“Dân số vàng” cơ hội và thách thức
Cùng với cả nước, tỉnh ta đang bước vào thời kỳ cơ cấu “dân số vàng”, dân số trong độ tuổi lao động (từ 15 - 64 tuổi) và cứ 2 người trong độ tuổi lao động mới có một người hoặc ít hơn một người ở độ tuổi phụ thuộc (dưới 15 tuổi, hoặc từ 65 tuổi trở lên). Đây là thuận lợi thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội... song cũng đặt ra nhiều khó khăn và thách thức cho tỉnh ta về nâng cao chất lượng dân số, giáo dục, giải quyết việc làm cho lao động nông thôn và an sinh xã hội...
Theo số liệu thống kê từ Tổng cục Dân số - KHHGĐ, bắt đầu từ năm 2007 với tỷ số phụ thuộc chung (nhóm dân số từ 0 - 14 tuổi và nhóm dân số 65+ tính trên nhóm dân số từ 15 - 64 tuổi) dưới 50%, Việt Nam chính thức bước vào thời kỳ cơ cấu “Dân số vàng”. Thời kỳ “Dân số vàng” là cơ hội để cải thiện sức khỏe, đặc biệt là sức khỏe sinh sản cho thanh niên, vị thành niên, sử dụng nguồn lao động dồi dào cho tăng trưởng và phát triển kinh tế; tạo cơ hội cho tích lũy nguồn lực để tăng đầu tư cho an sinh xã hội, y tế, giáo dục, việc làm trong tương lai. Đặc biệt, dân số dưới 15 tuổi giảm mạnh góp phần nâng cao chất lượng giáo dục thông qua việc giảm tỷ số giữa học sinh và giáo viên; nâng cao chất lượng chăm sóc y tế cho trẻ em, cải thiện chất lượng sức khỏe dân số tương lai... Lực lượng lao động trẻ, dồi dào và tiếp tục tăng sẽ là nguồn lực quan trọng cho việc phát triển kinh tế trong điều kiện đảm bảo việc làm và cải thiện được năng suất lao động. Từ đó, tạo động lực phát triển kinh tế xã hội, góp phần xóa đói giảm nghèo nhanh và bền vững.

Bà Nguyễn Hải Yến, Phó Chi cục trưởng, Chi cục Dân số - KHHGĐ, cho biết: Năm 2015, dân số trung bình toàn tỉnh ước đạt 547.378 người; giai đoạn (2011 - 2015) tốc độ tăng dân số bình quân là 1,79%; tỷ suất tăng dân số tự nhiên giảm từ 17,37%o xuống còn 16%o, tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên giảm xuống 18,5%; tỷ số giới tính khi sinh được khống chế ổn định với 108 trẻ trai/100 trẻ gái (ước thực hiện năm 2015). Bên cạnh đó, nâng tỷ lệ các cặp vợ chồng sử dụng biện pháp tránh thai từ 69,44% năm 2011 lên 71,5% ước thực hiện 2015. Từ đó, góp phần đưa tỉnh ta bước vào thời kỳ cơ cấu “Dân số vàng” ổn định nguồn lực, nâng cao chất lượng chăm sóc người cao tuổi và trẻ em, mở ra cơ hội thuận lợi cho tỉnh ta phát triển nguồn lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Mặc dù, đã đạt được những thành tựu đáng kể về công tác dân số - KHHGĐ, nhưng tỉnh ta vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức cả về quy mô, cơ cấu, chất lượng dân số... Với việc dân số đang bước vào giai đoạn cơ cấu “Dân số vàng” đi liền với cơ hội là những thách thức đặt ra rất lớn về việc làm và an sinh xã hội, như: Tỷ lệ lao động nông nghiệp cao trong khi diện tích đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp do đô thị hóa và chuyển đổi mục đích sử dụng, tỷ lệ thất nghiệp, thiếu việc làm của thanh niên gia tăng trong điều kiện thị trường lao động ngày càng cạnh tranh, nhu cầu chăm sóc sức khỏe tăng, dịch vụ y tế chưa đáp ứng nhu cầu, đặc biệt là nữ lao động dễ bị tổn thương về SKSS/KHHGĐ... Từ thực tế cho thấy, dù lực lượng lao động đang rất dồi dào, nhưng chủ yếu là lao động giản đơn, lao động phổ thông, tỷ lệ lao động qua đào tạo còn thấp; chất lượng lao động ở mỗi trình độ đều chưa đạt yêu cầu; việc sử dụng lao động còn chưa hợp lý, chưa đúng với khả năng, trình độ của người lao động... Đặc biệt, đối với tỉnh ta thách thức không nhỏ từ trình độ nhận thức của người dân còn hạn chế, tồn tại nhiều hủ tục trong việc sinh đẻ không có kế hoạch, dẫn đến tỷ suất sinh cao (ước thực hiện năm 2015 là 23,3%), điển hình, như: Huyện Tủa Chùa, Mường Chà, Điện Biên Đông, Mường Nhé... đã ảnh hưởng không nhỏ đến công tác dân số, bố trí việc làm cho lao động nông thôn, chính sách an sinh xã hội...
Để phát huy lợi thế cơ cấu “Dân số vàng” trong phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện có hiệu quả các mục tiêu, chương trình, chiến lược dân số... tỉnh ta cần thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ trong công tác dân số - KHHGĐ; duy trì mức sinh thấp, hợp lý nhằm kéo dài thời gian cơ cấu “Dân số vàng”, làm chậm quá trình “già hóa dân số”; tăng cơ hội việc làm, đa dạng hóa ngành nghề ở khu vực nông thôn, các ngành sử dụng nhiều lao động; mở rộng, nâng cao chất lượng đào tạo nghề theo nhu cầu thị trường lao động, tạo điều kiện thuận lợi cho phụ nữ tiếp cận cơ hội đào tạo nghề; triển khai triệt để quan điểm “Giáo dục và đào tạo cùng với khoa học công nghệ là quốc sách hàng đầu”, từ đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Đặc biệt, tận dụng và phát huy lợi thế cơ cấu “Dân số vàng” thông qua các chương trình phối hợp liên ngành.
Theo baodienbienphu.com.vn