Dienbien.gov.vn - Chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) đang tạo nguồn lực quan trọng cho công tác quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn tỉnh Điện Biên. Năm 2025, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh đã thu hơn 282 tỷ đồng và thực hiện chi trả 262,15 tỷ đồng cho bên cung ứng DVMTR, đạt 99,2% số tiền phải chi. Tuy nhiên, những kết quả đạt được, vẫn còn những khó khăn cần được tháo gỡ, từ hồ sơ giao đất, giao rừng, tranh chấp diện tích đến việc mở tài khoản và năng lực quản lý, sử dụng nguồn tiền tại cơ sở.

Theo báo cáo của Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh, năm 2025, tổng số tiền thu theo kế hoạch là 282,86 tỷ đồng. Thực tế, số tiền thu từ ngày 01/01 đến 31/12/2025 đạt hơn 282,962 tỷ đồng. Cùng với đó, tổng diện tích rừng cung ứng DVMTR đạt 420.264,54ha. Trong tổng số tiền phải chi 264,255 tỷ đồng cho bên cung ứng DVMTR, theo báo cáo đến ngày 30/6/2026, Quỹ đã chi 262,153 tỷ đồng, đạt 99,2%. Đây là tỷ lệ cao, cho thấy việc tổ chức chi trả nguồn tiền DVMTR trên địa bàn tỉnh cơ bản được triển khai đúng tiến độ và đến được với phần lớn chủ rừng. Tuy nhiên, bên cạnh đó, vẫn còn trên 2,1 tỷ đồng chưa chi trả cho 930/8.907 chủ rừng. Nguyên nhân được xác định gồm diện tích rừng đang có tranh chấp, chồng lấn; hồ sơ giao đất, giao rừng của một số chủ rừng chưa bảo đảm; một số chủ rừng chưa kiện toàn ban quản lý hoặc thuộc trường hợp vắng mặt, đã chết, đang chấp hành án phạt tù nên chưa đủ điều kiện thực hiện chi trả.

Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu nâng cao năng lực quản lý nguồn tiền DVMTR ở cấp xã càng trở nên quan trọng. Ngày 25/6/2026, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh tổ chức tập huấn công tác chi trả DVMTR và quản lý, sử dụng tiền DVMTR cho công chức Phòng Kinh tế các xã và công chức Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị các phường. Nội dung tập trung vào các quy định mới, xây dựng kế hoạch quản lý, sử dụng tiền DVMTR, kế toán, thanh quyết toán, kiểm tra, giám sát và công khai tài chính. Qua tập huấn, đa số học viên đã nắm được những quy định cơ bản và nâng cao năng lực tham mưu trong xây dựng kế hoạch, tổ chức quản lý, sử dụng kinh phí, lập hồ sơ, chứng từ, thanh quyết toán, nhất là quản lý, sử dụng tiền, kế toán, thanh quyết toán, công khai tài chính và chế độ báo cáo trong công tác DVMTR. Theo đánh giá của Quỹ, kết quả này tạo tiền đề để UBND cấp xã tổ chức thực hiện đúng quy định, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn tiền DVMTR. Cùng với đó, các địa phương được đề nghị hướng dẫn các cộng đồng dân cư thôn, bản xây dựng quy chế quản lý, sử dụng tiền DVMTR hiệu quả; tăng cường kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng tiền; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền chính sách chi trả DVMTR gắn với quản lý, bảo vệ rừng. Đây là bước chuyển quan trọng trong tư duy quản lý, từ việc coi chi trả là “đích đến” sang coi khoản tiền nhận được là nguồn lực để tiếp tục thực hiện trách nhiệm quản lý, bảo vệ rừng.

Để chính sách DVMTR thực sự phát huy hiệu quả, những vướng mắc về hồ sơ và quyền lợi của chủ rừng cần được xử lý căn cơ. Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh đề nghị các xã quan tâm chỉ đạo cơ quan chuyên môn nghiên cứu giải pháp đối với những trường hợp chưa mở tài khoản do diện tích rừng được giao nhỏ lẻ, chủ rừng chưa nhận được hồ sơ giao đất, giao rừng hoặc còn thắc mắc về diện tích, tên chủ rừng. Đồng thời, cần sớm hoàn thành việc bàn giao hồ sơ, xác định rõ vị trí, ranh giới và diện tích rừng ngoài thực địa để chủ rừng nắm rõ và thực hiện trách nhiệm quản lý, bảo vệ rừng. Với những chủ rừng ở vùng sâu, vùng xa, đi làm ăn xa hoặc gặp khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ ngân hàng, cần tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn về quyền lợi khi nhận tiền DVMTR qua tài khoản; hỗ trợ trường hợp chủ rừng già yếu, đi làm ăn xa có thể ủy quyền; đồng thời phối hợp với ngân hàng để việc mở tài khoản thuận tiện hơn. Về phía chủ rừng, yêu cầu đặt ra là chủ động phối hợp với chính quyền địa phương, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng, Ngân hàng để hoàn thiện hồ sơ, thủ tục nhận tiền; đồng thời nâng cao trách nhiệm quản lý, bảo vệ diện tích rừng và sử dụng tiền DVMTR đúng mục đích, hiệu quả.

Với hơn 420.264ha rừng cung ứng DVMTR và nguồn thu năm 2025 lên tới gần 283 tỷ đồng, chính sách DVMTR đang tạo ra nguồn lực đáng kể cho công tác quản lý, bảo vệ rừng ở Điện Biên. Tuy nhiên, để nâng cao năng lực quản lý, sử dụng nguồn tiền tại cơ sở. Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh xác định thời gian tới sẽ tiếp tục tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng, hướng dẫn nghiệp vụ theo chuyên đề; cập nhật các quy định mới; duy trì hỗ trợ nghiệp vụ và giải đáp khó khăn tại cơ sở; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng tiền DVMTR tại UBND cấp xã. Bởi vậy, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tiền DVMTR không chỉ là câu chuyện của một nguồn kinh phí. Đó còn là cách biến chính sách thành động lực để người dân, cộng đồng và chính quyền cùng thực hiện tốt hơn trách nhiệm giữ rừng. Khi từng khoản tiền được chi đúng đối tượng, sử dụng đúng mục đích, công khai và hiệu quả, giá trị của chính sách DVMTR sẽ không dừng ở con số tiền đã chi trả, mà được đo bằng chất lượng rừng được bảo vệ và trách nhiệm của những người đang ngày ngày giữ màu xanh cho Điện Biên./.