Quyết định này đang được hàng triệu nông dân kỳ vọng, giúp bà con chủ động khắc phục và bù đắp thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh gây ra.

Hàng ngàn tỷ đồng cho bảo hiểm nông nghiệp

Một trong những điểm nổi bật của Quyết định 315 là: Người tham gia thí điểm bảo hiểm nông nghiệp sẽ được hưởng lợi cao hơn người không tham gia trên cùng địa bàn. Hộ nông dân nghèo sản xuất nông nghiệp (trồng lúa, nuôi trâu, bò, lợn; nuôi cá tra, ba sa, tôm sú, tôm chân trắng) tham gia thí điểm bảo hiểm nông nghiệp sẽ được hỗ trợ cao nhất, đến 100% phí bảo hiểm. Hộ nông dân cận nghèo được hỗ trợ 80%. Mức hỗ trợ 60% được áp dụng cho các hộ tham gia chương trình; các tổ chức sản xuất nông nghiệp (doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân, hợp tác xã) sẽ được hỗ trợ 20% phí bảo hiểm.

Trao đổi với phóng viên Báo Kinh tế nông thôn, ông Dương Tương Phục, Chủ tịch Hội Nông dân huyện Gia Lâm (Hà Nội) cho biết: “Nếu được hỗ trợ từ 60 - 100% phí mua bảo hiểm, sẽ có nhiều nông dân tham gia”. Khảo sát của Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Gia Lâm cho thấy, hiện toàn huyện có trên 2.000 con bò sữa. Giá bò dao động từ 35 - 40 triệu đồng/con, mỗi ngày một con bò cho 15- 20 lít sữa. Với giá bán từ 8.000 - 8.500 đồng/lít, nông dân có thể thu về 150.000 - 200.000 đồng. Như vậy, nếu phải bỏ ra vài chục nghìn đồng mua bảo hiểm, hầu hết nông dân sẽ tham gia.

Theo tính toán của nhiều chuyên gia kinh tế, nông dân mua bảo hiểm cho 1 con bò thông thường phải bỏ ra khoảng 320.000 đồng (5% giá trị bảo hiểm). Với quyết định mới, họ sẽ được hỗ trợ tới 90% phí mua bảo hiểm, tức là nhà nước sẽ hỗ trợ tới 288.000 đồng, nông dân chỉ phải nộp 32.000 đồng. Nếu không may bò chết vì dịch bệnh, người không mua bảo hiểm chỉ được nhận tối đa 800.000 đồng nhưng nếu đóng bảo hiểm, họ sẽ được nhận bồi thường lên tới 7,2 triệu đồng, tức là gấp hơn 200 lần.

Để BHNN thành công cần phải thay đổi nhận thức của nông dân.

Nông dân vẫn chưa mặn mà

Tuy nhiên, có một thực tế đang tồn tại là nhận thức của bà con về chính sách BHNN vẫn chưa cao. Nguyên tắc khi tham gia BHNN là nông dân trích một phần lợi nhuận gửi công ty bảo hiểm để đề phòng trường hợp rủi ro nhưng phần lớn bà con không hiểu được lợi ích này.

Ông Đặng Trần Dịch, người nuôi bò tại xóm Tự, Phù Đổng 1, xã Phù Đổng (Gia Lâm) cho hay: “Vẫn biết tham gia BHNN là tốt, nhưng giả sử bò chết, liệu các công ty làm bảo hiểm có đánh giá đúng những thiệt hại của người dân hay không?”

Theo Vụ Bảo hiểm (Bộ Tài chính), tỷ trọng tham gia BHNN ở Việt Nam rất thấp, chỉ khoảng 1% tổng diện tích cây trồng, 0,24% số trâu - bò, 0,1% đàn lợn và 0,04% số gia cầm được bảo hiểm.

BHNN cho nông dân ra đời từ những năm đầu thập niên 80 của thế kỷ XX khi Tập đoàn Bảo Việt thí điểm bảo hiểm trên cây lúa tại tỉnh Nam Định. Năm 1998, mở rộng ra 26 tỉnh, thành khác. Song đến năm 1999, Bảo Việt buộc phải bỏ cuộc vì thu phí chỉ được 13 tỉ đồng còn bồi thường lên tới 14,4 tỉ đồng.

Công ty Bảo Minh cũng đã từng đưa ra loại hình sản phẩm BHNN nhắm vào thị trường cây cao su, cá ba sa, bò sữa và con tôm cho nông dân các tỉnh miền Tây. Cùng vào cuộc còn có một công ty bảo hiểm của Pháp là Groupama .

Rút kinh nghiệm từ Bảo Việt, Groupama Việt Nam quy định chặt chẽ với sản phẩm được bảo hiểm: vật nuôi phải được tiêm phòng đầy đủ, quy mô đàn đối với lợn là 5 con, bò là 3 con trở lên và từ chối bảo hiểm những rủi ro mang tính thảm hoạ như thiên tai, dịch bệnh. Sau gần 5 năm triển khai tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, công ty ký được 2.000 hợp đồng BHNN. Nhưng sau đó, nhiều hộ nuôi thuỷ sản khiếu nại Groupama Việt Nam không bồi thường cho nông dân theo đúng cam kết trong hợp đồng nên mất dần khách hàng.

Thậm chí, nhiều hộ chưa từng nghĩ tới việc mua BHNN. Ông Vương Đình Khanh ở thôn Phù Đổng 2, xã Phù Đổng cho rằng: “Gia đình tôi có 4 con bò, nuôi mấy năm nay có bệnh tật gì đâu, BHNN chỉ phòng khi rủi ro thôi. Ai lại muốn bò mình chết, nên chúng tôi chưa có ý định tham gia”.

