Khi cả ngành vào cuộc

Thực hiện Chỉ thị 33/2006/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về chống tiêu cực và khắc phục bệnh thành tích trong giáo dục, Sở Giáo dục & Đào tạo tỉnh Điện Biên tổ chức quán triệt toàn thể cán bộ, giáo viên, học sinh và phụ huynh học sinh, kèm theo các văn bản chỉ đạo về các phòng ban, đơn vị trường học; các kỳ thi: tốt nghiệp THPT, bổ túc THPT và các trường chuyên nghiệp được thực hiện nghiêm túc, quyết liệt; tăng cường phối hợp với các ban ngành, đoàn thể làm tốt công tác thanh tra, phổ biến nội quy, quy chế cho học sinh, sinh viên, công tác tuyên truyền trong nhân dân; biểu dương những cá nhân, tập thể có thành tích trong triển khai và thực hiện cuộc vận động “Hai không” do ngành phát động từ bậc học mầm non đến các trường THPT và các trường chuyên nghiệp trực thuộc Sở Giáo dục & Đào tạo.

Năm 2007, có 3 học sinh vi phạm quy chế thi; từ năm 2008 đến nay không còn trường hợp học sinh vi phạm quy chế thi. Năm học 2006 - 2007 có 3 giáo viên vi phạm đạo đức nhà giáo; năm học 2010 - 2011 không có giáo viên vi phạm đạo đức nghề nghiệp.

Trong những năm qua, ngành Giáo dục Điện Biên đề ra các biện pháp thực thiện trong ngành: đổi mới công tác quản lý giáo dục; hỗ trợ, giúp đỡ học hinh yếu kém; khắc phục tình trạng học sinh bỏ học, học sinh ngồi nhầm lớp; thực hiện bồi dưỡng nghiệp vụ theo từng chuyên đề nhằm đổi mới phương pháp dạy học; tăng cường công tác giáo dục toàn diện cho học sinh; đổi mới công tác thi đua khen thưởng; phân cấp quản lý giáo dục; đổi mới công tác đánh giá chất lượng giáo dục; phát triển giáo dục dân tộc...

Năm 2007, tỷ lệ tốt nghiệp THPT đạt 46%. Năm 2011, tỷ lệ đạt 95,6%, điều đó phản ánh sự chuyển biến về chất lượng dạy và học giữa các vùng miền. Song một nghịch lý vẫn cứ hiện hữu, tồn tại như một điều tất yếu trong sự nghiệp phát triển giáo dục ở Điện Biên, khi tất cả những người làm công tác giáo dục ra sức lo lắng cho cuộc vận động “Hai không” với 4 nội dung của ngành thì một số bậc phụ huynh đồng bào dân tộc vùng cao bắt con lên nương, bỏ trường bỏ bạn. Mùa giáp hạt vụ nương tháng 3, tháng 4, nhiều trường THCS vùng cao tỷ lệ chuyên cần đạt 50% không phải không có, học chuyên cần không đảm bảo dẫn đến chất lượng ảnh hưởng nhiều, chưa nói đến những bài kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ luôn thiếu. Việc này đã biến sự nỗ lực của các thầy, cô trở thành sáo rỗng, khẩu hiệu suông, và mục tiêu phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi, phổ cập THCS đương nhiên đứng trước tình thế...

Lâu dài, cần có một hướng đi

Khi được hỏi: Các trường học vùng cao thì chống bệnh thành tích theo hướng nào? Thầy giáo Chu Tiến Dũng, Hiệu trưởng Trường THCS Chà Tở, huyện Mường Chà chọn câu trả lời thông minh, đầy đủ:“Nỗi khổ của giáo dục vùng cao là dạy cho những người không muốn học. Em xem bản báo cáo của trường anh đó, chẳng có thành tích giáo viên giỏi tỉnh giỏi huyện gì, không phải giáo viên trường anh không giỏi, mà vì họ phải chú trọng đến việc duy trì tỷ lệ học sinh đi học chuyên cần. Và bài học ở đây chủ yếu là nêu gương, giúp đỡ học sinh vượt khó, động viên các em đến trường, làm tốt công tác tuyên truyền vận động nhân dân cho con đi học. Làm được vậy là thành tích rồi”.

Các thầy, cô giáo vùng cao chống thành tích bằng cách đó, thật không đơn giản chút nào. Nếu ở vùng thấp người ta chống bệnh thành tích trong gian lận thi cử, đổi trác điểm thi, thì ở vùng cao điều đó có lẽ không cần chống, bởi sự học của các em học sinh vùng cao không phải là “học gạo, học điểm” mà các em coi việc đến trường là một niềm vui khám phá sự tò mò muốn tìm hiểu về thế giới quan.

Lý A Dơ, học sinh Trường THCS Hừa Ngài, hồn nhiên kể: “Em đi học để biết chữ, tìm sách Vợ chồng A Phủ ở xã, em đọc cho bố nghe”. Cậu bé Giàng A Mênh, Trường Tiểu học Huổi Lèng, ước mơ đi học biết chữ để có thể biết tính toán khi bán gà, bán thóc.

Những ước mơ mộc mạc, đơn giản vậy chẳng ai lỡ lòng cướp mất của các em. Thế nhưng, cái nghèo, đói vẫn có thể đánh cắp ước mơ của các em, tước quyền đi học của trẻ vùng cao. Điều này thì ngành Giáo dục giải quyết sao cho đặng.

Năm học 2010 – 2011, các đơn vị trường học toàn ngành Giáo dục đã quyên góp ủng hộ gần 200 triệu đồng; trên 11 nghìn bộ quần áo; hơn 8,5 tấn gạo và trên 6 nghìn quyển sách, vở cho học sinh vùng cao. Nhà nước đã có chính sách hỗ trợ con hộ nghèo đi học. Tức là mỗi học sinh được Nhà nước hỗ trợ 140 nghìn đồng/tháng và nhiều chính sách miễn giảm khác, như: sách vở cấp phát miễn phí... Đó là sự cố gắng của ngành, của Đảng và Nhà nước đầu tư cho giáo dục.

Khi mà mục tiêu chính trị trong công tác phổ cập GDTH chỉ rõ: không có trẻ trong độ tuổi từ 6-14 tuổi bỏ học, thất học. Nghĩa là dù trẻ có bỏ học nhiều vẫn được huy động ra học và xét lên lớp, miễn là đọc được viết được, tính toán được. Nhưng chẳng lẽ trẻ vùng cao cứ chỉ mãi dừng lại ở mức biết đọc, biết viết, biết tính toán(?!) Ai cũng biết thế, nhưng làm không phải dễ.

Nếu không vậy, mục tiêu phổ cập khó về đến đích, nên nhiều điều không đơn giản chỉ là điểm trác hay thi cử... Điều đó khiến chúng ta phải suy nghĩ để giáo dục vùng cao có một hướng đi đúng đắn, lâu dài và vững chắc. 

Nhưng nếu các ngành, các cấp cũng cố lòng trăn trở, mà hướng dẫn bà con trồng cây gì, nuôi con gì để làm ra của cải vật chất, thì tin rằng, giáo dục Điện Biên vơi bớt phần nào áp lực, không bao xa học sinh vùng cao sẽ đủ ăn, đủ mặc, theo đủ 9 tháng học hành.

Nói vậy không có lý đổ thừa, cái nghèo âu cũng là xuất phát từ sự kém hiểu biết. Một phần do giáo dục mà nên.

Theo baodienbienphu.com.vn