Trong buổi đối thoại trực tuyến với nhân dân tại Cổng Thông tin điện tử Chính phủ vào chiều 17/1, trước câu hỏi của độc giả Đỗ Thị Mai (Hà Nội) về việc Bộ trưởng khẳng định lại việc con số phần trăm tăng giá các mặt hàng khác khi tăng giá điện; cơ sở để tính ra con số đó; trong năm 2012, dự kiến giá điện sẽ tăng khoảng bao nhiêu và việc giá tăng khiến nhiều gia đình thu nhập thấp sống chật vật, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ cho biết, việc tính tăng giá của các mặt hàng, cụ thể là điện đến các mặt hàng khác phải dựa vào định mức kinh tế-kỹ thuật của nhiều ngành. Chẳng hạn, trong ngành luyện thép, định mức sử dụng điện cho 1 tấn thép cán là 163 kWh điện, chiếm 1% giá thành.

Các cơ quan chuyên môn tính toán rằng khi giá điện tăng sẽ tác động đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) qua 2 vòng. Một là là qua trực tiếp chi phí, theo như con số thống kê, cứ tăng 1% giá điện thì tác động tới 0,0246%. Như vừa rồi, giá điện tăng 5% thì tác động tới CPI 0,153%. Tác động tại vòng 2 gấp khoảng 2 lần vòng 1, có nghĩa là giá điện tăng 1% thì tác động tăng 0,0492% CPI. Tính cả vòng 1 và vòng 2, giá điện tăng 5% khiến CPI tăng khoảng 0,369%.

Khi Nhà nước tăng giá điện đều có tuyên bố chính sách hỗ trợ người nghèo, thu nhập thấp. Các hộ sử dụng 50kWh tính giá 992 đồng như hiện nay, các hộ sử dụng 100kWh thì ở mức 1.242 đồng. Mặt khác, những hộ nghèo còn được hỗ trợ trực tiếp 30.000 đồng.

“Như vậy, ngoài việc điều chỉnh giá để sản xuất phát triển, thu hút đầu tư, đảm bảo đủ điện, Chính phủ đã hỗ trợ trực tiếp người nghèo”-Bộ trưởng Huệ nói.

Với chính sách như vậy, có lần Bộ trưởng đã trả lời trước Quốc hội là giá điện 2012 về cơ bản đáp ứng được giá thành kế hoạch, phân bổ thêm một phần lỗ của năm 2011, cũng như đáp ứng được một phần giá bán than sẽ được điều chỉnh 80% so với hiện nay.
 
“Với tinh thần đó, giá điện sẽ tăng nhưng mức tăng sẽ phải tính toán kỹ và vẫn phải thực hiện 2 mục tiêu là đến năm 2013, thực hiện đúng Nghị quyết của Quốc hội là các mặt hàng điện, xăng dầu, than và một số dịch vụ công về cơ bản thực hiện theo nguyên tắc thị trường; kiềm chế lạm phát năm 2012 ở mức dưới 1 con số, cụ thể Chính phủ đã đặt mục tiêu khoảng 9%.”-Bộ trưởng nhấn mạnh.

Trả lời câu hỏi về kết quả việc thực hiện “minh bạch là giải pháp của mọi giải pháp”, nhất là đối với lĩnh vực nhạy cảm như quản lý giá xăng dầu, than và điện và khi nào mới có thị trường cạnh tranh thực sự đối với các mặt hàng trên, người đứng đầu Bộ Tài chính cho hay, về chính sách, phải công khai minh bạch ngay khi xây dựng pháp luật. Bộ Tài chính được Chính phủ, Quốc hội giao xây dựng Luật Giá trình Quốc hội. Quốc hội đã cho ý kiến lần thứ nhất về Luật này tại kỳ họp tháng 10, 11/2011. Đến tháng 4, 5/2012, Quốc hội sẽ xem xét thông qua Luật này. Đến nay, đã căn bản hoàn thành dự thảo cuối cùng, dự thảo này sẽ tiếp tục được tổ chức hội thảo, lấy ý kiến rộng rãi của các thành phần trong xã hội, đặc biệt Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Phòng Thương mại và Công nghiệp Hoa Kỳ, Phòng Thương mại và Công nghiệp châu Âu-những tổ chức đại diện cho quyền lợi của doanh nghiệp.

