Chăm sóc sức khỏe phụ nữ: Còn nhiều bất cập

Theo số liệu mới nhất của Bộ Y tế, tuổi thọ trung bình của người Việt Nam là 73 tuổi và phụ nữ sống thọ hơn nam giới với tuổi thọ bình quân là 75,6 tuổi. Đây là một chỉ số tích cực về tiến bộ phát triển con người và sức khỏe phụ nữ. Tuy nhiên, việc chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ hiện vẫn còn nhiều vấn đề bất cập.

Phụ nữ chưa được chăm sóc đầy đủ

Theo PGS. TS Nguyễn Hữu Minh, Viện trưởng Viện Gia đình và Giới, tỷ suất tử vong mẹ ở nước ta còn cao so với một số nước trong khu vực. Mức giảm tỷ suất chết mẹ trong 10 năm qua còn chậm, nhất là ở vùng sâu, vùng xa và vùng dân tộc thiểu số. Những hạn chế về khả năng tiếp cận của phụ nữ với các dịch vụ chăm sóc y tế và thông tin, đặc biệt là về sức khỏe sinh sản được thể hiện rõ rệt ở tỷ lệ nạo phá thai cao. Tình trạng phá thai hiện nay ở mức 29 ca phá thai trên 100 trẻ đẻ sống đang gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của chị em. Thống kê y tế gần đây cho thấy, số phụ nữ bị mắc và chết do 5 bệnh tai biến sản khoa vẫn có xu hướng gia tăng. Trên thực tế, tình trạng tử vong mẹ có thể hạn chế nếu họ có một chế độ dinh dưỡng tốt hơn trong quá trình mang thai và khi sinh được các bác sỹ có tay nghề chăm sóc. Tuy nhiên, tình trạng thiếu thông tin và các dịch vụ y tế có chất lượng ở vùng núi, vùng sâu vùng xa và trình độ năng lực thấp của cán bộ y tế cơ sở trong việc xử lý các trường hợp tai biến ở bà mẹ và trẻ sơ sinh đã khiến tỷ lệ tử vong mẹ gia tăng.

Theo báo cáo của ngành y tế, hiện vẫn còn khoảng 38 % dân số chưa có bảo hiểm y tế và đang phải tự chi trả phí khám chữa bệnh. Đây là một trong những rào cản đối với phụ nữ vì họ có nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhiều hơn so với nam giới, song lại ít có cơ hội tham gia bảo hiểm y tế hơn so với đối tượng này.

Lây nhiễm HIV/AIDS và các bệnh xã hội cũng là một thách thức lớn đối với phụ nữ. Một số quan niệm mang yếu tố văn hóa, nạn bạo lực và vị thế bất bình đẳng của người phụ nữ trong quan hệ tình dục làm cho họ khó có thể thuyết phục bạn tình sử dụng bao cao su và nói chuyện về các vấn đề sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục dẫn đến việc phụ nữ dễ bị nhiễm các căn bệnh lây qua đường tình dục, kể cả HIV và mang thai ngoài ý muốn.

Bên cạnh đó, sự bất bình đẳng giới trong việc ra các quyết định và sử dụng các nguồn lực của gia đình cũng là một trở ngại trong việc tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe của phụ nữ. Thông thường, khi khám bệnh mà tốn ít tiền thì người phụ nữ có thể quyết định. Còn trong trường hợp bệnh nặng và việc chữa trị đòi hỏi nhiều tiền hoặc phải bán tài sản của gia đình để lấy tiền chữa trị, nam giới sẽ là người có tiếng nói quyết định.

Khó khăn hơn với phụ nữ nghèo


Việc cải cách y tế những năm gần đây đã tác động lớn đến việc chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ, đặc biệt là nhóm nghèo và là người dân tộc thiểu số. Chính sách thu một phần viện phí, hỗ trợ y tế đối với người nghèo và một số nhóm đối tượng dễ bị tổn thương đã góp phần giảm đáng kể chi phí cá nhân của người dân. Tuy nhiên, đối với số đông người nghèo với mức thu nhập thấp không đủ trang trải các nhu cầu tối thiểu thì cải cách y tế chưa đem lại hiệu quả. Trong tổng số tiền phải chi cho chăm sóc sức khỏe, dịch vụ y tế, Nhà nước hiện mới chỉ bảo đảm được 30%, nhân dân chi trả 60%, số còn lại được huy động từ các nguồn khác như các cơ quan, doanh nghiệp…

Trên thực tế, chi phí cho y tế trong tổng chi của nhóm hộ gia đình có thu nhập thấp nhất hiện chiếm 7,3% trong khi ở gia đình nhóm giàu nhất chỉ chiếm 5,6%. Trong gia đình nghèo, phụ nữ phải chịu tác động kép của chính sách cải cách y tế hiện nay. Do việc thực hiện chức năng sinh đẻ nên họ có nhu cầu chăm sóc sức khỏe hơn nam giới, nhưng mức phí y tế tăng cao sẽ dẫn đến khả năng một số nhu cầu chăm sóc sức khỏe của họ ít được đáp ứng và thậm chí phải bỏ qua. Theo PGS. TS Vũ Mạnh Lợi, Viện phó Viện Xã hội học, trong nhiều trường hợp phụ nữ nghèo không dám dùng nguồn lực ít ỏi của mình cho nhu cầu chăm sóc sức khỏe nếu chưa bị bệnh nặng. Phụ nữ nghèo cũng là nhóm người có học vấn thấp và có kiến thức về chăm sóc sức khỏe hạn chế khiến họ dễ dùng thuốc sai chỉ định. Phụ nữ nghèo cũng thường thiếu thông tin và kiến thức về chăm sóc sức khỏe để có thể lựa chọn các dịch vụ chăm sóc sức khỏe thích hợp. Chất lượng dịch vụ trạm y tế xã yếu cũng ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận dịch vụ của người nghèo và ảnh hưởng trực tiếp đến việc chăm sóc sức khỏe phụ nữ.


Theo hanoimoi.com.vn

Xem nhiều nhất