Những thông tin trên được Thứ trưởng Bộ Y tế Cao Minh Quang đưa ra tại Hội nghị trực tuyến ngành Dược toàn quốc diễn ra ngày 23-6 tại Hà Nội.

Giá thuốc được kiểm soát, không tăng giá bất hợp lý

Phát biểu tại hội nghị, TS Nguyễn Quốc Triệu, Bộ trưởng Bộ Y tế nhận định ngành dược Việt Nam đã thu được những kết quả rất đáng ghi nhận trên hầu hết các mặt của công tác chăm sóc dược. Số liệu báo cáo cho thấy, năm 2008 thuốc sản xuất trong nước đạt 715,435 triệu USD, chiếm 50,2% giá trị tiền thuốc sử dụng và tăng 19,16% so với năm 2007, đã góp phần tăng tiền thuốc bình quân đầu người lên 16,45 USD/năm.

Với chiến lược áp dụng đồng bộ 5 G.Ps theo quan điểm Quản lý chất lượng toàn diện (Total Quality Management) kết quả được thể hiện rõ nhất qua tỷ lệ thuốc giả, thuốc không đạt tiêu chuẩn chất lượng không ngừng giảm trong những năm qua và duy trì ở một tỷ lệ rất thấp, cụ thể năm 2008, tỷ lệ thuốc giả là 0,095%, thuốc không đạt tiêu chuẩn chất lượng là 2,94%.

Tổng số quầy bán lẻ thuốc đạt 35 518 điểm, góp phần bảm đảm cung ứng thường xuyên thuốc phòng chữa bệnh cho người dân, đặc biệt là người dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo.
 
Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu cũng khẳng định, trong năm 2008 giá thuốc được kiểm tra, kiểm soát và tương đối ổn định, không có sự tăng giá đột biến, bất hợp lý. Đây cũng là điểm nổi bật trong công tác chỉ đạo, điều hành về giá thuốc.

Chỉ số giá nhóm hàng dược phẩm, y tế năm 2008 là 9,43% nếu so sánh với chỉ số giá tiêu dùng chung của xã hội CPI là 47,71% (giảm hơn so với năm 2007 là 55%, năm 2006 là 65%) và vẫn tiếp tục đứng 7/10 về chỉ số giá của các nhóm hàng chủ yếu.

Nhân lực ngành dược tiếp tục "chảy" về thành phố lớn

Vấn đề thiếu thốn nhân lực Dược lại một lần nữa được đề cập tới. Theo Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu, tính đến hết ngày 31-12-2008, tổng số dược sĩ đại học (kể cả trên đại học) hiện có gần 14 ngàn người; gần 30 ngàn dược sĩ trung học và xấp xỉ 33 ngàn dược tá.

Như vậy, tính trung bình, cứ 1,5 dược sĩ đại học/1 vạn dân. Thế nhưng, nhiều Sở Y tế đã “than” với Bộ rằng, tình trạng thiếu nhân lực dược ở hệ thống quản lý hành chính trong nhiều năm nay chưa hề được cải thiện, đặc biệt tại các bệnh viện tuyến huyện và ở khu vực nông thôn, miền núi.
 
“Thiếu nhân lực dược gắn liền với phân bố không đồng đều, dòng nhân lực dược tiếp tục “chảy” về các thành phố lớn. Chúng ta sẽ thấy rõ ràng ở số liệu: tại hai thành phố Hà Nội và TP.HCM có gần 7300 dược sĩ đại học (chiếm 52% so với toàn quốc).

Tuy nhiên, tổng số dược sĩ đại học của 10 tỉnh là Kon Tum, lai Châu, Điện Biên, Lào Cai, Bắc Kạn, Bình Phước, Ninh Thuận, Hậu Giang, Bình Thuận chỉ chiếm…2,2% so với toàn quốc" - Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu đưa ra những con số và nhận định đây là tình trạng đáng báo động.

Những cơ chế, chính sách để đào tạo, thu hút dược sĩ đại học về nông thôn, miền núi và những vùng miền khó khăn cần được soạn thảo, ban hành để trở thành giải pháp tháo gỡ cho “bài toán” nhân lực trên.

Thiếu nhân lực dược gắn liền với phân bố không đồng đều

Lộ trình GPP vẫn... chậm
 
Thứ trưởng Cao Minh Quang nêu ra bất cập hiện nay của ngành dược là vấn đề áp dụng lộ trình thực hiện bắt buộc Tiêu chuẩn Thực hành tốt nhà thuốc (GPP) trong các bệnh viện.

Theo số liệu thống kê, sau hơn một năm thực hiện chỉ có 444/ 9.066 nhà thuốc được kiểm tra đạt GPP (chiếm gần 5%). Với các nhà thuốc đang tồn tại ngoài bệnh viện tỷ lệ này còn thấp hơn bởi từ ngày 1-1-2010 mới phải áp dụng lộ trình này.

"Qua kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện 25/93 mẫu kháng sinh, 12/93 mẫu kháng viêm không đạt về hàm lượng, độ ẩm, độ hòa tan; 22/93 mẫu thuốc đông dược và dược liệu vi phạm về chất lượng chỉ tiêu độ ẩm và độ nhiễm khuẩn…

Trong năm 2008, Cục quản lý dược đã đình chỉ lưu hành và thu hồi 93 lô thuốc, trong đó 49 lô thuốc sản xuất trong nước, 44 lô thuốc nhập khẩu. Đẫn đầu là nhóm thuốc kháng sinh, từ dược liệu, kháng viêm, tiêu hóa…" - Ông Quang nêu thêm một bất cập liên quan đến chất lượng thuốc

Xem xét hình thành mô hình tập đoàn kinh doanh dược

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Phó thủ tướng Nguyến Thiện Nhân nhấn mạnh thêm một số lĩnh vực trọng tâm mà ngành dược cần triển khai trong thời gian tới như trước tiên cần bổ sung nhân lực bảo đảm thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý nhà nước cũng như các mục tiêu kế hoạch đã đề ra. Sớm có quy hoạch phát triển công nghiệp dược, trong đó có dự báo nhu cầu thị trường để các soanh nghiệp sản xuất ưu tiên đầu tư sản xuất, đi liền với đó là có quy hoạch phát triển dược liệu trong nước (vùng nuôi trồng, chế biến).

Hệ thống phân phối thuốc trong toàn quốc cần sắp xếp lại, thực hiện nhà thuốc GPP, trước tiên là nhà thuốc bệnh viện, nhà thuốc xung quanh bệnh viện làm hạt nhân để mở rông ra toàn quốc. Phó Thủ tướng cũng đề nghị đánh giá hoạt động của Tổng công ty dược để xem xét hình thành mô hình tập đoàn kinh doanh dược.

Về nhân lực cho ngành dược, Phó thủ tướng đề nghị cần phải có quy hoạch cụ thể nhu cầu của địa phương ngành cũng như doanh nghiệp, trên cơ sở đó đặt hàng các cơ sở đào tạo.
 
Cũng về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu cho rằng, trước mắt, các địa phương cần xem xét áp dụng mô hình của ngành y tế Hà Nội trong việc lấy y tá đi đào tạo dược tá từ 6-12 tháng, tránh tình trạng vì thiếu dược sĩ nên thầy thuốc vừa kê đơn vừa phát thuốc.

TheoHNM