Dienbien.gov.vn - Một bữa ăn đủ chất, một môi trường học tập an toàn, một thói quen biết chăm sóc bản thân… tưởng như là những điều nhỏ bé, nhưng lại góp phần đặt nền móng cho sự phát triển của mỗi học sinh. Từ dinh dưỡng học đường đến phòng bệnh, từ chăm sóc sức khỏe đến kiểm soát từng bữa ăn bán trú, công tác y tế trường học đang ngày càng trở thành một phần quan trọng trong xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh tại Điện Biên.

Ở một tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn như Điện Biên, chăm sóc sức khỏe học sinh càng mang ý nghĩa đặc biệt. Địa bàn rộng, nhiều trường nằm ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa; điều kiện cơ sở vật chất, nước sạch, bếp ăn bán trú và nhân lực y tế trường học ở một số nơi còn hạn chế. Để mỗi học sinh được học tập, sinh hoạt trong điều kiện tốt nhất, rất cần sự chung tay của ngành Y tế, ngành Giáo dục, chính quyền địa phương, nhà trường, gia đình và cộng đồng.

Thời gian qua, Sở Y tế đã chủ động phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, UBND các xã, phường và các cơ sở giáo dục triển khai nhiều hoạt động chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe học sinh. Từ hướng dẫn xây dựng bữa ăn cân đối, theo dõi chiều cao, cân nặng đến phòng chống dịch bệnh, tai nạn thương tích, đuối nước, chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên và bảo đảm an toàn thực phẩm, mỗi hoạt động đều hướng đến mục tiêu giúp học sinh có nền tảng thể chất tốt để học tập, vui chơi và trưởng thành.

Dinh dưỡng học đường không chỉ là câu chuyện về một suất ăn đủ no, mà còn gắn với sự phát triển thể chất, khả năng học tập và sức khỏe lâu dài của mỗi học sinh. Nhận thức rõ điều đó, ngành Y tế đã phối hợp hướng dẫn 223 trường học triển khai các hoạt động về dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe, với sự tham gia của 36 xã, phường. Công tác truyền thông dinh dưỡng được triển khai tại 223 trường; tổ chức 11 lớp tập huấn với 375 người tham dự, tập trung vào xây dựng bữa ăn cân đối, theo dõi tình trạng dinh dưỡng, phòng chống suy dinh dưỡng, thiếu vi chất, thừa cân, béo phì và bảo đảm an toàn thực phẩm.

Đằng sau những con số ấy là những cuộc cân đo, những biểu đồ tăng trưởng và sự quan tâm đến từng nhóm học sinh. Hằng năm, trên 100.000 trẻ em từ 5 đến 16 tuổi được cân đo, đánh giá tình trạng dinh dưỡng. Qua đó, ngành Y tế phát hiện gần 29.000 trẻ em từ 5 đến dưới 16 tuổi bị suy dinh dưỡng thấp còi để có hướng hỗ trợ và can thiệp phù hợp.

Với trẻ em gái vị thành niên, chương trình bổ sung sắt - axit folic được triển khai cho trên 97%, tương đương hơn 17.000 trẻ em gái từ 12 đến dưới 16 tuổi. Hoạt động góp phần phòng, chống thiếu máu, thiếu sắt, đồng thời giúp các em có thêm điều kiện chăm sóc sức khỏe trong giai đoạn cơ thể phát triển mạnh mẽ.

Cùng với dinh dưỡng, công tác phòng ngừa bệnh tật học đường, dịch bệnh truyền nhiễm, tai nạn thương tích, đuối nước và chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên cũng được chú trọng. Học sinh từng bước được trang bị kiến thức, kỹ năng để biết cách tự bảo vệ mình, chủ động phòng bệnh và hình thành những thói quen sống lành mạnh.

Nếu sức khỏe là nền tảng để học sinh học tập và phát triển thì một bữa ăn an toàn chính là điểm khởi đầu của nền tảng ấy. Tại các trường có tổ chức bếp ăn tập thể, mỗi khâu từ lựa chọn nguyên liệu, sơ chế, chế biến đến bảo quản, chia suất ăn đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe học sinh. Bởi vậy, ngành Y tế xác định phải chuyển mạnh từ tư duy “xử lý khi có sự cố” sang “chủ động phòng ngừa nguy cơ ngay từ đầu”.

Đến nay, 223 trường học được hướng dẫn xây dựng thực đơn theo nguyên tắc dinh dưỡng; 28 trường được kiểm tra, giám sát bếp ăn và 100% số trường được kiểm tra bảo đảm các điều kiện an toàn thực phẩm.

