Di tích lịch sử - văn hoá là tài sản vô giá trong kho tàng di sản văn hoá lâu đời của dân tộc, là những chứng tích vật chất phản ánh sâu sắc nhất về đặc trưng văn hoá, về cội nguồn và truyền thống đấu tranh dựng nước, giữ nước hào hùng, vĩ đại của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, đồng thời là một bộ phận cấu thành kho tàng di sản văn hoá nhân loại. Di tích lịch sử - văn hoá chứa đựng những giá trị kinh tế to lớn, nếu bị mất đi không đơn thuần là mất tài sản vật chất, mà là mất đi những giá trị tinh thần lớn lao không gì bù đắp nổi. Đồng thời, di tích còn mang ý nghĩa là nguồn lực cho phát triển kinh tế, một nguồn lực rất lớn, sẵn có nếu được khai thác, sử dụng tốt sẽ góp phần không nhỏ cho việc phát triển kinh tế đất nước và nó càng có ý nghĩa to lớn khi đất nước đang rất cần phát huy tối đa nguồn nội lực để phát triển. Việt Nam, mảnh đất của di tích, từ miền núi tới hải đảo đâu đâu cũng có di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh. Hàng vạn di tích là nguồn tài nguyên vô giá cho việc khai thác du lịch bền vững.Thực hiện nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước giao, những năm qua, báo chí cả nước nói chung, báo Đảng khu vực phía Bắc nói riêng đã đặc biệt quan tâm công tác tuyên truyền về giữ gìn, bảo tồn di tích lịch sử - văn hoá, góp phần nâng cao nhận thức của toàn xã hội về vai trò, ý nghĩa, giá trị của di tích lịch sử - văn hóa. Nhiệm vụ bảo vệ, phát huy giá trị của di tích lịch sử - văn hoá, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đấu tranh chống vi phạm đã trở thành nhiệm vụ quan trọng của toàn Đảng, toàn dân. Hàng trăm di tích lịch sử - văn hoá được xếp hạng và tu bổ trong những năm qua đã thể hiện những nỗ lực to lớn của toàn xã hội chăm lo và bảo vệ di tích. Về cơ bản, hệ thống di tích lịch sử - văn hoá của đất nước đã được bảo vệ, chăm sóc và tu bổ, bảo đảm khả năng tồn tại lâu dài. Nhiều di tích đã được phát huy giá trị một cách tích cực dưới các mức độ khác nhau. Cụm di tích lịch sử Điện Biên Phủ; Hoàng thành Thăng Long; các di tích cách mạng ở miền Bắc, miền Trung, miền Nam... là điểm đến, thu hút du khách tìm hiểu, khám phá và cũng là nguồn lực lớn phục vụ phát triển du lịch.

 

Có thể thấy, các di tích lịch sử - văn hóa có vai trò, ý nghĩa và giá trị to lớn trong phát triển kinh tế - xã hội hiện nay, đặc biệt khi chúng ta biết khai thác, bảo tồn và phát huy giá trị của từng di tích. Tuy nhiên, do trải qua hàng chục năm chiến tranh, nguồn lực hạn chế chúng ta chưa có nhiều điều kiện chăm lo, bảo vệ di tích nên đến nay còn nhiều di tích bị vi phạm; việc bảo tồn chưa tương xứng với ý nghĩa lịch sử và cũng còn nhiều di tích lịch sử - văn hoá bị xâm hại do sự thiếu ý thức của một bộ phận người dân. Cũng còn nhiều di tích đang trong tình trạng xuống cấp, nhưng việc tu bổ mới chỉ tập trung vào di tích chính nổi tiếng, hầu như chưa có di tích nào được đầu tư tu bổ hoàn chỉnh từ kiến trúc tới hạ tầng, từ nội thất tới ngoại thất. Bên cạnh đó, chất lượng tu bổ di tích lịch sử - văn hoá, nhất là những hạng mục được thi công bằng nguồn vốn do nhân dân đóng góp còn chưa đạt yêu cầu về chuyên môn. Thực tiễn tại nhiều địa phương dù đã được đầu tư nguồn lực tài chính khá lớn, nhưng khi triển khai lại lúng túng trong việc xử lý một cách hài hòa mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển. Cá biệt, có nơi có lúc vẫn tồn tại xu thế thương mại hóa di tích, đặt các mục tiêu, dự án phát triển kinh tế cao hơn các mục tiêu về bảo vệ di tích lịch sử - văn hoá. Thậm chí có những dự án về phát triển kinh tế được triển khai tại khu vực có di tích, nhưng dự án không hề đề xuất bất cứ biện pháp nào để bảo tồn di tích lịch sử - văn hoá. Chính thực trạng đó đã, đang làm ảnh hưởng đến giá trị của di tích lịch sử - văn hoá ở các địa phương; làm mai một truyền thống, cội nguồn của dân tộc. Và điều đó cũng đồng nghĩa với nguy cơ làm yếu đi sự phát triển của ngành Du lịch trong hiện tại và cả tương lai. Vì vậy, việc cần thiết phải có giải pháp khắc phục hạn chế trong công tác bảo tồn, tôn tạo, giữ gìn di tích lịch sử - văn hoá vì sự phát triển và hội nhập trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Trong đó, vai trò của các cơ quan báo chí nói chung và báo Đảng địa phương nói riêng, có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Ảnh: Phan Anh 

Thực hiện chủ đề “Báo Đảng địa phương với công tác tuyên truyền về bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hoá vì sự phát triển và hội nhập” Hội thảo báo Đảng các tỉnh phía Bắc tập trung thảo luận, trao đổi kinh nghiệm, đề xuất các giải pháp hiệu quả trong tuyên truyền về bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa. Và trên hết, ngay tại mảnh đất lịch sử Điện Biên Phủ với chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” cách đây 60 năm, Hội thảo cùng nhìn nhận, đánh giá về giá trị lịch sử cũng như đề xuất phương án bảo tồn, phát huy hiệu quả giá trị quần thể di tích Điện Biên Phủ từ góc nhìn, tiếp cận của các cơ quan truyền thông. Những trao đổi, chia sẻ của mỗi địa phương đều là kinh nghiệm quý trong công tác tuyên truyền về bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa trong giai đoạn hiện nay.