Theo đánh giá của ông Phục: “BHNN là một chính sách tốt nhưng để nó thành công trên thực tế, quan trọng nhất là phải thay đổi nhận thức của nông dân. Từ trước tới nay, nông dân sản xuất manh mún, chưa có thói quen mua bảo hiểm. Thêm vào đó, họ rất sợ việc đánh giá thiệt hại không khách quan và mất nhiều thời gian của các công ty bảo hiểm... Do vậy, từ trước tới nay, họ không mặn mà với BHNN”.

Cần thay đổi nhận thức của nông dân

Nhận thức của nông dân đang là rào cản lớn để việc thực hiện BHNN thành công. Rất nhiều chuyên gia kinh tế và các công ty bảo hiểm thừa nhận, đây là rào cản khó tháo gỡ. Nếu nhận thức của nông dân về BHNN tốt, thậm chí không cần Nhà nước hỗ trợ, họ sẽ tự nguyện tham gia.

Hiện nay, Công ty cổ phần Giống bò sữa Mộc Châu (Sơn La) là đơn vị đã thực hiện thành công chính sách bảo hiểm vật nuôi cho các hộ chăn nuôi bò sữa. Bà Trần Thị Hoa, một hộ nuôi bò sữa tại huyện Mộc Châu cho biết: “Sau khi bị ảnh hưởng của cơn bão melamine, người dân chúng tôi mới thấy thiệt hại như thế nào. Từ khi có chính sách bảo hiểm vật nuôi của Công ty cổ phần Giống bò sữa Mộc Châu, các hộ nuôi bò sữa như tôi đã yên tâm hơn nhiều”.

Theo đánh giá của phía công ty, việc trích lợi nhuận để làm quỹ bảo hiểm ban đầu và lấy phương châm dùng cái rủi ro ít hỗ trợ cho cái rủi ro nhiều đã mang lại hiệu quả thiết thực. Cùng với việc bà con tăng số tiền đóng bảo hiểm cho đàn bò của mình, quỹ bảo hiểm hiện nay của công ty lên đến gần 20 tỷ đồng. Quỹ bảo hiểm là của chính những người lao động tham gia, họ có quyền bàn bạc, thực hiện và giám sát việc chi trả quỹ này.

Bà Hoa cho biết, với mức phí đóng bảo hiểm mỗi con từ 500.000 - 700.000 đồng/năm, người dân rất yên tâm đầu tư phát triển đàn bò sữa bởi nếu không may một con bị chết thì được đền bù từ 8 - 9 triệu đồng, cộng với tiền tận thu sản phẩm thịt, cũng có hơn 10 triệu đồng, đủ mua một con bê để tiếp tục chăm sóc trở thành bò sữa. Do chính sách bảo hiểm sinh mạng bò sữa có lợi cho người dân nên đến nay, gần như tất cả nông dân ở đây đều đồng ý tăng gấp đôi phí bảo hiểm sinh mạng bò, bê.

Tuy nhiên, nhiều người nuôi bò tại miền Bắc lại cho rằng, nhà nước cần hỗ trợ thêm kinh phí mua bảo hiểm thì người chăn nuôi mới yên tâm. Ông Nguyễn Thanh Ba, chủ trang trại chăn nuôi bò sữa tại huyện Chương Mỹ (Hà Nội) cho biết: “Nếu được Nhà nước hỗ trợ thêm kinh phí mua bảo hiểm, nông dân chúng tôi sẽ yên tâm hơn khi đầu tư sản xuất lớn”.

4 điều kiện được hỗ trợ

Tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất nông nghiệp được hỗ trợ phải đáp ứng đủ 4 điều kiện sau: 1- Có đối tượng được bảo hiểm theo quy định; 2- Có quyền lợi được bảo hiểm; 3- Tham gia thí điểm BHNN và đóng phí bảo hiểm thuộc phần trách nhiệm của mình; 4- Thực hiện sản xuất, canh tác, chăn nuôi, nuôi trồng, phòng dịch theo quy định của Bộ Nông nghiệp và PTNN.

Quyết định cũng nêu rõ, mỗi tỉnh, thành phố có thể triển khai thí điểm toàn bộ địa bàn hoặc trên một số huyện, xã tiêu biểu. Các rủi ro được bảo hiểm và bồi thường bảo hiểm như bão lũ, rét hại, sương giá, dịch tai xanh, bệnh lở mồm long móng,...

Các doanh nghiệp bảo hiểm triển khai thí điểm BHNN phải đáp ứng đủ 4 điều kiện sau: 1- Kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ; 2- Đáp ứng khả năng thanh toán theo quy định của Luật Kinh doanh bảo hiểm; 3- Có hệ thống công ty, chi nhánh, văn phòng giao dịch tại địa bàn triển khai thí điểm BHNN; 4 - Có đội ngũ nhân viên làm BHNN.

Việc thực hiện thí điểm BHNN sẽ được áp dụng từ ngày 1/7/2011 đến hết năm 2013

Đối tượng được bảo hiểm và khu vực được thực hiện thí điểm BHNN:

a) Thực hiện bảo hiểm đối với cây lúa tại Nam Định, Thái Bình, Nghệ An, Hà Tĩnh, Bình Thuận, An Giang, Đồng Tháp.

b) Thực hiện bảo hiểm đối với trâu, bò, lợn, gia cầm tại Bắc Ninh, Nghệ An, Đồng Nai, Vĩnh Phúc, Hải Phòng, Thanh Hóa, Bình Định, Bình Dương và Hà Nội.

c) Thực hiện bảo hiểm đối với nuôi cá tra, ba sa, tôm sú, tôm chân trắng tại Bến Tre, Sóc Trăng, Trà Vinh, Bạc Liêu, Cà Mau.

Theo www.kinhtenongthon.com.vn