Dienbien.gov.vn - Với hơn 420.000ha rừng cung ứng dịch vụ môi trường rừng (DVMTR), nguồn tiền chi trả đang trở thành một nguồn lực quan trọng hỗ trợ chủ rừng, cộng đồng dân cư và các tổ chức duy trì quản lý, tuần tra, bảo vệ rừng. Cùng với đó, việc đẩy mạnh số hóa trong rà soát diện tích và chi trả đang từng bước giúp chính sách đến đúng đối tượng, công khai và minh bạch hơn.

Rừng không chỉ mang lại giá trị về môi trường mà còn tạo ra nguồn lực từ chính sách chi trả DVMTR. Tại Điện Biên, trong 8 tháng đầu năm 2026, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh đã thực hiện chi trả hơn 189 tỷ đồng tiền DVMTR cho các chủ rừng trên địa bàn. Nguồn kinh phí được giải ngân kịp thời, góp phần hỗ trợ người dân, cộng đồng dân cư và các tổ chức duy trì thường xuyên công tác quản lý, tuần tra, bảo vệ hơn 400.000ha rừng cung ứng DVMTR. Qua đó, chính sách từng bước phát huy hiệu quả, tạo thêm nguồn lực cho công tác bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn tỉnh. Khi việc bảo vệ rừng gắn với nguồn kinh phí cụ thể, chủ rừng và cộng đồng có thêm nguồn lực để thực hiện trách nhiệm quản lý diện tích rừng được giao. Đây cũng là một trong những yếu tố góp phần đưa chính sách bảo vệ rừng từ yêu cầu chung trở thành hoạt động gắn với trách nhiệm của từng chủ rừng, từng cộng đồng. Bên cạnh đó, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh đang ứng dụng phần mềm chuyên ngành trong rà soát diện tích rừng, xử lý dữ liệu ảnh vệ tinh, đồng thời mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt. Việc đưa công nghệ vào các khâu nghiệp vụ nhằm nâng cao tính chính xác trong xác định diện tích rừng, đối tượng được chi trả, đồng thời tăng tính công khai, minh bạch và hiệu quả của chính sách.

Theo báo cáo tháng 9/2026 của Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng, tổng diện tích rừng cung ứng DVMTR được kiểm tra, rà soát là trên 420.264 ha. Trong đó, diện tích đủ điều kiện chi trả, đã giao rừng, là gần 334.387 ha; diện tích chưa đủ điều kiện chi trả do chưa giao rừng là hơn 85.877 ha. Việc xác định chính xác diện tích và đối tượng được hưởng chính sách có ý nghĩa quan trọng, bởi đây là cơ sở để thực hiện chi trả đúng quy định. Trong tháng 9, Quỹ đã thanh toán tiền DVMTR năm 2025 qua tài khoản ngân hàng cho 207 chủ rừng đủ điều kiện, với số tiền hơn 242 triệu đồng. Đối với tiền DVMTR năm 2026, Quỹ dự kiến thực hiện tạm ứng trong tháng 11 và 12/2026. Đáng chú ý, việc mở tài khoản ngân hàng cho chủ rừng đang được đẩy mạnh, đến ngày 14/9/2026, toàn tỉnh có 8.429/8.961 chủ rừng mở tài khoản, đạt 94,1% tổng số chủ rừng. Việc thanh toán qua tài khoản không chỉ tạo thuận lợi trong quá trình nhận tiền mà còn góp phần làm rõ dòng tiền, hạn chế các khâu trung gian và tăng tính minh bạch trong thực hiện chính sách.

Có thể khẳng định, việc duy trì nguồn lực DVMTR có ý nghĩa quan trọng đối với một tỉnh có diện tích rừng cung ứng DVMTR lớn như Điện Biên. Báo cáo tháng 9 cho thấy, Quỹ tiếp tục rà soát ranh giới, diện tích các lưu vực nội tỉnh để làm cơ sở thực hiện chính sách chi trả DVMTR; đồng thời triển khai nhiệm vụ xây dựng Đề án chi trả DVMTR đối với các cơ sở sản xuất công nghiệp sử dụng nước từ nguồn nước, các cơ sở nuôi trồng thủy sản và các tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí trên địa bàn tỉnh. Những nhiệm vụ này nhằm từng bước hoàn thiện cơ sở xác định diện tích, đối tượng và nguồn thu, qua đó tạo nền tảng để chính sách DVMTR được thực hiện đầy đủ hơn.

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực hiện chính sách DVMTR vẫn còn những điểm cần tiếp tục tháo gỡ. Hiện, toàn tỉnh còn 204 chủ rừng chưa đủ điều kiện chi trả, nguyên nhân chủ yếu liên quan đến tình trạng tranh chấp, giao chồng lấn diện tích; hồ sơ giao đất, giao rừng chưa bảo đảm theo quy định; một số chủ rừng chưa kiện toàn ban quản lý hoặc gặp những vấn đề về thông tin, hồ sơ của chủ rừng. Bên cạnh đó, còn 532 chủ rừng chưa mở tài khoản ngân hàng, do chưa xác định được vị trí, diện tích rừng được giao; có chủ rừng đi làm xa, không có mặt tại địa phương; một số trường hợp số tiền chi trả còn thấp nên chưa thực sự quan tâm đến việc mở tài khoản; hoặc chủ rừng đã qua đời nhưng chưa hoàn thiện thủ tục thừa kế. Đây là những vấn đề cần tiếp tục được tháo gỡ để dòng tiền DVMTR đến đúng đối tượng, đúng điều kiện và phát huy tốt hơn vai trò là nguồn lực cho công tác bảo vệ rừng.

Trong tháng 10/2026, Quỹ xác định tiếp tục hoàn thiện thủ tục chi trả tiền DVMTR cho các chủ rừng mới mở tài khoản, đủ điều kiện chi trả năm 2025 và các năm trước; đồng thời đôn đốc các địa phương rà soát, xác minh những diện tích rừng nghi ngờ biến động và kiểm tra thực địa theo kế hoạch. Tiếp tục phối hợp hoàn thiện nhiệm vụ rà soát ranh giới, diện tích rừng các lưu vực nội tỉnh; triển khai xây dựng Đề án chi trả DVMTR đối với các nhóm đối tượng mới theo quy định và phối hợp triển khai mua ảnh viễn thám năm 2026. Từ nguồn tiền được chi trả đến từng chủ rừng, việc ứng dụng công nghệ để xác định diện tích và mở rộng thanh toán qua ngân hàng, chính sách DVMTR tại Điện Biên đang từng bước được tổ chức theo hướng chính xác, công khai và minh bạch hơn. Khi nguồn lực này tiếp tục được đưa đến đúng đối tượng và sử dụng hiệu quả, lợi ích không chỉ dừng lại ở người được nhận tiền mà còn góp phần củng cố nguồn lực bảo vệ những cánh rừng - tài sản chung của cộng đồng./.