Phía sau mỗi bữa ăn an toàn là cả một quy trình được kiểm soát chặt chẽ: thực phẩm phải có nguồn gốc rõ ràng; cơ sở vật chất, trang thiết bị bảo đảm yêu cầu; quy trình chế biến, bảo quản và chia suất ăn thực hiện đúng quy định; người trực tiếp chế biến được trang bị kiến thức và thực hành đúng các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm.

Từ thực tiễn đó, ngành Y tế xác định bảo đảm an toàn thực phẩm trường học cần được thực hiện theo nguyên tắc “đúng nguồn - đúng quy trình - đúng trách nhiệm - kiểm soát thường xuyên”. Nhà trường là nơi trực tiếp tổ chức thực hiện; ngành Y tế hướng dẫn chuyên môn, kiểm tra, giám sát và hỗ trợ xử lý nguy cơ; chính quyền địa phương tăng cường quản lý, trong khi phụ huynh và cộng đồng cùng tham gia giám sát.

Đối với Điện Biên, yêu cầu này càng trở nên quan trọng tại các trường nội trú, bán trú vùng cao - nơi nhiều học sinh ăn, ở và học tập tại trường trong thời gian dài. Một bữa ăn đủ chất, an toàn không chỉ giúp các em có thêm năng lượng cho một ngày học mà còn là sự chăm lo thiết thực đối với sức khỏe và sự phát triển lâu dài.

Thực tiễn cho thấy, y tế trường học chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi trở thành một phần thường xuyên của đời sống học đường, gắn với từng ngày học, từng bữa ăn, từng hoạt động của học sinh. Vì vậy, ngành Y tế xác định tiếp tục đổi mới công tác truyền thông, từ cung cấp kiến thức đơn thuần sang hướng dẫn kỹ năng, thay đổi hành vi và theo dõi kết quả sức khỏe thực tế của học sinh; ưu tiên nguồn lực cho các trường nội trú, bán trú, khu vực vùng sâu, vùng xa và những nhóm học sinh có nguy cơ cao.

Sự phối hợp giữa ngành Y tế và Giáo dục vì thế ngày càng có ý nghĩa. Khi thông tin về sức khỏe, dinh dưỡng, bệnh tật học đường được chia sẻ đầy đủ, các giải pháp can thiệp sẽ sát thực tế hơn. Khi nhà trường, gia đình và địa phương cùng vào cuộc, việc chăm sóc sức khỏe học sinh sẽ không còn là công việc riêng của một phòng y tế hay một bếp ăn bán trú, mà trở thành trách nhiệm chung vì sự phát triển của trẻ.

Ông Phạm Văn Mẫn, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Điện Biên cho biết, thời gian tới, Sở Y tế tiếp tục phối hợp với ngành Giáo dục nâng cao chất lượng y tế trường học theo hướng toàn diện, lấy phòng bệnh, phát hiện sớm và can thiệp sớm làm trọng tâm; tăng cường theo dõi dinh dưỡng, phòng chống suy dinh dưỡng, thiếu vi chất, thừa cân, béo phì; phòng chống bệnh tật học đường, tai nạn thương tích, đuối nước và các bệnh truyền nhiễm; đồng thời đẩy mạnh giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên, xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh.

Đối với an toàn thực phẩm, công tác hướng dẫn, kiểm tra, giám sát sẽ tiếp tục được tăng cường, nhất là tại các trường có bếp ăn tập thể, trường nội trú, bán trú; chú trọng kiểm soát nguồn nguyên liệu, quy trình chế biến, bảo quản và chia suất ăn; nâng cao kiến thức, kỹ năng cho người trực tiếp chế biến thực phẩm, chủ động phòng ngừa nguy cơ ngộ độc thực phẩm.

Cùng với đó, ngành Y tế tiếp tục đề nghị tăng cường chia sẻ thông tin, số liệu về sức khỏe, tình trạng dinh dưỡng và bệnh tật học đường giữa ngành Y tế và Giáo dục. Đây là cơ sở quan trọng để xây dựng các chương trình can thiệp phù hợp, nhất là tại những địa bàn còn nhiều khó khăn.

Bởi suy cho cùng, chăm sóc sức khỏe học sinh không chỉ là bảo đảm để các em “khỏe để học”, mà còn là tạo dựng nền tảng để các em lớn lên khỏe mạnh, tự tin và có trách nhiệm với chính mình.

Mỗi bữa ăn an toàn, mỗi kỹ năng tự bảo vệ sức khỏe được hình thành hôm nay đều là sự đầu tư cho ngày mai. Với sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành Y tế, ngành Giáo dục, chính quyền địa phương, nhà trường, gia đình và cộng đồng, Điện Biên đang từng bước xây dựng môi trường học đường không chỉ an toàn để học tập mà còn đủ lành mạnh để mỗi học sinh được chăm sóc, bảo vệ và phát triển toàn diện./.