiều điển hình sản xuất giỏi là người dân tộc thiểu số. Nhờ sản xuất bằng giống mới và áp dụng tiến bộ kỹ thuật trong canh tác nên năng suất cây trồng, vật nuôi tăng lên. Đây là cơ sở giúp bà con nâng cao thu nhập, xóa đói giảm nghèo; góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh từ 44,06% (cuối năm 2005) xuống còn 34,57% năm 2009.

Có thể nói, sau gần 5 năm triển khai thực hiện Chương trình 135 và lồng ghép các chương trình mục tiêu khác đã tạo bước đột phá cho vùng đặc biệt khó khăn của tỉnh. Trước hết là thay đổi căn bản về nhận thức, năng lực lãnh đạo, điều hành cho đội ngũ cán bộ xã; nhiều vấn đề cấp thiết và vướng mắc ở cơ sở được giải quyết đã củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc, tạo niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước; giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội. Chương trình 135 không chỉ là động lực để bà con phát triển kinh tế hộ gia đình mà còn góp phần rút ngắn khoảng cách giữa các vùng, miền; tạo điều kiện để các xã 135 phát triển theo kịp các xã vùng thấp trong tỉnh.

Những bất cập cần tháo gỡ

Một thực tế rõ ràng là qua triển khai thực hiện CT 135 giai đoạn II, mặc dù tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn tỉnh giảm nhanh nhưng thiếu bền vững, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo còn cao. Nếu thực hiện theo chuẩn nghèo mới hoặc bị ảnh hưởng thiên tai, mất mùa thì tỷ lệ hộ tái nghèo tại các xã 135 rất cao.

Hạn chế nữa là chương trình đầu tư còn dàn trải. Theo thống kê, trên địa bàn 1 xã 135 có khoảng 20 - 30 chương trình, dự án liên quan đến xoá đói giảm nghèo, nhưng vì chưa thực hiện được việc lồng ghép vốn các chương trình mục tiêu quốc gia với vốn 135 nên hiệu quả đạt thấp.

Một vấn đề nữa là việc cấp xã làm chủ đầutư còn ít (mới có 9/73 xã đặc biệt khó khăn và 2/9 xã khu vực II). Nguyên nhân là do trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ xã còn hạn chế. Những xã đã làm chủ đầu tư thì trong quá trình thực hiện, vẫn còn lúng túng khi chọn đơn vị tư vấn, khảo sát, thiết kế; một số công trình có biểu hiện thất thoát lãng phí. Đối với dự án hỗ trợ phát triển sản xuất, nhiều xã triển khai chậm, muộn, không bảo đảm thời vụ sản xuất, mang tính bình quân chia đều. Hầu hết các xã 135 thông tin, báo cáo tiến độ thực hiện công trình, dự án lên Ban chỉ đạo cấp huyện và cơ quan thường trực cấp tỉnh chậm, không đầy đủ theo yêu cầu.

Bên cạnh đó, công tác đào tạo nghề cho thanh niên dân tộc thiểu số đạt hiệu quả thấp. Phần lớn lao động sau khi học nghề xong không tìm được việc làm hoặc có việc làm nhưng đơn vị sử dụng lao động phải đào tạo lại.

Để khắc phục những bất cập trên, nâng cao hiệu quả CT 135, Ban chỉ đạo CT 135 các cấp cần phân công nhiệm vụ cụ thể, xác định rõ trách nhiệm từng thành viên trong việc khảo sát địa bàn, kiểm tra, giám sát thực hiện các dự án. Chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực chủ đầu tư cấp xã và thường xuyên kiểm tra sâu sát, sớm phát hiện và chấn chỉnh, xử lý nghiêm những sai phạm trong chỉ đạo, thực hiện dự án.

Theo www.baodienbienphu.com.vn