Cải cách thủ tục hành chính: Quan trọng là yếu tố con người

Trước những yêu cầu trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, Đề án 30 về đơn giản hóa thủ tục hành chính trên các lĩnh vực quản lý Nhà nước nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội; góp phần phòng, chống tham nhũng và lãng phí. Để hoàn thành mục tiêu này cần nhiều yếu tố song yếu tố con người đóng vai trò quan trọng

Thứ nhất, người chịu sự tác động trực tiếp của các thủ tục hành chính là các tổ chức, cá nhân có nhu cầu giải quyết các công việc (gọi chung là người dân).

Thứ hai, người thực hiện các thủ tục hành chính (là cán bộ, công chức, viên chức trong bộ máy Nhà nước trực tiếp giải quyết các công việc của người dân).

Thứ ba, cán bộ, công chức, viên chức thực hiện rà soát thủ tục hành chính.

Đối với người dân là người chịu sự tác động trực tiếp của các thủ tục hành chính. Trong một thời gian dài, chúng ta đã quen với suy nghĩ rằng quan hệ hành chính là quan hệ giữa bên cho và bên nhận, hình thành nên tâm lý của người công chức trực tiếp giải quyết công việc là mình có quyền ban phát ân huệ cho người dân. Trong giai đoạn hiện nay, Nhà nước đang phấn đấu xây dựng “nền hành chính phục vụ”, thay đổi nhận thức về quyền hạn và trách nhiệm của cán bộ, công chức, viên chức trong bộ máy hành chính. Nhưng chính bản thân người dân cũng phải thay đổi nhận thức để hiểu rõ quyền và lợi ích của mình, phải thấy rõ được nghĩa vụ của mình trong việc tham gia quản lý Nhà nước, tham gia cải cách các thủ tục hành chính. Vấn đề đó được thể hiện: khi người dân đến cơ quan hành chính để giải quyết công việc của mình thì có quyền được biết những thủ tục, theo trình tự, thời gian, lệ phí để giải quyết các công việc đó; nhưng đồng thời cũng có nghĩa vụ phải biết để thực hiện cho đúng những yêu cầu mà thủ tục hành chính cần có và để phản hồi, bác bỏ những yêu cầu vô lý mà cán bộ, công chức, viên chức trực tiếp giải quyết các công việc đưa ra. Ở khía cạnh thứ hai này, trong thời gian qua đã xảy ra tình trạng “người dân có những thoả thuận trước những đòi hỏi có những tính chất nhũng nhiễu của những cán bộ công chức, viên chức trong bộ máy hành chính”. Nhiều người trong chúng ta rơi vào tình thế, “vừa là nạn nhân, vừa là thủ phạm, vừa là quan toà”. Bởi ai cũng có thể lên án và kết tội bộ máy hành chính Nhà nước quan liêu, những cán bộ, công chức sách nhiễu dân. Thế nhưng lại không giám đấu tranh, thậm chí còn “lót tay” để cho công việc giải quyết thủ tục hành chính của mình được nhanh chóng.

Cải cách thủ tục hành chính là việc làm lớn, có nhiều khó khăn, vướng mắc vì trong khi thực hiện, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích của một số người lâu nay có thói quen “hưởng lộc” nhờ có bộ máy hành chính bao cấp và các thủ tục phiền phức; có nhiều việc cần làm, nhưng có lẽ bắt đầu từ đổi mới quan niệm về quyền của người dân được hưởng từ sự phục vụ của bộ máy hành chính Nhà nước. Không để đơn giản hoá các thủ tục hành chính khi nhiều người vẫn dễ dàng thoả thuận với những tiêu cực nảy sinh từ những phức tạp trong thủ tục hành chính.

Thực hiện thủ tục hành chính trong thời gian qua có những phức tạp, có sự nhiêu khê làm giảm lòng tin, chúng ta phải nhìn nhận một sự thật thẳng thắn rằng: Việc người dân than phiền trong việc thực hiện các thủ tục hành chính xuất phát từ nhiều nguyên nhân, nhưng nguyên nhân chính là đội ngũ cán bộ, công chức trực tiếp thực hiện các công việc cho người dân “chưa có tâm trong sáng” chưa thật sự là “người đầy tớ của nhân dân”. Nói khách quan, những thủ tục hành chính do các cơ quan có thẩm quyền quy định có những điểm chưa rõ ràng, còn chưa phù hợp, quy định chung chung... Tuy nhiên, điểm mấu chốt là “không có một quy định là không thể thực hiện được” chỉ có điều người trực tiếp giải quyết thủ tục hành chính đó có vì người dân hay chưa hay vì “vụ lợi cho bản thân”.

Qua kết quả kiểm tra thực hiện rà soát thủ tục hành chính ở một số đơn vị cho rằng khó có thể đạt kết quả đơn giản hoá 30% thủ tục hạnh chính theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, theo khách quan để nhận xét đạt được kết quả đó là khó, nhưng không có nghĩa là không làm được. Tổ công tác thực hiện Đề án 30 của tỉnh qua xem xét những thủ tục do các cơ quan đơn vị đã rà soát, đa phần các đơn vị này không phát hiện ra những hạn chế thiếu sót của các thủ tục đó; nhưng qua kiểm tra đã phát hiện ra những thiếu sót cần phải sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ. Ví dụ như: đơn đề nghị hỗ trợ kinh phí mai táng cho các đối tượng bảo trợ xã hội phải xác nhận qua nhiều nơi từ thôn, bản lên xã. Điều này là không cần thiết, chỉ cần xác nhận ở xã mà không cần xác nhận của thôn hoặc của bản. Vì xã là cơ quan quản lý đối tượng bảo trợ xã hội và cũng là nơi cấp giấy chứng tử.

Hoặc thủ tục đề nghị cấp thẻ BHYT cho người nghèo hoặc miễn, giảm tiền viện phí... Đối với thủ tục này cần phải quy định lại cho phù hợp, vì đối với người nghèo đã được UBND cấp xã quản lý, những đối tượng này là đối tượng được cấp BHYT thì UBND cấp xã đề nghị cấp trên cấp thẻ BHYT mà không cần phải làm đơn đề nghị...
 

Theo www.baodienbienphu.com.vn

Xem nhiều nhất