Nhà nước đầu tư trên 5,59 tỷ đồng bảo tồn tôn tạo di tích tháp Mường Luân với mục tiêu giữ gìn nguyên gốc và các giá trị chân xác của công trình nghệ thuật kiến trúc cổ...

Tháp Mường Luân, tại bản Mường Luân, xã Mường Luân (huyện Điện Biên Đông) có kiến trúc theo hình vuông, thượng thu, hạ thách, hiện vẫn giữ được kết cấu hoa văn nguyên bản, thể hiện dấu ấn tình đoàn kết 2 dân tộc Việt - Lào. Tháp cấu tạo hai phần: bệ tháp và thân tháp. Bệ tháp mỗi chiều cao 60cm, rộng 80cm, xây bằng hai loại gạch chỉ khác nhau, bên dưới và bên trong xây gạch to; mặt trên và mặt bên cạnh ốp gạch mỏng. Bên ngoài tháp trát lớp vữa mỏng, trạm khắc hoa văn, hoạ tiết cách điệu, tầng tháp như đặt trên đài sen với 6 lớp cánh hoa chồng lên nhau; xung quanh có hình chim bay, rồng cuốn, hoa lá; đài sen, mặt trời, lưỡi mác. Ngọn tháp cao vút, phần giữa ngăn cách 4 tầng tháp có lớp phình to hình quả trám, chính vì vậy, công trình kiến trúc này được quan tâm về chiều cao nhiều hơn bề rộng.

Theo các tài liệu nghiên cứu, tháp Mường Luân tiếng địa phương gọi là “Thát” được dựng trước một ngôi chùa có tên là “Vát” là một công trình lịch sử kiến trúc nghệ thuật cổ, chứa đựng giá trị tâm linh. Công trình tháp là thành quả lao động của một bộ phận người Lào cùng với người dân địa phương xây dựng trong nhiều năm, thể hiện sự đùm bọc, gắn bó đoàn kết, chia sẻ khó khăn thời binh đao loạn lạc. Trải qua thời gian, thời tiết, khí hậu miền núi nóng ẩm, con người tác động, toà tháp xuống cấp. Tương truyền, trước đây đỉnh tháp có hình quả cầu chóp nhọn, nhưng đã bị vỡ từ lâu. Mặt khác, toàn thân tháp bị nghiêng và có dấu hiệu ngày càng nghiêng ra hướng sông Mã (hiện tại, từ ngọn tháp xuống tâm nghiêng 60cm); thân tháp rêu phong, nhiều hoa văn bị sứt mẻ, trầy, gẫy. Theo khảo sát, tháp bị lún, nghiêng do nhiều lần động đất và do con người đào hầm vào móng tháp để tìm vàng. Mùa mưa lũ, nước sông dâng, sói lở làm cho móng tháp ngày càng yếu.

Theo ông Nguyễn Anh Đạo, Phó Trưởng phòng Kế hoạch - Tài chính (Sở VH-TT&DL): Đạo, đây là công trình kiến trúc nghệ thuật cổ, ngọn tháp nhỏ, cao vút nên công tác trùng tu đòi hỏi cẩn trọng. Trước mắt, mục tiêu dự án đảm bảo giữ nguyên gốc kiến trúc toà tháp. Do đó, đơn vị tư vấn, chủ đầu tư đưa ra 2 phương án, báo cáo Cục Di sản (Bộ VH-TT&DL) và được chấp thuận phương án 2. Chưa có tài liệu nào khẳng định nguyên gốc tháp được xây theo phương thẳng đứng, yêu cầu của dự án giữ nguyên trạng, đảm bảo đúng vị trí, cấu trúc, chất liệu, vật liệu, kỹ thuật truyền thống, bảo vệ chức năng nội thất, ngoại thất, cảnh quan liên quan đến các yếu tố khác của di tích, nhằm mục đích bảo vệ phát huy các giá trị di tích và bảo đảm hài hoà giữa di tích với môi trường cảnh quan thiên nhiên. Chính vì vậy, nội dung đầu tư sửa chữa nâng cấp là chống nghiêng, bảo vệ công trình không để nghiêng thêm; giải pháp dùng ép cọc bê tông cốt thép xuống tới nền đá, bao quanh chu vi móng tháp; đổ bê tông đài cọc trên phạm vi diện tích cọc ép, neo móng tháp vào bê tông đài cọc. Công ty XDTN số 29 là đơn vị nhà thầu đang xúc tiến thi công các phần việc: đào móng, kè chống sói lở cho 3 phía bằng hệ thống kè dài 52m có sườn gia cố bằng 20 bức tường chống lật. Trong đó, kè cao nhất 7m, khẩu độ dài 25m; đoạn kè thấp khẩu độ 27m, sâu 6m; kết cấu bê tông cốt thép mác 250; móng đào tới lớp đá, sau đó đổ lớp lót cấp phối đá dăm rồi đan thép móng kè. Sân tháp rộng 265,7m2, nền đổ bê tông mác 100, dày 5cm, lát gạch bloc tự chèn, xung quanh sân có lan can bảo vệ. Thời gian thi công 12 tháng, hiện nay thời tiết thuận lợi, nhà thầu tập kết vật liệu, huy động nhân lực đẩy nhanh tiến độ thi công công trình; dự kiến quý III/2010 sẽ hoàn thành đưa vào sử dụng. Trước đây do tuyến đường giao thông nằm trên đất di tích, phương tiện lưu thông ngay chân Tháp nên tác động đến công trình. Trước khi xây dựng cơ quan chức năng đã thoả thuận với chính quyền địa phương, nhất trí mở tuyến đường đi tránh khu vực di tích. Chưa thực hiện mở đường tránh, các phương tiện vẫn lưu thông trên đường cũ, nhà thầu không thể thi công đồng bộ cả 3 mặt kè, đảm bảo kết cấu. Việc trùng tu công trình tháp Mường Luân vừa mang ý nghĩa kiến trúc văn hoá, vừa mang ý nghĩa tâm linh dân tộc, rất cần sự đồng thuận của chính quyền và nhân dân trên địa bàn, tạo điều kiện cho cơ quan chuyên môn hoàn thành nhiệm vụ, đảm bảo giữ gìn giá trị lịch sử cho muôn đời sau.
 

Theo baodienbienphu.com.vn