Dienbien.gov.vn - Một buổi sáng đầu tháng 9, gần 600 học sinh Trường THPT Thanh Nưa chăm chú theo dõi những tình huống giao thông được cán bộ Cảnh sát giao thông đưa ra. Từ cách đi xe đạp, xe máy điện, xe gắn máy đúng quy định đến những lỗi vi phạm thường gặp ở lứa tuổi học sinh, các tình huống quen thuộc trong cuộc sống được phân tích trực tiếp, giúp những quy định tưởng như khô khan trở nên gần gũi, dễ nhớ.

Trước đó một ngày, tại điểm trường chính Trường THCS Thanh Nưa, xã Thanh Nưa, gần 30 cán bộ, giáo viên cùng hơn 400 học sinh cũng tham gia chương trình ngoại khóa tuyên truyền, phổ biến pháp luật về an toàn giao thông. Không chỉ nghe tuyên truyền, học sinh còn đặt câu hỏi, chia sẻ những trải nghiệm thực tế và được hướng dẫn cách xử lý các tình huống có thể gặp trên đường.

Những hoạt động như vậy đang trở thành một phần trong cách ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên đưa pháp luật đến gần hơn với học sinh. Từ những giờ học trên lớp, buổi sinh hoạt dưới cờ đến các cuộc thi tìm hiểu pháp luật, sân khấu hóa hay hoạt động ngoại khóa, kiến thức pháp luật được chuyển tải bằng nhiều hình thức sinh động, phù hợp với từng lứa tuổi.

Đó cũng là kết quả nổi bật sau hơn 10 năm ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên triển khai Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Ngay sau khi các quy định về phổ biến, giáo dục pháp luật được ban hành, Sở Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức quán triệt, hướng dẫn đến các cơ sở giáo dục; đồng thời xây dựng kế hoạch, ban hành văn bản chỉ đạo gắn với nhiệm vụ từng năm học. Đến nay, 100% cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh đã tiếp nhận, cụ thể hóa và tổ chức thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật.

Trong nhà trường, pháp luật được đưa vào nhiều hoạt động quen thuộc với học sinh. Nội dung pháp luật được lồng ghép trong các môn học, sinh hoạt dưới cờ, hoạt động Đoàn, Đội, các buổi ngoại khóa, giao lưu, tọa đàm. Nhiều trường chủ động đổi mới cách tuyên truyền bằng sân khấu hóa, tổ chức các cuộc thi trực tuyến như “Pháp luật học đường”, “Tìm hiểu kiến thức pháp luật dành cho học sinh THPT”.

Cách làm này giúp học sinh không chỉ nghe, ghi nhớ mà còn được trao đổi, đặt câu hỏi và xử lý các tình huống cụ thể. Với những vấn đề gắn trực tiếp với đời sống như an toàn giao thông, phòng, chống ma túy, tác hại của rượu, bia, phòng, chống tham nhũng…, việc đưa kiến thức pháp luật vào những tình huống thực tế giúp nội dung tuyên truyền dễ tiếp nhận hơn.

Cùng với tuyên truyền cho học sinh, ngành Giáo dục chú trọng nâng cao năng lực cho đội ngũ trực tiếp thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Trong giai đoạn 2017 - 2021, toàn ngành đã tổ chức 5 lớp tập huấn, bồi dưỡng với 460 lượt người tham dự. Riêng năm 2020, một lớp tập huấn về phòng, chống tham nhũng được tổ chức với 125 người.

Công tác hưởng ứng Ngày Pháp luật cũng dần trở thành hoạt động thường niên tại các trường học. Hằng năm, trong tuần lễ từ ngày 3 - 9/11, 100% đơn vị trường học tổ chức các hoạt động tuyên truyền, giáo dục pháp luật với nhiều hình thức. Từ mít tinh, sinh hoạt chuyên đề đến các cuộc thi, giao lưu, sân khấu hóa…, mỗi đơn vị lựa chọn cách làm phù hợp với điều kiện thực tế và đặc điểm học sinh.