Qua lần kiểm tra giá xăng dầu gần đây, Bộ Tài chính nhấn mạnh rất rõ về minh bạch trong thực hiện Nghị định 84 về kinh doanh xăng dầu, và Quyết định 24 của Thủ tướng về kinh doanh điện theo nguyên tắc thị trường. Định hướng sắp tới đây là vừa kiên trì thực hiện Nghị định 84, đồng thời cũng xem xét nghiên cứu, sửa đổi bổ sung một số vấn đề cần thiết, như chu kỳ để tính điều chỉnh tăng hoặc giảm giá, với thời gian sẽ ngắn hơn, phù hợp với diễn biến của giá thế giới; nghiên cứu hoàn thiện thêm công thức tính giá cơ sở, có thể đưa lãi định mức ra khỏi công thức tính giá cơ sở để đảm bảo sự minh bạch về lỗ lãi.

Cùng với thông tư về quỹ bình ổn giá giá xăng dầu, hiện Bộ Tài chính đang phối hợp với các bộ, ngành để nghiên cứu sửa đổi theo hướng Luật giá hiện nay đang quy định, đảm bảo tính công khai, minh bạch, nhà nước quản lý được quỹ bình ổn giá này, phục vụ các mục tiêu bình ổn giá xăng dầu.

Với quyết tâm của Chính phủ trong năm mới là thực hiện tái cơ cấu các tập đoàn, tổng công ty nhà nước, trong đó có những tập đoàn, công ty kinh doanh trong lĩnh vực điện, xăng dầu... Bộ trưởng hy vọng thị trường kinh doanh xăng dầu, điện sẽ ngày càng minh bạch hơn. “Chúng tôi muốn nói thêm, bên cạnh công khai minh bạch chính sách, Nhà nước cũng yêu cầu minh bạch công khai chi phí, giá thành của tất cả các Tập đoàn, Tổng công ty Nhà nước.”-Bộ trưởng Huệ nói.

Năm 2012, Bộ Tài chính phối hợp với Thanh tra Chính phủ, Kiểm toán Nhà nước để tiếp tục thanh tra, kiểm tra giám sát chặt chẽ các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực nhạy cảm này. Kiểm toán Nhà nước sẽ kiểm toán toàn diện tình hình sản xuất kinh doanh, thực trạng tài chính của Tổng công ty xăng dầu trong năm 2012. Thanh tra Chính phủ sẽ thanh tra Tập đoàn Điện lực Việt Nam. Đối với thanh tra Bộ tài chính, thanh tra tất cả các đầu mối xăng dầu còn lại, cũng như các đầu mối bán điện giá cao cho EVN để làm rõ cơ cấu chi phí, giá thành trong kinh doanh điện lực cũng như xăng dầu, phân tích kỹ nguyên nhân khách quan, chủ quan làm tăng giá thành, theo nguyên tắc nhà nước, nhân dân chỉ chấp nhận bù đắp cho các doanh nghiệp những chi phí thực sự khách quan.

Nói về việc các cơ quan thanh tra, quản lý giá (bao gồm cả trung ương và địa phương) phát hiện được rất ít các hành vi sai phạm, chỉ đến khi báo chí phát hiện mới vào cuộc (trường hợp giá thuốc chữa bệnh, giá sữa bột nhập khẩu bán trên thị trường với giá quá cao hoặc chuyện làm giá vàng như vừa qua) như một độc giả phản ánh, Bộ trưởng Vương Đình Huệ cho rằng, trong nền kinh tế thị trường, Nhà nước tôn trọng quyền tự định giá theo nguyên tắc đù bù đắp chi phí và có lợi nhuận cho các doanh nghiệp. Nhà nước quản lý chủ yếu bằng việc ban hành chính sách, thanh tra, kiểm tra. Hiện nay, không chỉ Bộ Tài chính mà Bộ Công Thương, UBND các tỉnh cũng thường xuyên kiểm tra, thanh tra trong mọi thời điểm, nhất là các thời điểm nhạy cảm như Tết hay các thị trường trọng điểm như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, qua đó, phát hiện nhiều vi phạm về giá.

“Tất nhiên, cũng có trường hợp phải qua báo chí, qua dư luận mới phát hiện được. Đặc biệt là các mặt hàng sữa, thuốc chữa bệnh có quá nhiều mặt hàng và phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu, như thuốc chữa bệnh có trên 2.000 mặt hàng. Đúng là khâu thanh, kiểm tra thời gian qua vẫn có hạn chế”-Bộ trưởng thừa nhận.

Theo Bộ trưởng, tiếp thu ý kiến độc giả, định hướng chính sách của Bộ Tài chính trong năm 2012 là tiếp tục tăng cường thanh, kiểm tra giá để thực hiện mục tiêu kiềm chế lạm phát dưới 9%.

Theo hanoimoi.com.vn