Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là phát triển thương mại như thế nào để nó trở thành động lực phát triển KT - XH trong thời điểm hiện nay.

Sản xuất hàng hóa kết hợp với phát triển dịch vụ thương mại

Dịch vụ thương mại những năm gần đây đã tác động đến thói quen sinh hoạt của đồng bào vùng cao, tuy nhiên ở một số xã hiện nay trên địa bàn, đồng bào vẫn chưa thoát khỏi hình thái kinh tế tự cung, tự cấp. Chính vì vậy, để hình thành và phát triển thương mại cần phải xây dựng được kế hoạch đồng bộ, gắn sản xuất với chế biến và thị trường tiêu thụ hàng hóa. Để làm được điều này, phải làm tốt mối liên kết 5 nhà (nhà nước – nhà doanh nghiệp - nhà nông - nhà khoa học - nhà đầu tư) để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ đầu tư vào lĩnh vực sản xuất, chế biến, tiêu thụ nông - lâm sản, từng bước hình thành hệ thống thương mại khép kín giữa sản xuất hàng hóa với các dịch vụ thương mại. Thực hiện mục tiêu, Sở Công thương đã xây dựng chi tiết quy hoạch phát triển thương mại đến năm 2020 với tổng kinh phí 1.776,83 tỷ đồng để đầu tư, nâng cấp hệ thống chợ, siêu thị trên địa bàn toàn tỉnh. Theo đó, tại T.P Điện Biên Phủ sẽ hoàn thiện 6 chợ (1 chợ đầu mối nông sản tổng hợp; 2 chợ loại II và 3 chợ loại III) với tổng diện tích 53.000m2; thị xã Mường Lay có 5 chợ (1 chợ đầu mối thủy sản; 2 chợ loại II và 3 chợ loại III), tổng diện tích 8.635 m2; huyện Tuần Giáo hình thành 20 chợ (1 chợ đầu mối gia súc; 1 chợ loại II và 16 chợ xây mới tại các xã, khu vực chưa có chợ)...

Khi hoàn thiện quy hoạch, các chợ trên địa bàn tỉnh đều sẽ đạt tiêu chuẩn theo tiêu chí nông thôn mới; 80% số xã, phường, thị trấn có chợ sẽ thực hiện hình thức tổ chức quản lý phân cấp theo quy mô nhỏ và vừa. Tuy nhiên, với đặc thù khu vực vùng cao, khi hình thành các loại hình văn hóa thương mại hiện đại sẽ phát sinh nhiều bất cập. Do đó, để hệ thống thương mại vùng cao đi vào hoạt động mang lại hiệu quả thiết thực, điều quan trọng phải hình thành được bộ máy tổ chức và quản lý chợ (ban quản lý, tổ quản lý chợ), tránh tình trạng chỉ quan tâm đến nguồn thu, phấn đấu đạt và vượt kế hoạch giao, nộp ngân sách nhưng lại thiếu đi sự quan tâm tái đầu tư sửa chữa, nâng cấp, ảnh hưởng đến chất lượng giao thương.

Kết hợp khuyến nông, khuyến công với khuyến thương

Ông Nguyễn Văn Tưởng, Giám đốc Sở Công thương, cho biết: Để thực hiện mục tiêu phát triển ngành thương mại đến năm 2020, kim ngạch xuất khẩu đạt 100 triệu USD (trong đó, xuất khẩu hàng địa phương đạt 45 - 50 triệu USD), tăng 11%/năm (xuất khẩu tăng 14%; nhập khẩu tăng 10%); tốc độ tăng tổng mức lưu chuyển hàng hóa bán lẻ và doanh thu dịch vụ trên địa bàn giai đoạn 2011 - 2020 đạt 19%/năm; tốc tộ gia tăng của ngành thương mại bình quân đạt 14,5% trong giai đoạn 2011 - 2020... trước hết phải làm cho thu nhập người dân ngày một tăng lên. Điều này có nghĩa phải đẩy mạnh sản xuất thông qua chuyển dịch cơ cấu cây trồng, đưa giống mới năng suất, chất lượng cao, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Bên cạnh đó, phải tổ chức sản xuất, tiêu thụ sản phẩm theo mô hình liên kết “4 nhà” để đảm bảo sản phẩm của người dân làm ra có thị trường tiêu thụ. Tại các khu vực thị trấn, thị tứ, việc xây dựng chợ phải gắn kết với bà con nông dân. Bên cạnh đó, cần ưu tiên những đối tượng mua, bán là người địa phương (chọn người địa phương có năng lực về tài chính, biết cách kinh doanh làm chủ đại lý cho các nhãn hàng uy tín). Cách làm này, một mặt giúp nhà đầu tư không phải chi phí nhân lực quản lý, mặt khác hạn chế được tình trạng kinh doanh thất bại do không am hiểu phong tục địa phương. Ngoài ra, với thói quen của người dân vẫn thích kiểu sinh hoạt chợ truyền thống đối với cả người bán lẫn người mua. Chính vì thế, phát triển thương mại vùng cao vẫn nên xây dựng mô hình chợ truyền thống nhưng theo quy mô hiện đại, vẫn giữ nguyên thói quen mua, bán của người dân nhưng phải có hạ tầng tốt; người tham gia thương mại cần có hàng hóa chất lượng, niêm yết giá và bán theo giá niêm yết...

Các chợ nông thôn cần phải xây dựng phù hợp với tình hình thực tế của địa phương (ki-ốt, lô, sạp, hệ thống phòng chống cháy nổ, hệ thống nước thải, vệ sinh môi trường...) phải được đầu tư một cách đồng bộ. Có như vậy, hệ thống chợ vùng cao mới thực sự trở thành khâu đột phá, mang tính đòn bẩy, là yếu tố quan trọng, thiết lập hệ thống phân phối giữa các loại hình thương mại, phục vụ cho sản xuất và tiêu dùng phát triển. Khi đó, việc phát triển thương mại mới mang lại hiệu quả thiết thực, tạo động lực cho giao thương vùng cao phát triển, góp phần thúc đẩy KT - XH địa phương phát triển.

Theo www.baodienbienphu.com.vn