Đáng chú ý, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật không chỉ được thực hiện bằng nguồn lực của ngành Giáo dục. Nhiều cơ quan, đơn vị cùng tham gia để đưa kiến thức pháp luật đến học sinh. Lực lượng Công an phối hợp tuyên truyền về an toàn giao thông, phòng, chống ma túy, HIV/AIDS, phòng, chống tác hại của rượu, bia và phòng, chống tham nhũng. Bộ đội Biên phòng phối hợp với ngành Giáo dục triển khai chương trình xây dựng xã hội học tập tại địa bàn biên giới. Đoàn Thanh niên, Công đoàn ngành Giáo dục cùng đồng hành thông qua các hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ pháp luật.

Ở những địa bàn vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện tiếp cận thông tin còn hạn chế, sự phối hợp này càng có ý nghĩa. Pháp luật không chỉ được truyền đạt trong lớp học mà còn được đưa vào những hoạt động gần gũi với đời sống, từng bước giúp học sinh hiểu hơn về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của mình.

Để phục vụ công tác tuyên truyền, ngành Giáo dục đã biên soạn hơn 600 trang tài liệu; triển khai 2.310 tờ rơi, tranh ảnh, khẩu hiệu và ấn phẩm tuyên truyền; xây dựng 37 tủ sách pháp luật, điểm tuyên truyền tập trung. Công tác thông tin, tuyên truyền trên Cổng thông tin điện tử cũng được duy trì với 12 tin, bài trong giai đoạn tổng kết.

Đội ngũ thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong ngành chủ yếu là cán bộ quản lý, giáo viên và công chức, viên chức kiêm nhiệm. Riêng tại các trường THPT và Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên, có 118 giáo viên giảng dạy môn Giáo dục công dân tại 36 đơn vị tham gia giảng dạy các nội dung có tích hợp pháp luật; 100% giáo viên có trình độ đại học trở lên.

Tuy nhiên, để pháp luật thực sự đi sâu vào đời sống học đường, nhất là tại các địa bàn vùng cao, biên giới, vẫn còn những khó khăn cần tiếp tục được khắc phục. Kinh phí dành cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật còn hạn chế; đội ngũ chủ yếu kiêm nhiệm, chưa có điều kiện đầu tư chuyên sâu. Cơ sở vật chất, thiết bị phục vụ tuyên truyền tại một số địa bàn còn thiếu. Sự khác biệt về điều kiện kinh tế - xã hội, ngôn ngữ và phong tục, tập quán tại một số vùng đồng bào dân tộc thiểu số cũng đặt ra yêu cầu phải có cách tuyên truyền phù hợp hơn.

Từ thực tiễn triển khai, Sở Giáo dục và Đào tạo đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách đối với đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật kiêm nhiệm; có định mức, cơ chế bảo đảm kinh phí phù hợp với đặc thù giáo dục, nhất là ở các tỉnh miền núi, biên giới. Cùng với đó là tăng cường tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng tuyên truyền và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong phổ biến, giáo dục pháp luật.

Những mô hình đã phát huy hiệu quả như thi tìm hiểu pháp luật trực tuyến, sân khấu hóa, câu lạc bộ “Đội tuyên truyền măng non”, “Tuyên truyền xung kích thanh niên” tiếp tục được đề xuất nhân rộng.

Từ một nội dung mang tính tuyên truyền, pháp luật đang dần trở thành một phần tự nhiên trong đời sống học đường ở Điện Biên. Mỗi buổi sinh hoạt, mỗi cuộc thi, mỗi tình huống được trao đổi ở trường học hôm nay không chỉ giúp học sinh hiểu thêm một quy định, mà còn góp phần hình thành ý thức, trách nhiệm và cách ứng xử đúng đắn trong cuộc sống./.